Anasayfa EKONOMİ Dolardaki yükselişin 5 nedeni

Dolardaki yükselişin 5 nedeni

SEMİH GÜVEN [email protected] @semihguvenn

Türkiye ekonomisinin dışa bağımlı yapısı nedeniyle avro ve sterlinde lira karşısında ardı ardına yaşanan rekorların ardından dolarda da yükseliş rekor seviyelere yaklaştı. Döviz borcu olan binlerce firma için tehlike çanları yeniden çalmaya başlarken, yükselişler tepeden tırnağa yeni zamların da yaşanmasına yol açıyor. Hükümetin Türkiye ekonomisinde oldukça başarılı bir yıl olduğunu iddia etmesine rağmen dolardaki önlenemez yükselişin sebeplerini 5 maddede derledik:


1 Cari açık 50 milyar doları aştı
Türkiye ekonomisinin 2017 yılında yaşadığı görece yüksek büyümenin ithalata dayalı olması ülkedeki döviz açığını yükseltti. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından en son açıklanan Ocak 2018 verilerine göre ocak ayında dış ticaret açığı yüzde 108 artarak 9 milyar doları aştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı 2017 yılı ocak ayında yüzde 72,1 iken, 2018 yılı ocak ayında yüzde 57,9’a düştü. Dış ticaret açığı büyüdükçe cari açık da büyüdü. Ocak 2018 itibariyle 12 aylık cari açık 51.6 milyar dolarla, psikolojik sınır olarak kabul edilen 50 milyar doları aştı. Açığın finansmanı konusunda belirsizlikler arttı.

2 Enflasyon düşmedi, yabancı kaçtı
Ekonomideki yapısal sorunları ‘büyüyoruz’ söylemiyle aşmak için çarkları borçla hızlandırmaya çalışan hükümet, sorunlara yeni sorunlar ekledi. Fiyatlar hızla yükseldi. Tüketici fiyatları enflasyonu yüzde 10’un üzerine çıktı. Üretici fiyatlarında 12 aylık ortalamalara göre yıllık artış yüzde 15’i geçti. Enflasyonun üzerinde faiz vererek dış yatırımcı çekildi. Buna karşın tahvil alan yabancılar, süreç içerisinde enflasyonun düşmeyeceğini anlayıp ülkeden kaçmaya başladı.

3 OHAL’li Türkiye’ye güven düşük
15 Temmuz Darbe Girişimi’nin ardından OHAL ilan eden iktidar, ülkeyi baskı ve zor kullanmadan yönetemez hale geldi. Toplamda 6 kez uzatılan OHAL’le birlikte çıkarılan KHK’ler, devlet kurumlarında aşınmaya yol açtı. Hukuksuz uygulamalar ‘hür teşebbüsleri’ tedirgin etti. Ülke, faizleri yükseltmeden borç bulamaz hale geldi. Piyasa, doların ateşinin düşmesi için sürekli faiz artışları bekler hale geldi.

4 Yabancılar not kırmaya devam ediyor
Türkiye’nin içinde bulunduğu ekonomik kriz ortamı istatistiklere de net biçimde yansıyınca uluslararası kuruluşlar harekete geçti. Dünyanın önde gelen 3 kredi derecelendirme kuruluşu da Türkiye’nin notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına çekti. En son mart ayı başında kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Türkiye’nin yatırım yapılabilir seviyenin altında olan notunu daha da aşağı çekti. Not indiriminin gerekçesi, “kurumların direncindeki süregelen kayıp ve dış şok riskinin yüksek borç ve siyasi riskler nedeniyle artması” olarak belirtildi.

5 Fed’in faiz silahı lirayı vuruyor
ABD Merkez Bankası Fed’in faizleri artırma politikasını ara vermeden sürdürmesi, liranın her geçen gün daha da değer kaybetmesine yol açtı. Faizlerin artmasıyla tüm dünyadan ABD’ye akan dolarlar, en çok ekonomisini dışa bağımlı hale getiren ülkelerin darboğaza girmesine yol açtı. Fed’in 2018 yılında 3 faiz artıracağına dönük tahminler, ABD’de enflasyonun artış trendine girmesiyle yönünü 4 faiz artışına çevirdi. Fed’in yarın akşamki toplantısının sonucunda faiz artıracağına kesin gözüyle bakılıyor. Ayrıca, toplantı notlarında 2018 yılında 4 faiz artışına dönük sinyallerin güçlenmesi, liradaki değer kayıplarını derinleştirebilir.

***

Benzinde dolar rekoru

dolardaki-yukselisin-5-nedeni-441464-1.

Dolarda yaşanan yükselişle birlikte akaryakıtta zamlar da gecikmedi. Benzine 15 kuruş zam yapıldı. Böylece benzinin litre satış fiyatı İstanbul’da 5,66 liradan 5,81 liraya, Ankara’da 5,70 liradan 5,85 liraya, İzmir’de ise 5,65 liradan 5,80 liraya yükselerek tarihinin en yüksek seviyesine çıkmış oldu. Motorine ise önümüzdeki günlerde zam yapılması bekleniyor.


BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

10,681AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Yıldırım-İmamoğlu: Yayımlanmayan tartışma

Bugün herkes muhtemelen İmamoğlu-Yıldırım tartışmasını tartışıyor olacak. Tartışmadan önce kaleme alınan bu...

Tünelin ucunda ışık yok

Türkiye ekonomisinin içine düştüğü hazin durumu en son açıklanan işsizlik ve cari...

Estonya Feribotu Sendromu

1980 yılında Almanya’nın kuzeyindeki Niedersachsen (Aşağı Saksonya ) eyaletinin Papenburg kentindeki Mayer...

Ortak yayının düşündürdükleri

Merakla İmamoğlu ile Yıldırım’ın karşılaştığı ‘ortak yayın’ için ekran karşısına geçtik.

Kim kazandı?

Eğer sorunun yanıtını komplo teorileriyle değil de olağan bir akıl yürütmeyle vereceksek;...

Herkes yıkama yağlanmaya alışkın

Pazar gecesi saat 21’de hemen hepimiz İsmail Küçükkaya’nın modere ettiği, Ekrem İmamoğlu,...

İmamoğlu seçimi alıyor!

Günlerdir tüm ülkenin beklediği, İBB adayları Ekrem İmamoğlu ve Binali Yıldırım’ın katılacağı...

Çalışma şartlarında değişiklik mümkün mü?

SORU: Ben Ankara’da Türkiye’nin sayılı yazılım şirketlerinden birinde çalışıyorum. İşyerim, eskiden yılda...

Justin Edinburgh, erken ayrılanlar…

18 Aralık 1969 tarihinde Essex bölgesinin Brentwood kasabasında dünyaya gelmiş futbol sevdalısı....

Hırsız polis

Yolda bulduğunuz hafıza kartını, Terörle Mücadele Şubesine teslim eder misiniz? Bu davranış,...

Sonraki haber