alpertasbeyoglu

1 Ekim yaklaşırken

Öncelikle ilginize teşekkür ederim. Mail yoluyla gelen soruları cevaplamaya yetişemiyorum. Yeni uygulama kanununun 1 Ekim’de yürürlüğe girmesiyle beraber getirilecek yenilikler konusunda siz değerli okurlarımdan çok sayıda ve değişik sorular alıyorum. Özetle “emekli maaşlarında bir azalma olacak mı, ödediğim prim artacak mı, yakında emekli olacaktım ama bu yasa emeklilik durumumu erteler mi?” şeklinde gelen sorulardan çoğunluğu ilgilendirenleri mevzuat çerçevesinde cevaplamaya çalışacağım.

İşte bunlardan birkaçı:

Yeni kanun yürürlüğe girdikten sonra emekli maaşımda bir düşüş olur mu?

Öncelikle bir formül gibi şunu bir tarafa not ediniz; halihazırda kamu çalışanı olanlar 1 Ekim’den sonra da 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu’na göre, aynı hak ve yükümlülükleri taşımaya devam edecekler, ancak 1 Ekim’den sonra kamu çalışanı olanlar 5510 sayılı yeni kanuna tâbi olacak. SSK ve Bağ-Kurlular ise, 1 Ekim’e kadar eski kanunlarına, 1 Ekim’den sonra da 5510 sayılı kanuna tâbi olacak. Kısaca kimse kazanmış olduğu haklardan mahrum bırakılmayacak. Aksi bir durumda kaldığına inananlar hak iddialarını mahkemeye taşıyabilir.

Soruya dönersek; emekli maaşlarında bir düşüş olması söz konusu değil. Yasadan önce ne kadar emekli maaşı alınıyorsa, yasadan sonra aynı şekilde öngörülen artışlarla alınmaya devam edecek. Zaten emekli maaşlarında yıllık düzenlemeler oluyor. Bu da son 6 aylık TÜFE oranında yapılıyor.

Halihazırda örneğin 50 yaşımda emekli olabilecekken, yasanın yürürlüğe girmesiyle beraber yasal emeklilik yaşımda bir değişiklik olacak mı?

Yasanın yürürlüğe girmesinden önce çalışan hiçkimsenin emekliliği hak etme koşulu değişmeyecek. Tâbi olduğu kurum kanununa göre hangi yaşta emekli olacaksa yine o yaşta emekli olacak. SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’nda emeklilik yaşı kademeli olarak artıyor ve 2023’te kadın sigortalılar için 58’e, erkek sigortalılar için ise 60’a yükseliyor. Yeni kanunda 2035’e kadar emeklilik yaşında artış söz konusu değil. Emeklilik yaşı 2036’dan itibaren kademeli olarak artacak ve 2048’de 65’te ulaşacak. Örneğin, ilk kez 2028’de sigortalı olan biri 20 yıl sigortalılık ve 7200 gün ile kademeli geçişe tâbi olmadan ilk kez 65 yaşında emekli olacak.

Yani, yasa yürürlüğe girer girmez emekli olacakların emeklilik yaşı birden 65’e yükselmeyecek.

Yeni kanun yürürlüğe girdikten sonra sigortalı olan birisinin emekli aylığı da mevcut emekliler gibi mi olacak?

Emekli aylıkları sigortalının geçimini sağlamak için yeterli olmamakla beraber, bunun nedenleri üzerinde düşünüldüğünde sigortalının çalışırken aldığı net ücretle kıyas edildiğinde aslında aldığı emekli aylığının o kadar da düşük olmadığı görülüyor. Bunun sebebi ise emekli maaşı bağlama oranının ülkemizde yüksek olması ki, dünya ortalaması 1,5 iken bizim sosyal güvenlik kurumlarımız ortalaması 2,7’dir. Örneğin 1 Ocak-30 Haziran arasında  asgari ücretle çalışan birinin eline net 436 YTL civarında para geçerken, bu kişi bu dönemde emekli olduğunda 540YTL civarında alıyor.

Yeni sistem daha uzun süre çalışmayı ve çalışma ücretinin daha uzun bir süre prime tâbi tutulmasını öngörüyor. Bu nedenle emekli maaşının gelecekte hem rakamsal, hem de satın alma gücü olarak bugüne nazaran daha iyi olacağı öngörülüyor.

 

***

Okur sorularIna cevaplar

? 10 Temmuz 1965 doğumluyum. 7 Eylül 1984″ten geçerli 603 gün sigortam var ve 18 ay askerlik borçlanması ödedim. 6 Mayıs 1986″da Emekli Sandığı”na bağlı bir kamu kuruluşunda göreve başladım. Ne zaman emekli olabilirim? Mehmet Gülçiçek

: Verdiğiniz parametrelere göre, 25 yıl hizmet süresini doldurduğunuzda 48 yaşında emekli olabilirsiniz. Bu durumda 10 Temmuz 2013″te emeliliğe hak kazanıyorsunuz.

? 17 yıl bir kamu kuruluşunda çalıştıktan sonra ayrıldım. İsteğe bağlı ödeyerek emekli oldum. Emekli olduktan bir süre sonra eşimden boşandım, şu an yalnız yaşıyorum. Babam vefat ettiğinde de SSK”dan emekliydi. Şu an kendi emekliliğimden maaş alıyorum. Babamın emekli maaşından da bana yetim aylığı bağlanır mı? Melek Doğan

: Kendi çalışmanız nedeniyle emekli maaşı aldığınız için, babanızın sigortalılığından dolayı yetim aylığı alamazsınız. Kadının babasının sigortalılığından kaynaklanan haklarını kesen iki sebep var; birisi evlilik; diğeri, kendi çalışması nedeniyle ücret alması veya emekliliğe hak kazanmasıdır.

NOT: Değerli okurlarım!  Sorularınızı da mümkün olduğunca bu köşede cevaplamaya çalışacağım. Sorularınızı [email protected] e-mail adresine, gazetemizin 0212 249 8843 numaralı faksına veya “Kemeraltı Cad. No:1-3 Kat:4 Karaköy-İST.” adresine gönderebilirsiniz. Sorularınızın açık, anlaşılır ve ayrıntıları içermesi doğru cevabı almanız açısından önemlidir.

BİZİ TAKİP EDİN

359,938BeğenilerBeğen
55,851TakipçiTakip Et
1,086,886TakipçiTakip Et
7,854AbonelerAbone

BİRGÜN ÖZEL