Avrupalı gazetecilerden Türkiye'ye büyük tepki
21.10.2016 12:35 GÜNCEL

Medya kuruluşları ve insan hakları örgütlerinin, Türkiye’de OHAL uygulamalarının uzatılmasına yönelik protesto bildirisine Avrupa Gazeteciler Birliği (AEJ) de destek verdi.

Uluslararası Af Örgütü, İngiltere merkezli insan hakları örgütü Article 19, Dünya Yazarlar Birliği PEN ve Avrupa Gazeteciler Birliği’nin de dahil olduğu 25 uluslararası insan hakları ve gazeteci örgütünün oluşturduğu koalisyon, Türkiye’de 3 ay daha uzatılan OHAL süreci kapsamında basın özgürlüğüne yönelik ‘kanundışı kısıtlamalar’ ve temel insan hakları ihlallerinin yaygınlaşmasının kınandığı bir bildiri yayınladı.

Özellikle, işkence ve ‘keyfi adalet’ uygulamalarına karşı oluşturulan koruyucu yasaların ihlaline değinilen bildiride, mevcut Türkiye hükümetinin birçok medya kuruluşunu kapatarak basın mensuplarını tutuklaması kınandı. İmzacı kurumlar, ‘şiddet içeren ve başarısız olan’ darbe girişimin ardından ilan edilen OHAL’in kaldırılması için Türkiye’ye çağrıda bulunurken, AB, ABD ve uluslararası insan hakları kuruluşlarının da Türkiye’de süregelen insan hakları ihlallerini halka açık bir şekilde kınamalarını talep etti.

‘Türkiye’de insan haklarını ihlal eden mevcut OHAL uygulamaları aciliyetle yürürlükten kaldırılmalıdır’ başlığı altında şu ifadelere yer verildi: “Bu bildirinin imzacısı kurumlar olarak, Türkiye hükümetinin, Temmuz 2016 darbe girişiminde yaşanan şiddet eylemlerini araştırma ve tüm sorumluları adalet önüne çıkarma hak ve sorumluluğuna sahip olduğunu kabul ediyoruz. Ayrıca, darbe girişiminin hemen ardından oluşan sıradışı durumların, bir hükümeti ‘olağanüstü hal’ ilan etmeye yöneltmesini de meşru görüyoruz. Fakat böylesi koşullar altında dahi insan hakları yükümlülüklerine uyulmalıdır. Türkiyeli hükümet yetkililerinin, OHAL kapsamında geçen ilk üç ay boyunca neredeyse tamamen kısıtlamasız ve keyfi güç kullanımının genel hukuk kuralları ve insan haklarını tehlikeye atıyor olmasından gittikçe daha da fazla endişe duyuyoruz.”

70,000 kişinin soruşturmaya dahil edildiği ve aralarında asker, polis, hakim, savcı, gazeteci, öğretemen ve diğer mesleklerden 34,000 kişinin de tutuklandığının altı çizilen bildiride, ‘işkence ve kötü muameleden koruyan hükümlerin’ yok sayıldığı; adil yargılama süreçlerinin ciddi oranda zayıflatıldığı; 150 medya kuruluşunun kapatılarak 2300 gazeteci ve medya mensubunun işsiz bırakıldığı; yüzün üzerinde gazetecinin ‘ifade özgürlüğü hakkı’ ihlal edilerek tutuklandığı belirtildi. Bidiride hükümetin, OHAL yasalarına dayandırarak yürürlüğe koyduğu bu uygulamalarla aynı zamanda ‘muhalif sesleri susturma’ girişiminde olduğu da belirtildi ve 19 Ekim itibariyle 3 ay daha uzatılmış bulunan ve Türkiye’nin uluslararası hukuk ve anlaşmalar bazında yükümlü olduğu ‘temel insan hakları’ uygulamalarına karşı yürütülen OHAL’in aciliyetle kaldırılması çağrısı yapıldı.

Başta AB, ABD ve ilgili uluslararası insan hakları kuruluşları olmak üzere Türkiye’nin uluslararası alandaki ortaklarına da seslenilen bildiride şu ifaderler yer aldı: “…AB, ABD ve ilgili uluslararası kuruluşları, Türkiye’de OHAL altında yaşanan insan hakları ihlallerini halka açık ve tartışmasız bir şekilde kınamaya çağırıyoruz. Türkiye hükümetinin, milletin yaşamını tehdit eden ‘olağanüstü durumun’ ülkede hala devam ettiğini ispatlayamaması halinde, sözkonusu uluslararası merciler ayrıca insan hakları ihlallerine zemin hazırlayan tüm ‘olağanüstü hal kararnamelerinin iptal edilmesi’ ve OHAL’in yürürlükten kaldırılmasını da talep etmelidir... Diğer yandan, gazeteci ve medya mensuplarına yönelik mevcut uygulamalar, Türkiye halkının bilgi edinme ve hükümeti sorumlu tutma hakkının önünde de engel teşkil etmektedir.”

Bildiri imzacıları:

ARTICLE 19

Amnesty International (Uluslararası Af Örgütü)

Human Rights Watch (İnsan Hakları İzleme Örgütü)

PEN International

Association of European Journalists (Avrupa Gazeteciler Birliği)

Canadian Journalists for Free Expression (Özgür İfade Yanlısı Kanadalı Gazeteciler)

Committee to Protect Journalists (Gazetecileri Koruma Komitesi)

Danish PEN

English PEN

Ethical Journalism Network (Etik Gazetecilik Ağı)

European Centre for Press and Media Freedom (Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi)

European Federation of Journalists (Avrupa Gazeteciler Federasyonu)

Fair Trials

German PEN

Global Editors Network (Global Editörler Ağı)

Index on Censorship

International Media Support (Uluslararası Medya Destek Kurumu)

International Press Institute (Uluslararası Basın Enstitüsü)

IREX Europe

My Media

Norwegian PEN

Norwegian Press Association (Norveç Basın Birliği)

PEN America

Reporters Without Borders (Sınır Tanımayan Gazeteciler)

Swedish PEN

Wales PEN Cymru