Anasayfa KÜLTÜR SANAT Dergiler krizin karşısında ne yapacak?

Dergiler krizin karşısında ne yapacak?

Süreli yayınların bir ayağı olan dergiler bugün hiç olmadığı kadar zor bir dönemden geçiyor. Kâğıt masrafı bir yana dağıtım ağlarının tekelleşmesi bugün dergicilerin en önemli sorunları arasında.

Süreli yayınların bir ayağı olan dergiler bugün hiç olmadığı kadar zor bir dönemden geçiyor. Kâğıt masrafı bir yana dağıtım ağlarının tekelleşmesi bugün dergicilerin en önemli sorunları arasında.

Bugün entelektüel alanın önemli araçlarından biri olan dergicilik, ilgi yetersizliği, kâğıt fiyatlarının artması, telif ve çeviri sorunları, vergilendirme ve özellikle dağıtım ağlarının tekelleşmesi gibi sebeplerle çeşitli sıkıntılar yaşıyor. Zor şartlara rağmen yayın faaliyetini sürdüren Varlık, Düşünbil, Bilim ve Gelecek ve 46’lık Dergi editörleriyle, başta dağıtım sorunları olmak üzere yaşadıkları başlıca sıkıntıları konuştuk.

EDEBİYAT YAŞAMI BESLER

Varlık Dergisi Mehmet Erte: Ülkemizde TV kanalları, gazeteler sırayla, hızla tektipleşirken kitap yayıncılığı, edebiyat dergiciliği hâlâ çeşitliliğini koruyor, diyebiliriz. Ama her zaman sorun olan dağıtım gittikçe güçleşti ve son altı ay içinde yükselen kâğıt ve baskı maliyetleri nedeniyle pek çok dergi kapandı, bu nedenle yarın da aynı şeyi söyleyebilir miyiz, bilmiyorum. Şüphesiz Türkiye’de pek çok sektör darboğazda, ancak yayıncılığın içinde bulunduğu zor durumu ayrıca önemsiyoruz, çünkü edebiyatı insan oluş sürecimizin değişmez bir yapıtaşı olarak görüyoruz. Edebiyat/sanat farklı kimliklerin ifade alanı olduğu gibi, bir arada yaşama kültürünü de besler; iktidarın koyduğu sınırları ihlal ederek bizi ötekiyle buluşturur. Bugün edebiyatı savunmazsak yarın bizi farklılıklarımızla ayakta tutan her şeyi kaybedeceğimizi görmeliyiz. Bizim maliyet ve dağıtım sorunlarımızı ikide bir gazetelerde, orada burada konuşmanın pek anlamı yok. İnsanları “bakın bu dergiler güç durumda” diyerek edebiyata çekemeyiz, ama edebiyat dergilerinde neler olup bittiğini halka daha çok duyurabiliriz.”

DAĞITIM İÇİN KOLEKTİF AĞ

Düşünbil Dergisi Olcay Yılmaz: Türkiye’de dergi dağıtım işi tam olarak oyuncağa dönüştü. Yaysat’ı kapattırıp Turkuvaz ile birleştirmek “tek”ciliğin son halkası oldu. Şu an Türkiye’nin hemen her noktasına ulaşan Turkuvaz Dağıtım ve talebin yüksek olduğu kısıtlı bir bölgeye dağıtım yapan Dünya Dağıtım kaldı. Dünya Dağıtım, ekonomik olarak zor bir dönemde ve yayıncılara ödeme yapmakta zorlanıyor. Turkuvaz Dağıtım’da ise ödemelerinizi kolaylıkla alabiliyorsunuz; ancak sorgulama hakkınızın olmadığı masrafları ödemek zorunda kalıyorsunuz. Bu türden bir politika da dergilerin yaşamasını değil, kapanmasını kolaylaştırıyor. Düşünbil Dergisi olarak biz, geçen ağustos ayında Turkuvaz Dağıtım’la çalışmaya başladık ve 3 ay dayanabildik. Bu süreçte doğrudan dağıtımla ilgili olmayan, aylık ve üç aylık Özel Bayi Gideri adı altında, 30.000TL’lik fatura geldi. Dergilerin dağıtımı için etiketlemeleri yayıncıya/matbaaya yüklemeleri ve dergilerin bölgelere transfer masraflarını yine yayıncıya ödetmeleri dışında Turkuvaz Dağıtım, yüksek miktarda dağıtım ücreti almaya da devam ediyor. Temel politikaları dergiler para kazanmadan nasıl onları devam ettirebiliriz. Maalesef yayıncılar da bu gidişe karşı hiçbir tepki göstermeden, tek alternatifleri Turkuvaz Dağıtım olduğu için, sırf dergi okura ulaşsın diye bu zorbalığa boyun eğiyor ve emeklerinin sömürülmesine razı oluyorlar. Oysaki yayıncılar bir araya gelirse bu sorunları ortadan kaldırabiliriz. Tıpkı sinemada yönetmenlerin birlik olup sinema salonu tekelini kırdıkları gibi. Bu kapsamda bir adım atıp bir Facebook grubu kurduk. Dergi sahipleri veya editörleri bize [email protected] üzerinden ulaşarak bu oluşuma/birlikteliğe katılabilirler.

BİRLİKTE KURTULABİLİRİZ

Bilim ve Gelecek dergisi Ender Helvacıoğlu: Bilim ve Gelecek dergisi ve yayınevi olarak 181 sayıdır dergimizi aksatmadan çıkarttık. Ancak son bir yıllık süreçte memleketin büyük çoğunluğu gibi biz de yaşanan süreçten olumsuz etkilendik. TL’nin döviz karşısında değer kaybetmesi bizi ve bizim gibi yayınevlerini neredeyse yayın çıkartamayacak duruma getirdi.

Matbaalar ve kâğıtçılar yayını basmadan önce tutarları peşin olarak istiyor. Yani henüz satmamış kitabınızın maliyetlerini önden ödemek zorundasınız, yoksa basılmayacak. Bu aşamayı hallettiğinizde karşınıza daha büyük bir sorun çıkıyor, dağıtım meselesi. Artık süreli yayın dağıtımı tek firma üzerinden yapılıyor; tam bir tekel var. Onların dayattığı koşullara uymak zorundasınız, başka bir kanal yok çünkü. Kitap dağıtımında da benzer durum söz konusu. Burada da yüzde 50-55 gibi indirimlerle kitaplarınızı alıyorlar ve ödemesini en erken 5 ay sonra almaya başlıyorsunuz. Bütün masraflarını peşin ödediğiniz yayınların gelirini ancak 5 ay sonra alıyorsunuz. Bu şartlara dayanabilmek kolay değil.

Ama aşılmayacak bir sorun da değil. Öncelikle kâğıt üretiminde dışarıya bağımlılıktan kurtulmamız lazım. Her alanda olduğu gibi yerli üretim yapılmalı ve kâğıt fabrikaları yeniden açılmalı. Yayıncılar için KDV sıfırlandı ancak kâğıt alırken de aynı uygulama yapılmalı. Yayınevleri birleşerek yeni dağıtım ve satış ağları kurmalı. Bu süreçten ancak birlikte hareket ederek çıkabileceğimizi düşünüyoruz.

DERGİCİLİK DESTEKLENMELİ

46’lık Dergi Editörü Kahraman Güler: Dergiyi kendi imkânlarımızla çıkartmaya çalışıyoruz. Maliyet konusunda büyük sıkıntılar var. Bizden çok fazla komisyon alıyorlar, her baskı döneminde 3 bin liraya yakın para ödüyoruz. Satılan dergilerin yüzde 30’unu alıyorlar, buradan bir kazanç elde etmiyoruz. Zaten kazanç için de yapmıyoruz. Ama şartlar o kadar zor ki, gerekli maliyeti karşılayacak ekonomik geri dönüş olmayınca daha da zor duruma düşüyoruz. Burada dağıtımcıların, özellikle birlikte çalıştıkları dergilere gerçekten destek çıkmaları, en azından ödemeleri zamanında yapmaları gerekiyor. Kâğıt konusundaki pahalılık zaten başlı başına bir dert. Belki de sistematik olarak okumanın engellenmesi isteniyor. Dergicilik bir kültür, bu kültürün desteklenmesi gerekiyor.

- Reklam -

SON HABERLER

Ankara ve İstanbul için son anket: ‘Yavaş ve İmamoğlu önde’

AREA Araştırma Şirketi'nin yaptığı son ankette Ankara’da Mansur Yavaş yüzde 44.3, Mehmet...

İsrail: Trump, Golan Tepeleri kararnamesini yarın imzalayacak

İsrail Dışişleri Bakanı Vekili ve Ulaştırma Bakanı Yisrael Katz, "Başkan Trump, yarın...

Erdoğan: Vatandaşın nabzını anketlerden çok meydanlarda tutuyorum

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, TGRT Haber'de yerel seçimlere ve...

“Bay Kemal konuşacak tabii. İşçinin, çiftçinin, esnafın, tüccarın derdini kim dile getirecek?”

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, "Nerede bir mazlum varsa bu kardeşiniz o...

Kupa Voley’de şampiyon Eczacıbaşı VitrA

Voleybolda AXA Sigorta Kadınlar Kupa Voley finalinde Eczacıbaşı VitrA, Fenerbahçe Opet'i 3-1...

CHP’den Demirören’e tepki: Amiral battı

CHP İzmir ve İstanbul İl Gençlik Kolları, CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’na haberleri...

Ağrı’da okullara kar tatili

Ağrı'nın Eleşkirt ilçesinde olumsuz hava koşulları nedeniyle taşımalı eğitim kapsamındaki okullarda eğitime...

Norveç’de batma tehlikesi geçiren gemi limana yanaştırıldı

Norveç'ın batı kıyısı açıklarında arıza yapan Viking Sky adlı turist gemisi, motorlarının...

“Sandıklara sahip çıkamamanın hiçbir mazereti olmayacaktır”

"Millet İttifakı Seçim Güvenliği Toplantısı", CHP'li ve İYİ Parti'lilerin katılımıyla Ankara Spor Salonu'nda...

Bakan Soylu’nun yardımcısı: Memlekette korku salmak isteyenler, düşün yakamızdan

Şırnak Valiliği ile Çocuk Oyunları ve Spor Kulüpleri Federasyon Başkanlığınca düzenlenen "Geleneksel...