Anasayfa YAZARLAR Biz: Aynı gemide miyiz?

Biz: Aynı gemide miyiz?

Platoon’un kahramanı Chris’in filmin finalinde söylediği sözlerden: “Şimdi geçmişe bakıp düşündüğümde, savaştığımız bir düşman yoktu, biz kendimizle savaştık ve düşman kendi içimizdeydi.”

Jordan Peele ilk filmi Kapan’la (Get Out) bence “aşırı” bir ilginin odağı oldu. “Kapan”, çok doğru ve kendisi için talihli bir zamanda sinemalara gelmişti. Korku türüne ırk perspektifinden bakan, en liberal Beyazların bile ruhlarının karanlık köşelerindeki Siyah düşmanlığını gösteren film, Oscar’ların “çok beyaz” olduğu sloganının gündeme oturduğu sıralarda vizyona girmişti. Bana kalırsa konjonktürün Kapan’a gösterilen ilgideki rolü büyüktü. Peele’in filmi özellikle ilk yarısında bu ilgiyi hakkedecek kadar iyiydi gerçekten ama sonrasında açıkça saçmalaşıyordu.

spoıler’sız olmaz Aynı duyguyu

“Biz” filminde de yaşadım. Jordan Peele’in filmi konusu dışında gayet iyi bir film. “Biz”in görüntü ve oyuncu yönetimi çok iyi, diyaloglar güzel yazılmış… Ama filmin sürprizi, yani korku öğesi devreye girdiği andan itibaren film anlam üretemiyor. Jordan Peele’le yapılan söyleşilerde yönetmenin duyarlılıklarını, dünyada olan bitenler karşısında ayrıcalıklı yeri olan biri yani bir Amerikan vatandaşı olarak, sorumluluk alma çabasını görüyorum, takdir ediyorum. “Biz” adından da çıkarılabileceği gibi Jordan Peele’in “biz”ini yani Amerikalı olmayı anlatma iddiasında. Sıradan, üst-orta sınıf bir Amerikan ailesinin, kendi karanlık yüzüyle karşılaşması ve bununla savaşması filmin hikâyesi.

Gerilim ya da korku filmlerini spoylır (spoiler-sürpriz-bozan) vermeden eleştirmek imkânsız bence. Bu nedenle filmi seyretmeyenler yazının bundan sonrasını şimdilik okumayabilirler. Hoş, ben yine de yazıyı muğlak bir genellikte bırakmaya çalıştım.

sorun amerika’da

Oliver Stone’un bol Oscar’lı (1986) Platoon’unun finalinde filmin kahramanı Chris’in sözlerini yazının başına koydum. Platoon Vietnam Savaşı’na dair bir filmdi. Filmin yönetmeni Oliver Stone ise Hollywood standartlarında solcu bir yönetmen oldu her zaman. Fakat Vietnamlı olsanız yukardaki laflara sinir olmaz mısınız? Adamlar binlerce kilometre öteden gelip milyonlarca insanınızı öldürmüş, halkınıza tecavüz ve işkence etmiş, gelecek kuşakların bile sakat doğmasına neden olacak kadar toprağınızı zehirlemiş olacak ve sonra da biz aslında kendimizle savaştık diyecek. Aslında düşman içimizdeydi, biz düşmanla savaşmadık diyecek. Sizi, konu mankeni yapacak.

Bu sözlerdeki iyi niyeti anlamıyor değilim. Gerçek payını da görüyorum. Burada dünyaya yaşattıkları dehşetin sorumluluğunu üstlenmek isteyen biri var. Jordan Peele de Amerika’yı sorgularken, suçluyu dışarda aramak yerine kendi içine bakmaya, sorunu Amerikan ruhunda aramaya çalışıyor. Ama ortaya çıkan saçma sapan bir şey maalesef. Hani hep diyoruz ya: “Hepimiz aynı gemide değiliz!” Aslında Peele de kısmen bunu diyor. Kimisi güvertede; kimisi ise makine dairesinde, güneş görmeyen kapalı yerlerde. Fakat bu alttakiler üsttekilerin kopyası. Yukardakilerle aşağıdakiler aynı insanlar olunca mesaj karışıyor. Üstelik bu alttakiler anlamsızca kötü olunca ortada mesaj filan da kalmıyor. Geminin altındakiler üsttekilerin kötü birer kopyasıysa, üsttekileri suçlamak da imkansız.

Kısacası ortada sınıfsal bir bakış açısı olmayınca, dünya üzerindeki eşitsizliğin ve adaletsizliğin nedenleri insanın özünde bulunuyor. Eşitsizlikten ve adaletsizlikten hepimiz aynı derece suçlu değiliz ama eğer öyleysek, hepimiz eşit derecede suçluysak yapacak bir şey de yok. Kısacası bu, iyi niyetli bakış açısı sonuçta anlamlı bir şey söyleyemeyen bir zevzeklikten ibaret kalıyor ki “Biz” tam da bu: Bir zevzeklik.

kendimizi izleten film

Tabii filmin hikâyesi boyunca binlerce delikten de belki söz etmek lazım… Nasıl oluyor da alttakiler dışardakilerin haberi olmadan, yukarıyı izliyor, örgütleniyor, yukardaki kopyalarını buluyor falan filan… Nasıl oluyor da sadece çiğ tavşan yiyerek hayatta kalıyorlar? Tavşanlar ne yiyor? Bir örnek giysilerini kim üretiyor?

Filmin başrolündeki Lupita Nyong’o çok başarılı. Kocası rolündeki Winston Duke da iyi fakat karakteri anlamsızca salak olabilen biri olarak çizilmiş. Filmin ince ince verdiği başka mesajlar da var: Filmde, Niggers With Attitude’un (NWA) “Fuck Tha Police”inin çalması, polis şiddetine karşı bir tepki. İki küçük roldeki oyuncunun t-shirt’lerinde de Black Flag grubunun ismi ve logosu var. Black Flag de anarşist bir gruptu ve bir single’ının kapağında ağzına silah sokulmuş bir polis resmi vardı. Ayrıca 11 11 olarak görülebilecek bir logosu vardı grubun ki bu da İncil’deki Jeremyah bölümüne gönderide buluyor. Burada tanrı gazabını göndereceğinden söz ediyor.

Sonuçta, iyi yapılmış bir film olduğu için “Biz” kendini izlettiren bir film. Ama Peele’in sorunu yönetmenliğinde değil, dünyaya bakışında. İki filminin de nihayetinde anlamsızlaşmasının nedeni burada gibi.

  • Konu başlıkları:
  • film

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

11,416AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

AKP’li vekil şehir hastanelerindeki vurguna isyan etti: ‘Canımı sıkan şeyler oluyor’

Kâr amacıyla işletilen şehir hastaneleri ile özel hastanelerdeki sağlık vurgunlarına AKP Giresun...

‘Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi’nin afişi yayınlandı

BluTV’nin özel yapımı olarak 6 yıl aradan sonra 25 Temmuz’da geri dönmeye...

Şimdi de savaş uçağı gündemde: Rusya’dan ‘Neden olmasın’ yanıtı

Rusya'nın sattığı S-400'ler Türkiye'ye gelmeye devam ederken şimdi de savaş uçağı satın...

MMO: Temmuz zammıyla elektrik, son bir buçuk yılında yüzde 50–98,2 oranında arttı

Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne bağlı Makina Mühendisleri Odası "2019 Temmuz...

Fitch’ten Murat Çetinkaya’nın görevden alınmasına ilişkin değerlendirme

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Murat Çetinkaya'nın görevden...

Afrika dışında yaşayan en eski Homo sapiens bulunmuş olabilir

Biliminsanlarına göre 1978’de Yunanistan’ın güney sahilindeki uçurum mağarasında bulunan bir kafatası, Afrika...

Bu da oldu: ‘Köprüde askerin kafasını ben kestim’ diyen şahıs ‘kinaye’ yapmış

15 Temmuz darbe girişiminde köprüde bir askerin kafasını kestiğini yazan Yusuf Tosun...

Ahmet Ümit Yapı Kredi Yayınları’na geçti

Polisiye romanın usta kalemi yazar Ahmet Ümit, Yapı Kredi Yayınları'na geçti.

Hava sıcaklıkları şaşırtıyor: 8 derece birden daha düşecek

Yaz ayı olmasına karşın normal seyrinin altında olan hava sıcaklıklarının biraz daha...

Google blog servisini kapatıyor

GOOGLE, blog yönetim aracı olarak bilinen Blog Compass isimli uygulamasını çok fazla...

Sonraki haber