2009 Bütçesi’ne revizyon gerekiyor
Aziz Konukman Aziz Konukman
Birbiri ardına açıklanan imalat sanayiinde kapasite kullanım oranı, kurulan ve kapanan şirketler, dış ticaret istatistikleri, sanayi üretim endeksleri ve Ocak 2009 Bütçe verileri artık....

Birbiri ardına açıklanan imalat sanayiinde kapasite kullanım oranı, kurulan ve kapanan şirketler, dış ticaret istatistikleri, sanayi üretim endeksleri ve Ocak 2009 Bütçe verileri artık 2009 Bütçesi’nde bir revizyon yapılmasını kaçınılmaz kılıyor. Benzer bir zorunluluk 2009 Yılı Programı için de geçerli. Çünkü bütçenin gelir ve gider projeksiyonlarıyla Yıllık Program’ın büyüme dışındaki makroekonomik büyüklüklerinin dayandığı yüzde 4’lük büyüme hedefi gerçekleşmesi olanaksız bir hedef konumuna gelmiştir. Keza benzer biçimde, 2008 yılının yüzde 4’lük büyüme gerçekleşme tahmininin de gerçekleşmesi zor gözüküyor. Bu durum IMF’nin bu iki büyüklükle ilgili son tahminleriyle de büyük ölçüde örtüşüyor. Nitekim IMF’ye göre, 2008 yılının büyüme gerçekleşme tahmini yüzde 1, 2009 yılı büyüme öngörüsü ise negatif yüzde 1,5 (yani 2009’da yüzde 1,5’lik bir küçülme öngörülüyor). Böyle bir durumda özellikle bütçenin gelir ve gider büyüklüklerinde bir revizyon kaçınılmaz hale geliyor.

Gerçi bütçe kesinleşirken bütçe ödeneklerinde, IMF’nin zorlamasıyla, 3 milyar TL’lik bir kesinti yapılarak bir revizyon gerçekleşmişti. Ancak görülüyor ki, bu yeterli olmamıştır. İki nedenle böyle olmuştur:

•Yüzde 4’lük büyüme öngörüsünün gerçekleşmeyeceği daha o tarihte belli olmasına rağmen gider kaleminde yapılan kesintinin düşük düzeyde tutulması,

•Gelir kaleminde aşağıya doğru herhangi bir düzeltmenin yapılmış olması.

Gerçi, bunlar o tarihte yapılabilmiş olsaydı da sorun yine çözülmüş olmazdı. Çünkü düzeltmenin yapıldığı tarihte 2009 yılı için öngörü yüzde 2,3 idi. Oysa bugün geldiğimiz nokta negatif yüzde 1,5. Dolayısıyla bütçe büyüklüklerinin bu durumda sil baştan yeniden düzenlenmesi gerekiyor.

Ocak 2009 Bütçe verilerinin gelir sonuçları bunu çok açık biçimde ortaya koyuyor. Ocak 2009 Bütçe gelirlerinin geçen yılın aynı ayıyla karşılaştırılmasında ortaya çıkan çarpıcı sonuçlar şöyle:

•Bütçe geliri yüzde 0,3 oranında artış göstermiş,

•Genel bütçe gelirleri yüzde 0,1 oranında gerilemiş,

•Vergi gelirleri yüzde 2,4 oranında azalmı,

•Vergi gelirleri arasında yer alan dahilde alınan KDV yüzde 5,5, ithalde alınan KDV yüzde 30,2, özel tüketim vergisi yüzde 5,3, harçlar yüzde 7,7 oranında azalma göstermiş.

Oysa öngörüldüğü gibi büyüyen bir ekonomi olsaydı bu kalemlerdeki yüzde artışlar pozitif olacak ve herhangi bir revizyon gerekmeyecekti. Ancak görülüyor ki, yılın ilk ayına ait bu gelir verileri bile tek başına 2009 Bütçesi’nin sil baştan yeniden ele alınması zorunlu kılıyor.