14 Kasım Dünya Diyabet Günü: Sağlıksız şekilde beslenmek diyabete davetiye çıkartıyor
14.11.2017 07:24 YAŞAM
Dünya Diyabet Günü’nde ortaya konan rakamlar hem Türkiye’de hem de dünyada diyabet hastası sayısının arttığını gösteriyor. Düzensiz beslenmenin ise diyabete davetiye çıkardığı ifade ediliyor

Bugün Dünya Diyabet Günü. Diyabet hastalığının görülme sıklığı, obezite ile birlikte hızla artıyor. 20 yaş üzeri, her 7 kişiden birinin diyabetli olduğu belirtiliyor. Sık sık idrara çıkma, aşırı susama, yorgunluk, ani kilo kaybı, acıkma hissi, nefes kokusu ve yaraların geç iyileşmesi gibi sebepler diyabetin belirtileri arasında sayılıyor.

14 Kasım Dünya Diyabet Günü sebebiyle obezite ve diyabet ilişkisine dikkat çeken Obezite ve Metabolik Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Kaplan Baha Temizgönül, “Diyabezite” olarak adlandırılan obezite ve diyabetin; yüksek tansiyon başta olmak üzere, kalp damar hastalıkları, eklem rahatsızlıkları, safra kesesi problemleri, uyku apnesi, kanser gibi hastalıkların nedeni olduğunu söyledi.

Obezite ve Metabolik Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Kaplan Baha Temizgönül; diyabeziteden korunmak ve bu durumu engellemek için yaşam tarzı değişikliklerinin önemine değindi. Sağlıklı beslenme ve spor aktivitelerinin çok faydalı olduğunu, egzersiz ve diyetle zayıflandığında diyabet riskinin de azaltıldığına dikkat çekti.

Diyabetin neden olduğu hastalıklar
Kan şekerinin yüksek olması birçok sağlık sorununu da beraberinde getirebiliyor. Nefropati (böbreklerin hasar görmesi), nöropati (sinirlerin hasar görmesi), retinopati (gözlerin hasar görmesi) ve diyabetik ayak gibi sağlık sorunları, diyabet kontrol altına alınmazsa kaçınılmaz olmaya başlıyor.

Kan şekeri kontrolü sağlamak diyabet tedavisinde öncelikli hedef. Kan şekerinin mümkün olduğunca normale yakın düzeylerde olması kalp hastalığı, inme, böbrek ve göz hastalığı, sinir hasarı gibi diyabetle ilişkili komplikasyonlarının gelişme riskini azaltıyor. Aynı zamanda kişiye özel beslenme planı oluşturulurken kişinin ihtiyacı olan enerjinin yüzde 50-55’i karbonhidratlardan, yüzde 15’i proteinlerden, yüzde 30’u ise yağlardan sağlanması gerektiği ifade ediliyır. Karbonhidrat kaynaklarından kompleks karbonhidratlar seçilmesi öneriliyor. Diyabet beslenmesinde dikkat edilmesi gereken noktalar ise şöyle:

»Az az sık sık yemeye özen gösterin.

»Kepekli, çavdarlı, yulaflı ekmeği tercih edin.

»Sızma zeytinyağı ile birlikte mısırözü yağı veya soya veya fındık yağını eşit oranda karıştırıp yemeklerinizde bu yağ karışımını tercih edin.

»Kabuklu yenebilen meyveleri soymayın ve günlük posa tüketiminizi artırmaya çalışın.

»Günde en fazla 2 kahve veya 3-4 bardak açık çaydan fazlasını içmeyin ve içme zamanının yemeklerden en az 1 saat sonra olmasına dikkat edin.

»Şeker ve şekerli besinler (çay şekeri, reçel, bal, marmelat, şuruplu tatlılar, pasta, kek, kurabiye, şekerleme, çikolata, tahin, tahin helvası, pekmez, pestil, vb) tercih etmeyin.


»Sakatatlar (karaciğer, beyin, böbrek, işkembe vb.) ve şarküteri ürünlerin uzak durun.

»Yağlı gıdalar (kaymak, krema, mayonez, çikolata, ve yağlı soslar), yağda kızartma veya kavurmaları tercih etmeyin.

»Tam yağlı süt, alkollü içkiler, hazır meyve suları, meşrubatlardan uzak durun.

»Turşu ve salamuralar, içeriği bilinmeyen hazır gıdaları tüketmeyin.

»Yağlı hamur işleri (kek, kurabiye, krema pasta vb) ve hamur tatlılardan uzak durun.

***

Diyabet türleri
Tip 1 diyabet: Vücut çok az insülin yapar veya hiç insülin yapmaz. Özellikle çocukluk ve gençlik yıllarında görülmektedir. Dışarıdan insülin tedavisi uygulanır.

Tip 2 diyabet: Vücut insülin üretir fakat yeterli seviyede kullanılamaz. Çoğunlukla yetişkinlikte görülür. İnsülin, beslenme tedavisi veya oral ilaç alımıyla kontrol altına alınabilir. Diyabet tedavisinde kan şekeri kontrolünü sağlamak için sağlıklı beslenme alışkanlıklarının kazanılması önemlidir.

***

DİYABETE KARŞI SPOR

Uzmanlar sporun önemine sıkça değiniyor. Egzersiz yani fiziksel aktivitenin artması ve yiyeceklerin parçalanması sonucu oluşan şekerin, kas dokuları tarafından kullanılmasını hızlandırarak kan şekerini düşürüyor. Özellikle, şişman-obez diyabetlilerde egzersiz ile harcanan enerjinin artması, vücut ağırlığının azalmasına yardımcı oluyor. Ayrıca egzersiz fiziksel zindelik sağlıyor. Bu noktada en çok dikkat edilmesi gereken aç karnına spor yapılmaması. Egzersiz için en uygun zaman, yemek yenildikten sonraki 1-2 saat. Dünya Sağlık Örgütü’nün de önerisindeki gibi haftada 150 dakika fiziksel aktivitenin hem sağlık hem de diyabetten korunmak için oldukça önemli olduğu uzmanlarca belirtiliyor..