Ak Parti’nin Tanzimat rövanşı
İBRAHİM Ö. KABOĞLU İBRAHİM Ö. KABOĞLU

Neden Tanzimat ve nasıl bir öc?

Önce, Gülhane Hatt-ı Hümayunu (GHH) ile Tanzimat dönemi ayrımını yapalım. Prof. Tanör’e göre GHH, daha çok yönetim ilkelerine ayrılmış bir belge (1839); diğeri ise, idari, hukuki, mali, siyasi ve ekonomik alanlara yayılan ve 1870’lere kadar devam eden geniş bir uygulamalar bilânçosu. Belge, bozulan devlet yönetimini düzene sokmak ve uyruk haklarını güvencelemek için “yasal yönetim” ilkesini getirmekte. Yasalar da yeni usûllere  göre hazırlanacaktı: kurullar tarafından danışma ve serbest tartışma yöntemi.

Tanzimat ise, kurum ve kurallar bakımından şu üç yenilikle özdeş: Meclisler (kurullar eliyle karar alma ve yönetme), kanunlaştırma (Avrupa’dan alınan yasalar) ve lâikleşme (eşitlik hakkı, din-devlet ayrılığı yönünde atılan adımlar, dinsel kaynaklı olmayan yasalar, yargılama usûlü).

I. ve II. Meşrutiyet dönemlerinde lâik eğitim yönünde gelişmelerin tohumları Tanzimat’ta atıldı. İkili eğitime ise, “Tevhid-i Tedrisat Kanunu” ile 1924’te son verildi.
 

Ya AKP dönemi?

AKP Hükûmetleri, zaman içinde farklı konuları gündeme taşımış olsa da, gündemden düşürmedikleri konu, “dinsel mağduriyet” oldu. Başörtüsü ve İmam-Hatip mezunları için ÖSYM sınavlarında katsayı uygulamasına kadar birçok sorun aşıldı.

Ama AK Parti, -gerçek veya sanal- mağduriyetleri gidermekle yetinmedi; eğitim sistemini lâik temelden uzaklaştırmak için her fırsatı bir hamle olarak kullandı. Son Milli Eğitim Şurası (MEŞ), aslında bir “dini eğitim şurası” oldu. Neden ve nasıl? Alınan tavsiye kararlarına bakalım:
 

Eğitim değil, mezhep dayatması…

19. MEŞ (2-6.12. 2014) genel kurulunda kabul edilen ve MEB’in önümüzdeki 4 yıl içinde hayata geçirmesi beklenen başlıca öneriler:

Anaokullarında “değerler eğitimi”. Bu kapsamda, 36-72 aylık çocuklara okulda, “Allah kavramı ve Allah sevgisi” kazandırılacak, “cennet ve cehennem kavramları” öğretilecek.

Okul öncesi ve ilkokulda kullanılan eğitim aracı metinlerde Anadolu ve İslam kültürüne ait masal, hikâye ve şiirlere yer verilecek.

Mevcut durumda ilkokul 4. sınıfta başlayan zorunlu Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi 1., 2. ve 3. sınıflara da getirilecek.

Kutlu Doğum Haftası ve Aşure günü, Belirli Günler ve Haftalar kapsamına alınacak; okullarda kutlanması zorunlu hale getirilecek.

4+4+4 sistemi ile hafız olmak isteyen ortaokul öğrencilerine tanınan okuldan 1 yıl muafiyet hakkı, 2 yıla çıkarılacak.

İlkokul 4. sınıfta 2 saat görülen İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi dersi kaldırılacak.

Ortaokullarda okutulan T.C. İnkılâp Tarihi Atatürkçülük dersi programı gözden geçirilecek,...

Anadolu otelcilik ve turizm meslek liselerinin öğretim programları ve ders çizelgelerinden, “alkollü içki ve kokteyl hazırlama” dersi kaldırılacak. Öğrencilerin tesislerde alkollü içki servisi yapılan ya da alkollü içki hazırlanan bölümlerde staj yapmaları yasaklanacak.

Liselerde zorunlu Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi 1 saatten, 2 saate çıkarılacak

Liselerde sağlık ve trafik dersi kaldırılacak.(…)
 

Ters istikamet nerede?

Tanzimat, din temelli öğretiminden uzaklaşarak laik eğitime kapı araladı. AKP ise, lâik öğretimden uzaklaşarak,  genç dimağları mezhep  temelinde bir koşullandırma üzerinde yoğunlaşıyor. MGK bile dünya Müslümanlarının güvenliği seferberliğinde…

CB’nin  Bakanlar Kurulu’nu Sarayı’na celbi, seçim tartışmasıyla girdiğimiz 2015’in ilk ayına damgasını vuracak. Ama, CB ve “sekreterleri” güdümündeki “dinselleştirme harekâtı” hız kesmeyecek.

Haliyle, insan hakları yeni yılda ciddi bir sınav verecek: mezhep dayatması mı, yoksa insan akıl ve düşüncesinin gerekleri mi?  Bu nedenle, hak ve özgürlük savunucuları zorlu bir görevle karşı karşıya…

2015’in özgür birey ve toplum bilincini ilerletebildiğimiz bir yıl olması dileğiyle. (BirGün, 01.01.2015)