Anasayfa SİYASET Bütçe hakkı: “Büyük bir palavra” (mı?)

Bütçe hakkı: “Büyük bir palavra” (mı?)

Bütçe hakkı, devlet ve anayasa ile özdeş. ABD kuruluş süreci, bunu tipik örneği:
Londra Parlamentosu, 1763’te, Amerika’nın doğu kıyılarında Britanya kolonileri(sömürgeleri)nin vergi ödemeleri için bir yasa kabul etti. Koloniler, parlamentoda temsil edilmedikleri gerekçesiyle vergilere itiraz etti: Massachusetts Koloniler Meclisi, 1768’de mülkiyetin “doğal bir anayasal hak” olduğunu, hukuka uygun olmayan vergi yükümlülüğünün bu hakkı zedelediğini öne sürdü. İşte o zaman “unconstitutional” (anayasal olmayan), Londra’da alınan önlemleri kınamak için sıkça kullanılan bir sözcük haline geldi. Ne var ki, Londra parlamentosu tavrında ısrarcı oldu. Bunun üzerine, 13 Koloni temsilcisini bir araya getiren bir Kongre yapıldı ve 4 Temmuz 1776’da halkın yönetim biçimini teyit eden bir Bağımsızlık Bildirgesi ilan edildi.


İngiltere’ye karşı zaferle sonuçlanan savaştan sonra, bu 13 yeni devlet, 1787’de cumhuriyetçi federal birleşik devletler kuran bir Anayasa kabul etti.

BENZERLİK VE AYRIŞMA
TBMM Genel Kurul’undaki bütçe görüşmeleri, Anayasa hukuku ve ABD tarihini hatırlattı; iki açıdan: biri benzerlik, diğeri ayrışma:

>> Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşu ile Anayasa içiçeliği yönündeki benzerlik. Türkiye devleti, Meclis ve Anayasa yolu ile kuruldu.

>> 1787 Anayasası ile 2017 Anayasa değişikliği arasındaki ayrışma.

Tarihimiz bakımından; 1921’de kutsanan TBMM ile 2018’de göstermelik hale gelmiş olan Meclis arasındaki ayrışma açık: 1921’de, Hükümet, BMM’den çıkıyordu ve BMM Hükümeti adını taşıyordu.

2018’de ise, Bakanlar, TBMM’den çıkmadığı gibi TBMM’ye karşı sorumlu da değil.

Buna karşılık, TBMM üyelerinin çoğunluğu (AKP-MHP), Parti-Devlet başkanına bağlılıklarını sürekli teyit etme gereği duyuyor…

DEVAM VE DUYARLILIK ÇELİŞKİSİ
Cumhur İttifakı vekillerinin sözleri, genel başkanlarına övgüler ile bezeli.

Haliyle, milletvekili ve bakan ilişkisi de bağlamından kopuk :

AK Partililer, bakanlara gösterdikleri duyarlılığı birbirine göstermiyor. Şöyle ki; diğer partili vekillerin konuşmalarını dinlemedikleri gibi, kendi vekilleri konuşurken bile ilgisizler; hatta sıraları boş. Bakanların konuşmaları yaklaşınca, hem sıralarını dolduruyor, hem de onu daha çok dinliyor; ama, alkışa sıra gelince hepsi bu kervana katılıyor.

Aslında sıra bakanlara gelmeden, CHP-HDP ve İYİ Parti temsilcilerinin eleştirileri karşısında, AK Parti grup başkanvekilleri, söz alarak, Yürütme savunmasında kusur etmeksizin, bir tür yürütme temsilciliği yapıyor.

NEDEN PALAVRA?
Prof. Erol Katırcıoğlu’nun «bütçe hakkı; büyük bir palavra» nitelemesinin anlamı şu: bakanlık bürokratları tarafından hazırlanan bütçe öneri metinleri, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda tartışılıyor; fakat herhangi bir değişiklik yapılmadan Genel Kurul’a geliyor. Burada da eller otomatik olarak kalkıyor ve kabul ediliyor.

«Geldiği gibi gitme» süreci, aslında, Anayasa’ya rağmen ilgili bakanlık bürokratları tarafından hazırlanan yasa önerileri için de geçerli büyük ölçüde…

KENDİ TARİHİNE YABANCI
ABD ile benzerlik veya paralellik, Cumhuriyet’in kuruluş sürecinde kurucu erk açısından araştırılabilir ve kurulabilir.
Ama ya 2017 Anayasa değişikliği ve 2019 Bütçesi görüşmeleri bakımından? ABD ile karşılaştırmanın yerindesizliği bir yana, asıl yabancılık, 1920 Meclisi ve 1921 Anayasası’nın kurduğu sisteme. Gerçekten, 2017 Anayasa değişikliği, ne ulusal ne de yerli!

Fakat daha esef verici olan şu: değişiklik savunucuları, erkler ayrılığı hedefini dillerine pelesenk ettikleri halde, şimdi onlar tam tersini yapıyor.

Anayasa ve hukukun olmadığı yerde demokrasiden ve bütçe hakkından söz edilebilir mi?


BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

11,409AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

YKS sonuçları açıklandı

ÖSYM Başkanı Aygün, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) sonuçlarının açıklandığını bildirdi.

Emmy adayları açıklandı: Game of Thrones 32 dalda aday

Geçen sene düzenlenen 70'inci Emmy Ödülleri'nde 22 dalda adaylık elde eden ve...

Trump: İran’da rejim değişikliği istemiyoruz

ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'daki kabine toplantısında ABD-İran gerilimine ilişkin soruları yanıtladı.

Sosyal medyada tartışma yaratmıştı: Ticaret Bakanlığı açıklama yaptı

Kendisini Ticaret Bakanlığı Dış Ticaret Uzmanı İbrahim Şenel olarak Twitter’da tanıtan hesaptan...

CHP milletvekili Abdüllatif Şener’den Babacan, Gül ve Davutoğlu’na çağrı

AKP eski kurucularından CHP Konya Milletvekili Abdüllatif Şener yeni parti kuracak isimlere...

11. Kalkınma Planı TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçti

11. Kalkınma Planı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi.

İmamoğlu: Kul hakkı yemeye kadar giden bir süreç var, bizim de hamlelerimiz geliyor

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu, Saadet Partisi İstanbul İl Başkanı Abdullah...

ABD Dışişleri Bakanlığı: Türkiye’ye yaptırımlar için bütün seçenekler değerlendiriliyor

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Morgan Ortagus, Türkiye'nin Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma...

AB Komisyonu Başkanlığına Ursula von der Leyen seçildi

Avrupa Parlamentosu, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanlığına Almanya Savunma Bakanı Ursula von der...

SBF Dekanlığı fanzini ‘bildiri’ kabul ederek öğrenciye ‘izinsiz bildiri’ cezası verdi

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde, bir öğrenciye Siyasal Bilgiler Fakültesi-Mülkiye öğrencilerinin Nisan...

Sonraki haber