Anasayfa YAŞAM Aferin sana virgül!

Aferin sana virgül!

Türkçenin yazım imleri arasında boyu küçük, işlevi büyük “virgül”ün önemini sıklıkla vurguluyorum. Virgülün yazıdaki kullanım alanı hayli geniştir. Kısaca söylemek gerekirse, eşgörevli sözcükleri, sözcük öbeklerini ve sıralı tümceleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Her özneden sonra gerekli olmasa da, yazıda virgül eksikliği, çoğu zaman anlam karmaşası yaratır. Bu yargımızı, gazete haberlerinden derlediğimiz somut örneklerle göstermeye çalışalım:

“BULUT VURAL”?

24 Mayıs 2015 tarihli BirGün’ün 6. sayfasında yer alan “Jöleli fedai Yiğit Bulut işbaşında” başlıklı haberden:

“MHP Grup Başkanvekili Oktay Vural’ın sözleriyle dalga geçtiğini belirten Bulut Vural’a ‘Siyaset dışı birisin’ dedi.”

İki ayrı kişinin soyadları arasına virgül konmayınca, “Bulut Vural” diye üçüncü bir kişiyle karşılaşıyoruz. Oysa bu haberde, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın Başdanışmanı Yiğit Bulut’un, MHP Grup Başkan Vekili Oktay Vural’a yanıtı konu ediliyor. Yani haberin özneleri arasında “Bulut Vural” diye biri yok! Nereden nereye, değil mi?

VALİ’NİN SOYADI, KURULUN ADIYLA BİRLEŞİNCE

19 Temmuz 2014 günlü Cumhuriyet gazetesinin “Ankara” ekinden bir başlık:

Yüksel İl Koordinasyon Kurulu’nu topladı

Bu başlık, virgül eksikliği yüzünden yanlış okunmaya ve algılanmaya çok elverişli. Çünkü başlıktaki “Yüksel” sözcüğü, eski Ankara Valisi’nin soyadıdır. Özneden sonra virgül konmadığı için, “Yüksel” sözcüğü “İl Koordinasyon Kurulu” ile birleşerek anlamsız bir tamlama çıkmış ortaya.

Virgülün bir görevi de, herhangi bir sözcüğün, kendisinden sonra gelen sözcüğün ya da söz öbeğinin tamlayanı olmadığını göstererek anlam karışıklığını önlemektir. Yukarıdaki alıntı, buna iyi bir örnektir.

KUMARBAZ KARASU!

28 Eylül 2014 günlü Cumhuriyet gazetesinin “Kültür” sayfasındaki “Kumarbaz Karasu’ya ödül getirdi” başlıklı haber, birkaç yönden sorunlu…

En başta, haberin başlığı, sözünü ettiğimiz virgül eksikliğinden dolayı anlam kaymasına uğramış. “Kumarbaz”dan sonra virgül koymazsanız, Dostoyevski’nin ünlü yapıtıyla çevirmenin soyadı birleşir ve “şekilde görüldüğü gibi” (!) “Kumarbaz Karasu” diye bir gariplik çıkar ortaya. Ayrıca buradaki “Kumarbaz”, kitap adıdır; anlam karışıklığına yol açmamak için tırnak içinde yazılmalıdır…

Haberin metni de özensiz. “Gecede ‘Onur Ödülü’ne gazeteci-yazar Tuncay Özkan görüldü.” diye bir tümce geçiyor orada. “Onur Ödülü, gazeteci-yazar Tuncay Özkan’a değer görüldü” demek istemişler herhalde…

KİM KİME AĞLIYOR?

Virgülün yadsınamaz önemini gösteren bir örneği daha yine aynı gazeteden verelim. 6 Haziran 2015 günlü Cumhuriyet gazetesinin 2. sayfasında büyük puntolarla şu başlık yer alıyor:

“Arşipel Kaptan’a ağlıyor”.

Siz böyle bir başlık görünce ne anlarsınız? Birileri “Arşipel Kaptan”a ağlıyor diye düşünmez misiniz? Serdar Kızık imzalı yazıda Arşipel’den sonra virgül konmadığı için, başlık, “Arşipel Kaptan” gibi algılanıyor. Oysa Arşipel, yakınlarda yaşamını yitiren ünlü denizci Sadun Boro’ya ağlıyormuş. Yani “Kaptan” oymuş. Peki Arşipel kim? Haberi okurken, bir yandan da bu sorunun yanıtını bulmaya çalışıyorsunuz: Antik çağdaki Ege Denizi mi? Bodrum’daki “Arşipel Balık Lokantası” mı, Halikarnas Balıkçısı mı, Balıkçı’nın aynı adlı kitabı mı?

Mesleğe ilk adımı attığımızda, ustalarımız bize şunu öğretmişlerdi: Gazete haberi, okuyucunun o konuda hiçbir önbilgisi olmadığı düşünülerek yazılmalıdır.

GEREKSİZ VİRGÜL KULLANIMI

Virgülün yaşamsal önemini ve vazgeçilmezliğini bunca vurguladıktan sonra, “gereksiz virgül kullanımı”nın da bir başka sorun olduğunu belirtmeden geçmeyelim. Anlam karışıklığını gidermek için virgül ne denli gerekliyse, yanlış ve gereksiz virgül kullanımı da anlatımı aynı ölçüde çıkmaza sokar. Aşağıdaki alıntı, yanlış virgül kullanımına çarpıcı bir örnektir:

“‘Güzel Köy’ün Gülü’, olarak ekranlarda görüyoruz artık Gizem Karaca’yı.” (Cumhuriyet Pazar, 13 Temmuz 2014. Deniz Ülkütekin’in, dizi oyuncusu Gizem Karaca ile söyleşisinin spotundan.)

Bu tümcede virgülün ne denli gereksiz olduğu açık. Dizinin adından sonra virgül konduğu için, “Güzel Köy’ün Gülü” ile “olarak” sözcüğünün bağlantısı koparılmış. Tümceyi yazıldığı gibi okumaya kalktığınızda, anlamsız bir söz yığını çıkıyor karşınıza.

Şimdi gelin de, virgülün yazıdaki önemini anlatmak için bir dizi şiir yazan Ülkü Tamer gibi “Aferin Virgül” demeyin:

“Virgül sana aferin, bence çok önemlisin / Belki nokta değilsin, ama virgülsün”…

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

10,893AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Motorine 29 kuruş zam

Motorinin litre fiyatına 29 kuruş zam yapıldı. Zam, pompa fiyatlarına bu gece...

Bitcoin’de son durum

Kripto para birimleri piyasalarındaki genel düşüş eğilimine rağmen piyasanın en yüksek...

Bakan Akar’dan CHP’ye ziyaret

Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nu ziyaret etti. 

AKP’li Yavuz’dan seçim sonucuna ilişkin açıklama

31 Mart seçim sonuçlarına ilişkin, "Sandıkta bir şeyler oldu" açıklamasıyla kamuoyunun ti'ye...

Ekrem İmamoğlu mazbatasını ne zaman alacak?

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Ekrem İmamoğlu mazbatasını yarın alması bekleniyor.

Camide üniversiteli kadını taciz eden erkek tutuklandı: “Şeytana uydum”

Konya'da 62 yaşındaki emekli erkek Mazhar O., namaz kılmak için camiye giren 20...

Yandaş Cem Küçük: Rabia Naz olayı örtülmüştür

Yandaş gazeteci Cem Küçük katıldığı bir televizyon programında "Rabia Naz olayı örtülmüştür....

DSP Genel Başkanı Aksakal: İmamoğlu’nu tebrik ediyorum

DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, yenilenen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçim sonucuna ilişkin açıklama...

Ali İhsan Varol: Senin gibi bir satılmış şimdiye kadar 806.415 defa pişman olmuştur

23 Haziran İBB seçimlerinden sonra dikkat çeken bir paylaşım da Ali İhsan...

Haluk Levent, ‘Ekrem İmamoğlu’ anısını paylaştı: Seçim bitti, artık yazabilirim

Sanatçı Haluk Levent, dün yapılan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçimini kazanan Ekrem İmamoğlu ile...

Sonraki haber