Toplumsal olguların etkisiyle aşınan, eskiyen ve en kötüsü, sınırlanan hazzın tanımı  yapıldığında karşımıza çıkan inanç, kültür v.b. kavramları  yeniden anlamlandırmak için yıkıcı bir cesaret önkoşul olarak yükseliyor. Yerleşik değerlerle oynamayı tercih eden sanatçıların, bu önkoşulu en iyi biçimde yerine getirmek için ilk olarak kendi konumlarını sabitlemeleri gerekiyor. Anarşist, provokatör, serseri… Ne dersen de, varılan noktaya bakıldığında, hareketi sağlayacak birinci etken, sanatçının yarattığı gerçeklikle uyum gösterebilmesi üzerinden aktifleşiyor.  
Ayrıntı Yayınları’nın hazırladığı iki roman, edebiyat ürünlerinin saldırgan gücünü kanıtlayarak birbirini tamamlıyor. Joe Meno’nun ‘Lanetlilerin Saç Stili’ ile David Lodge’un ‘Ne Kadar İleri Gidebilirsin?’ romanları, peş peşe okunduğunda edebi bir tavrın iki olasılığını örnekliyor. Yayınevi bilinçli olarak mı aynı yayın periyoduna koymuş acaba? Neyse, sonuç olarak bu gizli bağın üzerine gidildiğinde okuma zevki katlanıyor. 
Yeni algı
1974 doğumlu Meno, bizdeki ilk, biyografisindeki üçüncü romanı ‘Lanetlilerin Saç Stili’; ünlü Amerikalı editör ve yayıncı Judith Regan’ı uyararak başlıyor. Alternatif bir romanın alternatif bir dağıtım kanalı üzerinden okuyucuyla buluşması gerektiğini düşünen yazar; Regan gibi isimlerin işe yaramazlıklarıyla birlikte kendi sonlarını getireceklerini söylüyor. Daha önsöz kısmında başlayan bu restleşme, romanın içerisinde tonunu arttırıyor. Hiçbir majör tanıtım kampanyası uygulanmayan ya da hiçbir büyük eleştirmenin övgüler düzmediği ‘Lanetlilerin Saç Stili’, yüz bine yaklaşan satış rakamlarıyla bu restleşmenin altını dolduruyor. 90’lı yılların başlarında üç gencin toplum içerisinde varoluş çabasını çeşitli kültürel kodlar eşliğinde anlatan Meno, kullandığı yeni anlatım biçimleriyle deneysel yazınla da iletişime geçiyor. Büyüme sancıları, kimlik, ifade problemleri gibi temalar; the Smiths şarkılarıyla ya da the Clash heyecanıyla birlikte aktarıldığında, bu müziklerle birlikte kimi sorgulamalara gitmiş okuyucular için samimi bir deneyim oluşuyor. Punk çemberinin dışında kalan okuyucular ise kitabın sonunda sahip oldukları bazı kanıları terk etmek zorunda kalıyor.
Ünlü İngiliz romancı David Lodge, ‘Lanetlilerin Saç Stili’ndeki etkiyi bir adım öteye ve daha olgun bir dünyaya taşıyor. Bir grup Katolik gencin yaşamını öğrencilikten yetişkinliğe kadar uzayan geniş bir perspektif içerisinde ele alan Lodge, inanç kavramının haz kavramıyla çarpıştığı noktada beliren sıra dışı deneyimleri kendine has eğlenceli diliyle yazıyor. Doğum kontrol haplarının dogmaları sarstığı, televizyonun seksi canlı yayınladığı dünyada beden ile ruh arasındaki gerilime sıkışan karakterler, garip durumlar içerisinde satirik bir imaj çiziyorlar. Yazarın postmodernist bir tercihle romana müdahale etmesi de, dogmalara karşı koyan bu eserin etki alanlarını genişletiyor. Bir üst-bilinç gibi konumlanan yazar, kimi zaman öğretmen, kimi zamansa tanrı öznesinin yerini tutuyor. 
Okuyucularından yeni bir algı  talep eden romanlarda görülen inandırıcılık problemi, ‘Lanetlilerin Saç Stili’ ve ‘Ne Kadar İleri Gidebilirsin?’de hissedilmiyor. Belki de bu yüzden, iki okumanın ardından da hissedilen duygu, şaşkınlıkla bütünleşen bir değişim arzusu oluyor. Kendimizi yenilemek ya da bizi çevreleyen her türlü ağı tekrar şekillendirmek; toplumsal değerlerin altında yatan gerçek anlamları keşfederken kullandığımız araçların kökleriyle çelişmemesi, bir arkadaşla beraber mücadele ediyormuş duygusunu anımsatıyor. Zaten yalnızlığın da üstesinden geldiğimizde, hazzın önündeki her türlü engel teker teker eriyip yok oluyor. demirfiratdemir@gmail.com

KARA PARÇALARI/FIRAT DEMİR