Anasayfa EĞİTİM AKP’nin tevhidi tedrisatı

AKP’nin tevhidi tedrisatı

Konuk yazar/ Zeki SARIHAN

Bundan 95 yıl önce Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden sessiz sedasız üç kanun birden geçti.

Bunlardan biri Halifeliği kaldırarak Osmanlı aile mensuplarını ülkeden çıkarıyor, biri Erkânı Harbiye Vekâletiyle Şer’iye Vekâletini kaldırarak ilkini Genelkurmay Başkanlığına, ikincisini Diyanet İşleri Başkanlığına indiriyor, üçüncüsü ise kaldırılmış Şer’iye ve Evkaf Vekâletlerine bağlı okulları Maarif Vekâletine bağlıyordu.

Bu üç kanun, yeni Türkiye’nin kurulmasında temel taşlarından biri olacaktır. Tevhid-i Tedrisat Kanununun amacı, Ortaçağ’ın bir kalıntısı olan medreseleri kaldırarak bütün eğitimi, Maarif Vekâleti’ne bağlamaktı.

Tevhidi Tedrisat Yasası çıkarılırken toplumda bir hayli taraftarı olan “Çocuklarımız, dinlerini nerede öğrenecekler?” sorusunu yatıştırmak için dördüncü maddeye “yeteri kadar din hizmetlisini yetiştirmek için Maarif Vekâletinin imam hatip okulu ve ilahiyat fakültesi açacağı” hükmü konuldu. İlk yıllarda açıldı da. Fakat on yıl içinde “öğrenci kaydı olmadığı” gerekçesiyle bu okullar kapatıldı. Din dersleri okullardan çıkarıldı.

Din öğretimi gene de feodal bir üretim biçiminde yaşayan ve nüfusun en az yüzde seksen, doksanını oluşturan köylü için bir ihtiyaç olmaya devam etti. Kanunen yasak olmasına rağmen medreseler kâh yasaklı olarak, kâh görülmezden gelinerek, hemen bütün Sünni köylerinde asıl amacı Kur’an okumayı öğretmek olan izinsiz mahalle mektepleri devam etti. Aleviler de kapılarına gözcü koyarak kendileri için bir tür okul görevi gören cem ayinlerine devam ettiler.

Uygulama sürdürülemez durumdaydı. Bu nedenle İkinci Dünya Savaşından sonra yasaklar gevşetildi ve CHP hükümeti okullarda din derslerinin temellerini attı. DP, CHP’den devraldığı din eğitimini genişletti. Daha sonraki iktidarlar da bunu teşvik etti.

AKP iktidarıyla hedef, bütün eğitimi dincileştirmek haline geldi. Medreselerin yerini İmam Hatipler almakla kalmadı; Kör topal bir laik eğitimin uygulandığı, anaokulundan üniversiteye kadar bütün okullarda inanç eksenli bir eğitim için büyük bir mesafe alındı.

1923’te muhafazakârları Meclis’ten tasfiye etmiş olan CHP’li mebuslar:

“İki tür eğitim olmaz, eğitimi teke indirmemiz gerekir” diyerek laik okulları işaret ediyorlardı.

95 yıl sonra, liberal ve demokratları Meclis’te etkisizleştirmiş olan AKP (Erdoğan) hükümeti şimdi şunu anlatmak istiyor:

“Bir ülkede iki tür eğitim olmaz. Eğitim teke indirilmelidir ve bu İslami bir eğitim olmalıdır.

NEDEN BÖYLE OLDU?

Bütün bu gelişmeler, medreseden mektebe, mektepten tekrar medreseye ve yabancı okullara dönüş, ülkeyi yöneten sınıfların konumu ve güçleriyle ilgilidir. Şöyle ki: 1924’te iktidarı ellerinde bulunduranlar, bütün toplum nüfusunun küçük bir bölümü idiler. İktidarın dayandığı taban genişledikçe, bu tabanın sözcüleri din eğitimini devlete taşıdılar. 1923 rejiminin varisleri Mecliste azınlığa düştüler. Siyaset yapma sınırlarının genişletilmesi muhafazakâr-gericilerin işine yaradı.

Buna bakarak bazıları Türkiye’nin çok partili hayata erken geçtiğini, İnönü on yıl daha iktidarda kalsaydı şimdiki sonuçla karşılaşılamayacağını ileri sürüyorlar.

İşin aslı ise şöyledir: Tek parti iktidarları, medrese, tekke ve zaviye gibi feodalizmin üst yapı kurumlarına savaş açarken geniş halk yığınlarının hayatını kolaylaştıracak önlemler almamış, köylüyü ve kent yoksullarını ağaların, tefecilerin, gerici esnafın insafına terk etmiştir. Bu kitleler, devlete küsmüşler ve kendilerine daha yakın gördükleri ve manevi ihtiyaçlarını doyuran ağaya, şeyhe, dedeye, tarikatlara sığınmışlardır.

Tevhid-i Tedrisat’ın 95. yıldönümünde yapılan konuşma ve yayınlarda konu kişiler üzerinden değerlendiriliyor. Onlara göre tarihte ve günümüzde iyi ve kötü insanlar vardır. Bunun sınıfsal karakteri üzerinde durulmuyor. Ne de olsa Türkiye aydınının “İmtiyazsız sınıfsız kaynaşmış bir kitle” olduğumuz gibi bir amentüsü vardır! İşin içine “sınıf” gibi sol ve emekçi kokan bir kavramı sokmaya ne gerek var?

- Reklam -

SON HABERLER

Beş zincir markette tanzim satış başlıyor

Meyve ve sebzede durdurulamayan fiyat artışlarına karşı hükümetin seçim öncesi devreye soktuğu...

İki kadının birlikte tarihte ilk kez yapacağı uzay yürüyüşüne ‘kıyafet’ engeli

Tarihte ilk kez iki kadının birlikte yapacağı uzay yürüyüşü, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda...

Kartal sahilinde bir kişinin cansız bedeni bulundu

İstanbul Kartal sahilindeki kayalıklar arasında 25 yaşlarında bir erkeğe ait olduğu belirtilen...

DHA’dan ‘A Haber’ tipi skandal haberler

Doğan grubundan Demirören grubuna satışının ardından hükümete yakın yayın yapmaya başlayan DHA,...

Akşener: Yüz yüze bakamayacak hâle gelmeyin

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, 31 Mart yerel seçimiyle ilgili, "Bu,...

11 öğrencisine cinsel istismarda bulunan öğretmene ‘iyi hal’ indirimi

Erzurum'da 1'i erkek toplam 11 öğrencisine cinsel istismarda bulunduğu iddiasıyla indirimsiz 297...

CNN yönetimi, CNN Türk hakkında inceleme başlattı

CHP ABD Temsilcisi Yurter Özcan Hürriyet ve CNN'in, CHP'ye yönelik haberlerinin ardından...

Amasya’da koyun altız doğurdu

Amasya'da Gökhöyük Tarım İşletmesi'nde Bafra ırkı koyun, 6 kuzu dünyaya getirdi. İlgi...

CHP’den “Terörist” suçlamasına dava yağmuru

CHP Genel Merkezi ve adaylar, bazı gazete, ajans ve televizyonların istihbarat raporlarına...

Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) Eski Genel Sekreteri Hasan Erdoğan’ın ardından…

Feyzullah ERTUĞRUL / TÖS ve Eğit-Der Eski Genel Başkanı ...