"FDF düşürüldü" aldatmacası
Aziz Konukman Aziz Konukman
Bilindiği üzere, ilk kez stand-by anlaşmasında yıllık yüzde 6.5'lik olarak öngörülen kamu kesimi IMF (program) tanımlı faiz dışı fazla (FDF),....

Bilindiği üzere, ilk kez stand-by anlaşmasında yıllık yüzde 6.5'lik olarak öngörülen kamu kesimi IMF (program) tanımlı faiz dışı fazla (FDF), 2008 yılı için 1 puan düşürülerek 5,5'e çekilmiştir. Böylece, kamu harcamalarında 2008 yılı için bir rahatlama olacağı beklentisi yaratılmıştır. Bu beklentinin gerisinde, 2008 yılında bir önceki yıla göre söz konusu FDF'de bir düşüş olacağı tespiti yatıyor. Nitekim, Maliye Bakanı Unakıtan'ın açıklaması da bu yönde. Bakan şöyle diyor:

"Arka arkaya 6,5'i tutturmuş bir ülke göstermeniz hemen hemen imkânsız. Türkiye bunu becerdi. Türkiye için çok iyi neticeler verdi. 6,5 sihirli bir sayı değil. İlla bu olacak diye bir şey yok. 5,5 olur, bazen 5 olur, 6 olur... Önemli olan enflasyonun düşürülmesi. Borçların azaltılması. Yüzde 5,5 Türkiye için iyi bir hedeftir. Tutturacağımızı tahmin ediyorum"

Bu açıklamada FDF'de sanki fiili bir düşüş öngörüldüğü izlenimi yaratılıyor. Bu izlenim yanıltıcıdır. Çünkü, 2007 yılında FDF'nin yüzde 6,5 olarak gerçekleştiği tespiti doğru değildir. DPT 2008 Yılı Programı'na göre, 2007 yılında söz konusu oranın 4,1 olarak gerçekleştiği tahmin ediliyor. Dolayısıyla, FDF düşmüyor, tam tersine 1,4 puan yükselerek 5,5'e çıkarılmış oluyor. Yani, kamu harcamalarında beklentilerin tersine, gevşeme yerine bir daraltma öngörülüyor.

Benzer bir durum, kamu FDF'sinin önemli bir parçası olan bütçe FDF'si için de geçerlidir. 2007 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşeceği tahmin edilen bütçe FDF oranının 2008 yılında 4,5'e yükseltilmesi öngörülüyor. Yani, 2008 yılında bütçe harcamalarında ciddi bir daralma planlanıyor.

Bu durumun 2008 yılı bütçe büyüklüklerinden tespit edilememesi, hükümet tarafından yapılan FDF tanımının IMF'den farklı olmasıdır. Hükümet tanımlı FDF'de 2008'de bir değişiklik öngörülmüyor. 2007'de 5,3 olarak gerçekleşeceği tahmin edilen söz konusu oranının 2008'de aynı kalması planlanıyor. Benzer şekilde, 2007'de yüzde 23,8 olarak gerçekleşeceği tahmin edilen faiz dışı harcamalarının milli gelir payının 2008'de 23,2 olması öngörülüyor. Yani, söz konusu payda çok az bir değişiklik planlanıyor.Oysa, gerçekte durum farklıdır. Faiz dışı harcamaların milli gelir payında bir düşüş öngörüldüğü; çok açık bir şekilde ortaya çıkıyor. Anlaşılıyor ki, 2007 yılındaki seçim harcamalarının faturası 2008 yılı faiz dışı bütçe harcamalarına kesilecektir.

Bu durumda çok açıktır ki, 2008 yılında başta emekçiler olmak üzere geniş halk yığınlarının kemerleri bir hayli sıkılacaktır. 2008 için FDF yüzde 5,5 değil de, stand-by anlaşmasında olduğu gibi 6,5 olarak öngörülseydi hiç kuşkusuz, kemerler daha fazla sıkılmış olacaktı.

Dolayısıyla FDF'nin 1 puan indirilmesi, kemerlerin sadece sıkılma derecesini etkilemiştir. Bu durum, 2008 yılında kemerlerin sıkılacağı gerçeğini değiştirmiyor.