Modadan politik eğilimlere kadar kalabalıkların seçimlerini takip etmek son derece insani bir özelliktir. Her ne kadar farelerinkine benzeyen bu davranışımız tarihsel belgelerle gösterilmişse de nörobilim bu eğilimi açıklamakta gecikmiştir. Günümüzde araştırmacılar diğer insanlar gibi davranmamıza neden olan beyin devrelerini araştırmaktalar.

Swarthmore Üniversitesi’nden psikolog Solomon Asch, 1951’de bu uyumu araştıran bir çalışma yapmıştır. Çalışmasında erişkinlerin nesnel gerçeklerle ilgili görüşlerini -örneğin bir kağıtta çizili çizgilerden hangisinin daha uzun olduğu gibi- çoğunluğun görüşü yanlış bile olsa onlara uyum sağlamak adına değiştirdiklerini göstermiştir. O zamandan beri araştırmacılar insanların sosyal açıdan kabul görmek ve kararlarının doğru olduğu güvenini yaşamak adına görüşlerini değiştirdiklerini düşünmektedir. Başka araştırmalarda da görüş birliğine karşı çıkmanın kafa karışıklığı ve kaygı yarattığı gösterilmiştir.

PEKİŞTİRİCİ ÖĞRENME SİSTEMLERİ

Radboud Üniversitesi’nden sosyal nörobilimci Vasily Klucharev bu tür bulguların beyindeki pekiştirici öğrenme sistemlerine işaret ettiğini öne sürmektedir. Geçmişte yapılan çalışmalar insanların bahis oyunları sırasında yanlış karar verdikleri ve yeni strateji belirlemek durumunda kaldıklarında, beyinde öğrenme ile ilişkili olduğu düşünülen nukleus akkumbens ve rostral singulat bölgelerinin aktive olduğu gösterilmiştir. Klucharev ve meslektaşları, insanların grubun genel kararına uymayan seçimler yapmaları sırasında da aynı bölgelerin aktive olup olmadığını araştırmışlardır.

Araştırmacılar işlevsel manyetik görüntüleme sırasında 21 genç kadına gösterdikleri 222 kadın fotoğrafı arasından çekici olanları seçmelerini istemişlerdir. Irksal özelliklerin ve cinsel eğilimlerin seçimleri etkilememesi için deneklerin heteroseksüel olmasına ve tüm fotoğrafların beyaz kadınların fotoğrafları olmasına dikkat edilmiştir. Fotoğraflar 2 saniye süre ile gösterilmiş ve çekiciliklerinin 1-8 arasında bir puanla derecelendirilmesi istenmiştir. Ardından deneklere başka bir grup kadının aynı fotoğrafları nasıl derecelendirdiği söylenmiştir.

‘DOĞRU’ YANIT VE ÖZNEL SEÇİM

Gerçekte söylenen değerlendirmeler, bir bilgisayar programı tarafından çoğunluğun üçte ikisinin seçimlerinden farklı olacak şekilde oluşturulmuştur. Neuron dergisinin 2009 Ocak sayısında yayımlanan sonuçlara göre, araştırmacıların öngördüğü şekilde deneklerin seçimleri kendilerine söylenen seçimlerden farklı olduğunda rostral singulat ve nukleus akkumbens bölgelerinde aktivite artışı ortaya çıkmıştır.

Arizona State Üniversitesi’nden sosyal psikolog Robert Cialdini, bulguların toplum normlarını uygulamanın insanlara neden kendilerini iyi hissettirdiğini açıkladığını söylemektedir. Bununla birlikte Emory Üniversitesi’nden nöroekonomist Gregory Berns araştırmanın sadece “doğru” yanıtın öznel bir seçimi yansıttığı bir yöntemle yapıldığına dikkat çekmekte, sosyal uyumda beynin rolünü araştırmak için nesnel kararlar verme ile ilgili araştırmalar yapılması gerektiğini söylemektedir.