İran’ın reformcu lideri Mir Hüsyin Musavi taraftarlarını, Tahran’da 4 Kasım 1979’da yapılan ABD büyükelçiliği işgalinin 30. yıldönümünde sokağa çıkmaya çağırdı. Polis, sokağa çıkacak kitlelere zor kullanılacağını açıkladı
İran’da ikinci bir isyan dalgası başlamak üzere. Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad ile girdiği cumhurbaşkanlığı seçimini kaybeden reformist aday Mir Hüseyin Musavi kendi internet sitesinde kitleleri sokağa davet etti. Musavi yayınladığı bildiri ile halkın Ahmedinecad ve ABD boyunduruğuna karşı isyan bayrağını çekmesini istedi.
Musavi’nin çağrısına anında karşılık veren İran güvenlik güçleri ise çağrı üzerine sokağa çıkacaklara karşı sert tutum takınılacağını açıkladı. İran güvenlik güçleri "illegal" olarak niteledikleri buluşmanın anında dağıtılacağını ülkeyi yeniden bir kaos ortamına sürükleyecek olaylara müsade edilmeyeceğini bildirdi.
444 GÜN SÜREN ELÇİLİK İSYANI
İran’da İslam devriminin ardından ‘Şeytan’ ilan edilen Washington’a karşı giderek artan tepkiler, ABD Elçiliği baskınıyla doruğa tırmanmıştı. Elçilik binası, 4 Kasım 1979’da radikal öğrenciler tarafından basılmış ve 90 kişi rehin alınmıştı. Daha sonra bazı elçilik görevlileri serbest bırakılmış ancak 52 kişi, tam 444 gün süreyle rehin kalmıştı.
Sonra iki ülke arasındaki tüm ilişkiler kesilmişti. O dönemde Jimmy Carter ABD başkanıydı ve rehineleri kurtarmak için cüretkar bir operasyona girişildi. Ancak operasyon, komandoları taşıyan iki ABD helikopterinin havada çarpışıp İran çöllerine düşmesi üzerine, fiyaskoyla sonuçlandı. ABD’nin imajı da ağır bir yara aldı. Rehineler, Ronald Reagan’ın başkanlık yemin töreni sırasında, 20 Ocak 1981’de serbest bırakıldı. Baskının ardından İran ve ABD arasındaki diplomatik ilişki kesilmişti.
BASKINDA AHMEDİNECAD DA VARDI İDDİASI
ABD elçilik binasına baskın düzenleyenler arasında, Ahmedinecad’ın da bulunduğu iddiaları sıklıkla ortaya atılıyor. İşgal sırasında binada bulunan ABD’li rehinelerden biri olan emekli albay Chuck Scott, Ahmedinecad’ın işgalde bulunduğuna emin olduğunu ileri sürmüştü. Beyaz Saray ise bu tür iddiaları ciddiye alıyor. Militanlara rehin düşen beş eski Amerikalı görevli, İran’dan gelen TV görüntüleri ve fotoğraflardan, Ahmedinecad’ı tanıdıklarını söylemişti. Beş eski büyükelçilik yetkilisi de, Ahmedinecad’ın, kendilerini rehin alan militanlardan biri olduğunu savundu.