Anasayfa GÜNCEL Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli

Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli

Geçen hafta, YSK’nin anayasal yetkisini kullanmaktan ve görevini yerine getirmekten kaçındığını yazdım. YSK’nın, yeni başvurularda kararını düzeltmesi ve varlık nedenini bizzat sorgular duruma düşmemesi temenni edilir. Her ne olursa olsun, Anayasa Mahkemesi (AYM), konu hakkında karar vermek durumunda.

ORGANİZE İŞLER…
Devletin, “ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmayı, (…), ülke kaynaklarının döküm ve değerlendirilmesini yaparak verimli şekilde kullanılmasını plânlama” yükümlülüğü (Any., md. 166), yerini seçim kampanyasını organize etmeye bıraktı…

Ulaşım ve inşaat sektörü hareketlilik bakımından hayli önde olsa da, bunların ne ölçüde anayasal plânlama gerekleri çerçevesinde kotarıldığı tartışılabilir. Fakat açık olan, merkezi ve yerel yönetimler işbirliğinde hükümetin ve devletin, Cumhurbaşkanı için “seçim kampanyası” plânlamış olduğu. Sürekli “toplu açılış törenleri”, “tam organize işler” görünümünde. Öyle ki, “Anayasa-dışı faaliyetler”, Cumhurbaşkanı ile sınırlı kalmayıp devlet organları bütününü kapsamına almış bulunuyor.

Bunlar, seçim sonuçlarını etkileyecek boyutlarda. Seçim aktörleri, eşit koşullarda yarışmıyor:

– Hazine yardımı almayan partilerin seçim kampanyası: HDP ve diğerleri.

– Hazine yardımı alan partiler: MHP ve CHP.

– Devlet partisi: AKP.

Başbakan ve bakanlar AK Parti için oy istiyor. Cumhurbaşkanı, aynı parti için oy istiyor ve bunun için –merkezi ve yerel- devlet kurumları seferber ediliyor.

Bu koşullarda “serbest seçim” ilkesi (Any., md.67) açıkça ihlal edilmiş oluyor. İHAS/Protokol 1, md. 3’e göre Türkiye, “yasama organının seçilmesinde halkın kanaatinin özgürce açıklanmasını sağlayan koşullar içinde serbest seçimleri düzenlemek”le yükümlü.

SORUMLUDUR…
Cumhurbaşkanı’nın, Anayasa ve diğer kanunlarda tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri, dolaylı bir ifade ile sorumluluk dışı tutuluyor (Any.,md.105). Yargı mercilerine başvurma yasağı ise, bu işlemler için söz konusu. Örneğin, 101 oy alanı değil, 11 oy alan adayı rektör olarak ataması, bu çerçevede yer alır. Bunlar, mevzuat içi işlemler kategorisi. “Neden 11 oy alan öğretim üyesini rektör atadın?” şeklindeki bir sorgulama ve yargı denetiminin önü hukuken kapalı. Kuşkusuz bu engeller, anti demokratik ve gayri meşru özelliğini ortadan kaldırmaz.

Anayasa-dışı işlem ve eylemler ise, “sorumsuzluk halkası” dışında yer alır ve sorumluluk eşiğine geçişi gösterir; bunlar vatana ihanete kadar gider.

SERBEST SEÇİMLER İÇİN ACİL GÖREV
Anayasa hükümleri bağlayıcı olduğuna göre, hukuk devletinde bunlara saygı mekanizmaları da öngörülür; öngörülmese bile ihlâl yaptırımı mutlaka geliştirilir.

ABD Yüksek Mahkemesi, uygunluk denetim yolunu açtığı Marbury & Madison kararında (1803) temel sorgulamayı Anayasa’nın üstünlüğü ilkesi üzerine yaptı: “ … Şayet, konulmuş olan sınırlar kişileri bağlamazsa, bazı şeylerin yasaklanmış olması ile onlara izin verilmiş olması arasında fark gözetilmiyor ve birbirine eşit bir yükümlülük olarak değerlendiriliyorsa, bir yönetimin sınırlandırılmış olması ile ona hiçbir sınır getirilmemiş olması arasında bir fark kalmaz…”

Bizde, AYM, 1993’te verdiği yürürlüğün durdurulması kararı ile aynı çizgide yer alan yorum yoluyla gecikmesinde sakınca olan hallerde Anayasa’nın üstünlüğünü sağlama kaygısını öne çıkardı. Bu içtihadȋ yetki, ilerleyen yıllarda, örtülü biçimde de olsa, türev kurucu iktidar tarafından tanındı ve artık buna itiraz eden de yok.

Dahası, TBMM türev kurucu iktidar sıfatıyla bireysel başvuru yolunu açarak AYM’nin Anayasa bekçiliği görev ve yetkisini pekiştirdi.

Serbest seçim hakkını ihlal eden işlem ve eylemler, bireysel başvurunun konusunu oluşturur. Anayasa Mahkemesi, öncelikle “serbest seçim hakkı” ihlalini saptamalı. Kararını, ihlalin ortadan kaldırılması amacıyla alınması gereken önlemler için muhatap kurumlara bildirmeli: Yüksek Seçim Kurulu, Cumhurbaşkanlığı, RTÜK, Başbakan, mülki idare amirleri ve belediye başkanları. AYM, serbest seçimlerin selameti için “geçici tedbir” niteliğinde her türlü önlemi alabilir.

AYM, kararını geciktirir veya Anayasa ihlâller zincirini önlemek için acilen müdahale etmez ise, ülke ve toplumun demokratik geleceğine düşecek gölgeye ortak olmanın ötesinde, yürütmenin yanı sıra, tıpkı YSK gibi, yargıyı da “anayasal ihlâller zinciri”ne katılmış olur.

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

10,651AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

İBB, yardım kartı olanları arıyor: “Limitiniz gelecek ay 400 TL olacak, Binali Yıldırım’ın selamı var”

CHP eski milletvekili Barış Yarkadaş, İBB'ye ait bir telefon numarasından yardım kartı...

Necip Fazıl’ı eleştiren öğretmene sürgün

Zonguldak Fener Anadolu Lisesi öğretmeni Murat Durmuş derste Necip Fazıl ile ilgili...

İstanbul’da düzenlenen festivalde off road aracı kalabalığın arasına daldı: Yaralılar var

Eyüp Kemerburgaz’da bu yıl üçüncüsü düzenlenen Big Boyz Festivali’nde kontrolden çıkan off...

Efeler Belediyesi Yılmazköy’deki JES çalışmasını durdurdu

Aydın Efeler ilçesine bağlı Yılmazköy Mahallesi'nde jeotermal enerji şirketi tarafından yapılan boru...

Kapadokya’da 17 yapının yıkımına karar verildi

Kapadokya'da peribacalarına yakın olması nedeniyle 17 yapının daha yıkılması için karar alındı.

Artvin’de kamyon uçuruma yuvarlandı: 1 ölü, 8 yaralı

Artvin'de bir kamyonun uçuruma yuvarlanması sonucu meydana gelen trafik kazasında 1 kişi...

İki uçak havada çarpıştı: 2 ölü

Yeni Zelanda’nın Kuzey Adası’ndaki Masterton kasabasındaki havaalanına inmeye çalışan küçük uçak ile...

AKP’li meclis üyesi, Kadıköy Belediye Başkanı’nın konuşmasını engelledi

Pendik'te Patnos Spor Kulübü’nün dayanışma gecesine davet edilen Kadıköy Belediye Başkanı CHP'li...

Erdoğan’ın yeğeninden Murat Alan paylaşımı: Sopadan geçirilmiş

AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yeğeni Ömer Erdoğan, cuma...

Adalet arayan aileler Bakırköy’de buluştu

Çorlu tren faciasında hayatını kaybedenlerin yakınları, Rabia Naz Vatan’ın ailesi bugün Bakırköy Özgürlük...

Sonraki haber