Anasayfa ARŞİV Fotoğrafta ve sinemada kadın temsiliyeti

Fotoğrafta ve sinemada kadın temsiliyeti

Başlık kısa bir yazının konusu olacak kadar yüzeysel geçilecek bir mevzu değil. Ancak ezelden beri var olan, ancak ülkemizde son yıllarda gerici faşist yönetimlerce dillendirilen ve bizzat kendi bürokrat ve siyasetçilerince palazlanan sapık erkek zihni ve söylemleri nedeniyle iyice ayyuka çıkan kadına şiddet ve cinayetlerinin gerekçelerinden biri de bunun ideolojik yapısını besleyen onların kültürel propagandalarıdır. Televizyonda ve sinemada kadın temsillerine bakmamız söylemek istediğimi açıklayacaktır. İlk olarak, Türkiye’nin kadın temsili açısından hiç de Hollywood’dan eksik kalmadığını söylemek istiyorum. İkinci olarak da fotoğrafçı Cindy Sherman’ın çalışmalarına değineceğim.

Hollywood kültürel temsillerine baktığımızda kadınlar çoğunlukla bağımlı uyruklar olarak inşa ediliyor. Erkekler tarafından üretilen klişeler kadını dünyayı rasyonel olarak kavramaktan aciz gösteriyor. Bu, psikolojik olgunlaşmamışlığa işaret eden imgelerle canlandırılan bir eksiklik ya da dış dünyayla nesnel bir bağ kuramamak biçiminde ortaya çıkan bir yetersizlik, erkek arzularının fetişi, erkek iktidarının pasif doğrulayıcıları, aşırı ölçüde duygusal, irrasyonel ve değer yoksunu anlamına geliyor.

Erkek yönetmenlerce kadınlara en sık uygulanan ikili yapı şöyle şekillendiriliyor; kariyer ve aşk ya da kariyer ve evlilik… Yapılması gereken seçim genellikle ya işle çocuklar arasında ya da zorlu bir kamusal yaşamla erkek himayesi arasındadır. Bu karşıtlıkların ilkinde, çocuk büyütme işinin ve ev içi emeğin babaerkil toplumda kadına tahsis edilmiş olmasına, ikincisinde ise, kısmen kamusal rekabet alanının erkeklerin tekelinde olmasından kaynaklanan, kadına yönelik erkek şiddetine dayanır. Hollywood geleneğinde bağımsız kadınlar genellikle evcilleştirilir.

Cindy Sherman’a gelince: Amerikalı fotoğrafçı ve çağdaş sanatçı… Hollywood’un kadına bakışını eleştiren fotoğraf çalışmaları var. Kendi deyişine göre Sherman fotoğrafları kadın sterotipleri ile ilgilenir. 1980 döneminde filmlerde kadınlara verilen klişe rolleri sorgulayarak kendisini model olarak kullanır. Fotoğrafladığı Untitled Film Stills Film serisi ile sanat çevrelerinde tanınır. B tipi sinema filmlerinden seçilen kadın karakterlerin; aksesuarlar, dekor, kostüm vb uygulamalarla yeniden canlandırıldığı siyah-beyaz fotoğraflardan oluşmaktadır.1995 senesinde bu çalışma MOMA York Modern Sanatlar tarafından bir milyon doların üzerinde bir fiyattan satın alınır.

Sherman’ın seçtiği kadın tipleri, ortalama Amerikan kadınının rol/model olarak benimsediği, genelde saç ve giysilerini kopyaladığı, davranışlarından etkilendiği kadınlardır. Alternatif olarak sunulmuş, zamanla şablonlaşmış kadın kimlikleri, Sherman tarafından seçilip çekilen fotoğraflar sayesinde topluma dayatılan kadın kimlikleri tartışmaya açılmaktadır.

Ancak benim yorumum şudur ki; Yapıtlarında her zaman feminist bir söylemin varlığından bahsedebiliriz. Ancak eleştirel gerçekliğin ötesine geçen bir karşı duruşu sergileyen bir üretim sistemi yoktur. Sherman sanatının içeriğini dönemin geçerli söylemlerine uydurarak güncel sanatın bir parçası olmuştur. Postmodernizmin sunduğu söylemler içinde kalır. Filmlerden seçtiği kareleri dondurur, aynı dekor, kostüm ve makyajla kendini fotoğraflar. Yeniden yaratım yoktur, yeniden üretim vardır ve bunu da kendine mal eder. Anlamı sonsuz bir şimdi içerisinde boğar ve gelecek söylemini unutur.

Sözün kısası; hayat pratiğine geçirilecek politikalar ve sanat /kültür ürünleri topluma mal olacak değiştirici, sorgulatıcı ve dönüştürmeci olmalıdır. Postmodern politikalar ve anlatılar tam tersi yozlaştırıcıdır. Kadına şiddet ve kadın cinayetleri tespit ve eleştiri ile geçiştirilecek konu değildir.

- Reklam -

SON HABERLER

Komünist Başkan Maçoğlu: Birkaç puan öndeyiz

TKP’den Tunceli Belediye Başkan adayı olan Fatih Mehmet Maçoğlu, "Ovacık’ta bir model...

Tunç Soyer “İzmir İnsan Haklarının Başkenti” vizyon belgesini imzaladı

İzmir Barosu’nun seçime giren tüm siyasi partilere gönderdiği “İzmir İnsan Haklarının Başkenti” vizyon belgesine...

Dünyanın en iyi öğretmeni Kenya’da

Eğitimin Nobel’i olarak bilinen Küresel Öğretmen Ödülü’ne 179 ülkeden 10 bin kişi...

“AKP Mansur Yavaş’a ‘gel bizden aday ol’ dedi”

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Habertürk’te yayınlanan programda gündeme dair önemli açıklamalarda...

Epilepside akraba evliliği etkisi: Hastalık riskini 40 kat artırıyor

Beyinde elektriksel aktivitenin bozulmasıyla birlikte belli nöbet ataklarıyla görülen epilepsi yılda 100...

Attilâ İlhan Edebiyat Ödülü için son tarih 15 Haziran

Attilâ İlhan Bilim, Sanat ve Kültür Vakfı tarafından Türkiye İş Bankası Kültür...

Çamlı-Bademler arası yeşil talana hayır

TMMOB Mimarlar Odası’nın, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin İzmir ili Urla ilçesi Bademler Mahallesini...

2019 Ümit Kaftancıoğlu Ödülü Metin Turan’a verildi

11 Nisan 1980’de görev yaptığı TRT İstanbul Radyosu’na gitmek için çıktığı evinin...

Nostaljik düşsel yolculuk

ŞABAN AKBABA Bütün bir yaşamımız çocukluğumuzdan ibarettir diyor...

İstanbul’un halkçı muhtar adayları: Halkın muhtarı olacağız

Dilan Esen Yerel seçimlerde belediye başkanlığı kadar muhtarlık...