Cinayetin ardından birkaç söz

GÖKÇE ÇATALOLUK – Akademisyen, Bilgi Üni., Hukuk Fakültesi

Ölümlerin arkasından, acı, kaybedilenin sevenleri için henüz çok tazeyken yazmaya soyunmak utanç verici. Ama çağın hafızayla korkunç ilişkisi, resimler henüz solmadan söz söylemeyi gerektiriyor, aksi halde sözün etkisi neredeyse hiç derekesinde ve ölülerimiz unutuşun kucağında kalıyor. Google’ın toolbarına bugün Ceren yazdığımızda karşımıza “Ceren Damar kimdir?”le başlayıp “Ceren Damar cv” ye kadar giden öneriler silsilesi çıkıyor. Ve hepimiz hangi Ceren’den bahsedildiğini biliyoruz. Peki ya Didem yazsak? Hangi Didem’i mi arayacağız? Hani beş yıl önce Bodrum’da canına kıyan stajyer hâkim  Didem Yaylalı’yı. Onun da arkasından günlerce yazı yazmış, bolca saptama yapmıştık. Ceren’in katlini Didem’in katline bağlayan her şeyi sayıp dökmek niyetinde değilim. Meseleler elbette birbirine “sonsuz ilineklerle” bağlılar ama böyle bir topyekûnlaştırma hepimizi bir çaresizlik hissine sürükleyecektir. Aynı, Ceren Damar cinayetini münferitleştirmenin yapacağı gibi… Ama açık ki Çankaya Üniversitesi’nin önerdiği uzlaşma kültürünü bir şeylerle ikame etmek zorundayız. Öyleyse bir hukukçu sterilliği ile baştan başlayalım: Ankara’da bir özel üniversitede öğrencisini kopya çekerken yakalayan Ceren Damar, aynı gün bahis konusu öğrenci tarafından bıçaklandı ve vurularak katledildi.

Cinayetin arka planında, Eğitim Sen’in de açıklamasında değindiği üzere, yapısını ve işlevini piyasayla uyumlaştıran vakıf üniversiteleri var. Birkaç gündür sosyal medyada, bu üniversitelerde çalışan genç bilim emekçilerinin anlattıklarını okuyoruz; belki de ilk defa paylaşılan, ilk elden, kıymetli tanıklıklar bunlar. Ancak mesele “vakıf” üniversitelerinde “eğitim hizmeti” almakta olan “memnuniyetsiz müşteriler” ile niteliği ve sınırları belirsiz işlerde kötü sözleşmelerle çalıştırılan genç bilim insanlarına ilişkin değil yalnızca. Bugün kamu üniversitelerinde de hakim olan piyasa prensipleri memnuniyet ölçüyor, performans değerlendiriyor, verilen hizmeti paketliyor ve feedback alıyor olmasaydı belki de cinayet şüphelisi öğrencinin ağzından “danışmanımdı, bana ters davranıyordu” sözleri dökülmeyecekti. Araştırma görevlilerinin, tanıtım günlerinde, 18 yaşındaki çocukların sorduğu “neden sizi tercih edeyim?” minvalinde yatırımcı sorularına okul adına cevap vermeye zorlandığı ve bunun da gayet normal sayıldığı bir sistem karşımızdaki ve özel- kamu ayırmıyor.

İpin diğer ucu ise çok daha derinlerde… Üniversitede çalışan kadınların sınav günü tedirginliğini bilen bilir. Bazı eski kurumlarda her amfiye kaç kadın kaç erkek asistan verileceğinin dahi hesap edildiği düşünülecek olursa, tedirginliğin kuşaktan kuşağa aktarıldığını da söylemek mümkündür. Ve sanırım yolu üniversiteden geçen herkesin aklında “oradan kalkın, şuraya geçin” diyen bir kadın asistan imgesi kalmıştır. O imge rahatsız edicidir; öyledir, çünkü kendisi de çok rahatsızdır. Öğrencilerle çatışma durumda ne yapılması gerektiği ince ince anlatılır kadınlara, ama özellikle kadınlara. Belki en sık tekrarlanan ise şudur: Erkek meslektaşınızı çağırın. Çünkü öğrenci de olsa, erkekler ne yapmaları gerektiğinin kendilerine bir kadın tarafından söylenmesinden hoşlanmazlar. Ceren belli ki meslektaşını çağırmamıştır. Kendi işini kendi yapmıştır. Ve işte bu nedenle, Ceren Damar cinayeti, aynı zamanda bir kadın cinayetidir.

Öyleyse artık şunu söyleyebiliriz: Ceren’in katli, hoca ile öğrenci arasındaki bir tartışmadan kaynaklanmıyor. Öyleyse, yapay antagonizmalarla düşünmek, bir canavar katil tiplemesi yaratmak, hocanın görev bilinciyle ilgili konuşmak, üniversitelerin güvenlik önlemlerini tartışmak nafile… Öyleyse 1970’lerden beri politik sessizliğini koruyan “akademya”nın neden sustuğunu sormak, hukuk fakültelerinin niteliğini konuşmak falan sorunu çözmeyecek. Neyle mücadele etmek gerektiği, neyle uzlaşmamak gerektiği de apaçık. Boş konuşmak, sadece Ceren’i yarın bugün Didem’i bıraktığımız yere bırakmamıza yol açar, gülüşü fotoğraflarda kalan bütün genç kadınların bırakıldığı yere.

BİZİ TAKİP EDİN

358,958BeğenilerBeğen
54,839TakipçiTakip Et
1,080,088TakipçiTakip Et
7,388AbonelerAbone

BİRGÜN ÖZEL