Anasayfa YAZARLAR Çevrimiçi Çağ

Çevrimiçi Çağ

Deniz kenarında bir kafe… Önümde, bugünlerde yayımlanan Max Frisch’in “Kont Öderland” adlı kitabı var. Kitaptan başımı kaldırdığımda kafedeki neredeyse herkesin, ellerindeki cep telefonuna gömüldüğünü, sevgililerin bile o güzel deniz manzarasına bakmak ya da sohbet etmek yerine sosyal medyada gezinmeyi tercih ettiklerini görüyorum. Bu artık alışık olduğumuz bir manzara. Araba kullanırken bile cep telefonundan mesaj yazmak olağanlaşmışken…

Bauman’ın tespitine göre günümüz insanı, çevrimiçi ve çevrimdışı olmak üzere iki ayrı evrende ikamet ediyor. Neden bu kadar çevrimdışı dünyadan sıkılmış olabilirler? Bir süredir sosyal medyayı çok az kullanmamın nedenlerini düşününce de, çevrimdışı evrendeki faaliyetlerim arttıkça çevrimiçi evrene daha az ihtiyaç duyduğumu fark ediyorum. Gerçeklikle baş etmek güçleştikçe çevrimiçi evrene daha fazla mı sığınılıyordu? Gerçeklik, gücün ve ihtiyaçların sınırlandığı, insanın kendisinden bağımsız ötekilerin dünyasıydı, bu yüzden olduğu gibi kabul edilemezdi. İnsanın iç dünyasının gerçekliğiyle dış dünyanın gerçekliği her zaman bir çatışma halindeydi. Bu anlamda, çevrimiçi evren, her ne kadar insanın iç gerçekliğine ait olsa da, o evrende ötekilerin iç dünyaları da vardı, türlü fantezilerle kuşatılmış.

Winnicott aracılığıyla öğrendiğimiz bir şey var ki, gerçeklikle baş etmek için kullanılan fanteziler ve hayaller farklı şeylerdi. Fanteziler, gerçekliğin inkârına ve anlık tatmine dayalıydı; hayallerse gerçekliği kabul edip yaratıcı bir biçimde değiştirme anlamına geliyordu. Çevrimiçi evren, bu açıdan fantezilerle daha uyumluydu, çevrimdışı evrense hayallerle… Post-truth diye tarif edilen bu çağ, sanırım çevrimiçi bir çağdı, henüz dengeye kavuşmamış.

Yine Winnicott aracılığıyla öğrendiğimiz bir şey var ki, insan bütünlüklü bir kişi gibi davranabildiğinde gerçeklikten kaynaklı hayal kırıklıklarıyla daha kolay başa çıkabiliyordu. Ama eğer dağılmışsa, yani bütünlüğünü yitirmişse, gerçeklikle yüzleşemiyor ve fantezilere tutunma ihtiyacı duyuyordu. İnsan, bütünlüklü bir kişi haline gelmeye ve katı bir biçimde örgütlenmiş çözülmelerini kaybettikçe fantezi kurmanın kendisine verdiği zararlarla da yüzleşmeye başlıyor ve fantezinin yerini hayal gücü almaya başlıyordu.

Bunları düşünürken, gözüm, “Kont Öderland”da, Savcı’nın şu sözlerine takıldı: “Ben Öderland’da doğdum. İnsanın ait olmadığı, asla gelişmediği bir yerde. İnsanın sevinçle değil, her gün inadına yaşadığı bir yerde. İnadına, erdemle. (…) Hiçbir şey hediye değildir, her şeyin bedeli vardır. Ve her şey vazifedir. Benim doğduğum yerde insanın düşünebileceği en yüce şey, kendini zorlamaktır. Kendini zorlamak ve feragat etmek. İnsan hayatta olduğu için vicdan azabı çeker…”

Bu ülkede, Savcı gibi düşünen ne çok insan var. Böyle bir insanın haset etmemesi, mutlu olması düşünülebilir mi? Böyle düşünen biri, yaratıcı olabilir mi, neşe içinde sevebilir mi? Şartların bu şekilde düşünmeye ve yaşamaya zorladığı bir ülkede, insanların fantezilere ve çevrimiçi evrene sığınmasından daha doğal ne olabilir ki? Böyle düşünmeye ve hissetmeye neden olan bir ülkede ya da dünyada, insanların sahte kendilikler geliştirmesi kaçınılmaz değil mi?

Winnicott, bir danışanının resim yapma ya da okuma gibi bir uğraş içerisindeyken, fantezi kurarken sahip olduğu tümgüçlülükten vazgeçtiği için onda hoşnutsuzluk yaratan sınırlarla karşılaştığından bahsetmişti. Bir kitaba, bir sevgiliye, âna kendisini bırakamamak… Heinz Kohut da, resim, müzik ya da edebiyat fark etmez, kişinin hayal gücüyle bir şey yaratmaya başlar başlamaz aşırı derecede heyecanlanıp uğraşısını yarıda kesebileceğinden bahsetmişti, çocukluğunda gerçekçi bir aynalamayla hakiki kendiliğini kuramadığı, iç ve dış gerçeklik arasındaki uyumsuzluk nedeniyle.

Çevrimiçi ve çevrimdışı evrenleri uzlaştırmadan, sahte ve gerçek olan arasındaki muğlaklık da devam edecek…

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

11,388AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Adana’da metil alkol zehirlenmesi: Bir kişi daha yaşamını yitirdi

Adana'da rahatsızlanarak Yüreğir Devlet Hastanesi’ne kaldırılan V.Y. burada "metil alkol zehirlenmesi" şüphesiyle...

AKP belediyeyi kaybetti, borcun boyutu ortaya çıktı

AKP'li Hüseyin Boz'un Belediye başkanı olduğu Çankırı’da, yerel seçimleri MHP'li aday İsmail...

Kılıçdaroğlu’ndan ’15 Temmuz’ paylaşımı

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, "Darbeleri ve darbe girişimlerini tarihin çöp sepetine...

Almanya’da camiye saldırı

Almanya'nın Köln kentinde Diyanet İşleri Türk İslam Birliğine bağlı Chorweiler Camisi'ne giren...

Washington Post’ta ’15 Temmuz’ ilanı

ABD'nin önemli gazetelerinden Washington Post'ta 15 Temmuz sebebiyle "Fetullah Gülen ve Kültünün Suçları...

Soylu: Bu yıl FETÖ’ye dönük 9 bin 903 operasyon yaptık

İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, darbe girişimi sırasından saldırıya uğrayan Özel Harekat Başkanlığı’nda...

AB Türkiye’ye yaptırımlara onay verdi

Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları toplantısında, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki doğal gaz sondaj çalışmaları...

Erdoğan 15 Temmuz töreninde: Ekonomi battı, bitti diyorlar, bunlarda insaf yok

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Twitter hesabından 3 yıl önce darbe girişimi gecesinde yaptığı...

Mamak Belediyesi: Şerife Boz anıtı revize edilecek

15 Temmuz darbe girişimine karşı hafriyat kamyonuyla darbeye direndiği iddia edilen fakat...

DEÜ GSF öğretim elemanları ve öğrencilerinden kamusal sağduyu ve müzakere çağrısı

İzmir Büyükşehir Belediye başkanı Tunç Soyer'in, Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Güzel Sanatlar Fakültesi ile...

Sonraki haber