Futbolda 10 bin saat ve 10 yıl
MÜSLÜM GÜLHAN MÜSLÜM GÜLHAN

Durumun ciddiyetini anlatmak için çok uç noktalardaki örnekleri vererek konuya girmek istiyorum.

Nörolog Daniel Levitin’in bir tespiti var: Dünya klasmanında bir uzman olmayı sağlayacak ustalık düzeyine ulaşmak için 10 bin saat pratik gerektiğini işaret ediyor. Bu durumun ”dahi” diye nitelendirdiğimiz insanlar için de geçerli olduğunu söylüyor Levitin.

Mozart, müzik yazmaya 6 yaşında başlamış. Fakat psikolog Michael Howe “Genius Explained” kitabında “Mozart’ın ilk yapıtları çok iyi değildi. İlk parçalarını ya babası yazdı ya da doğaçlama çıktı. Çocukluk kompozisyonlarından piyano ve orkestra için yazdığı ilk 7 konçerto, büyük olasılıkla diğer bestecilerin yapıtlarının aranjmanıydı. Mozart’ın özgün müziğini içeren konçertolardan ilki, şimdi başyapıt olan No.9, K. 271, daha önce hiçbir 21 yaş altı müzisyen tarafından bestelenmemiş. Mozart o zaman 10 yıldır konçerto besteliyordu” diye yazıyor.

Mozart 6 yaşında başladığı müzikte ancak 20’li yaşlarda istenilen seviyeye gelebilmiş.

10 bin saat mükemmelliğin sihirli sayısı...

Hatta müzik eleştirmeni Harold Schonberg  Mozart’ın en büyük bestelerini 20 yılı aşkın bir sürede yaptığını iddia ediyor.
10 bin saatlik somut pratik kabaca 10 yılı alıyor. “Pratik, iyi bir noktaya geldikten sonra yapılan bir şey değildir. Sizi iyi bir noktaya getirmesi için yapılan bir şeydir.”

Beatles, John Lennon, Paul McCartey, George Harrison ve Ringo Starr’dan kurulmuştu. Lennon ve McCartey ilk kez 1957’de Amerika’ya gelmelerinden 7 yıl önce müzik çalışmaya başlamışlardı. Hatta sat. Pepper’s Lonely Hearts Club Bank ile The Beatles arasındaki dönem, 10 yılı kapsıyor. Fakat onlar en büyük pratiği Hamburg’daki gece kulüplerinde çalışmalarıyla yapmışlardır. 1962 ile 64 arasında tam beş kez gittiler, gecede 5 saat çalmak üzere 2 senede toplam 1200 kez canlı performans yaptılar.

Beatles biyografisini kaleme alan Philip Norman “Hamburg’a gittiklerinde hiç iyi değillerdi ama orada sadece dayanma gücünü öğrenmekle kalmayıp pek çok parça öğrendiler. Her şeyin cover versiyonunu yaptılar. Rock and roll’dan, caz… daha önce hiç sahne disiplini yoktu, döndükten sonra artık hiç kimseye benzemiyorlardı bu onların başarı nedeniydi” diye yazmıştı.

Gelelim Bill Gates’e, daha 7. sınıftayken gittiği özel okul olan Lakeside’de bilgisayar kulübü kurdurup, okul aile birliğine 3000 dolarlık kartsız ASR-33 Teletype diye sistem kurdu.1968’de gerçek zamanlı programı 8. sınıfta yapmaya başlamıştı. Okul ile beraber C-Cobed adlı programı oluşturup şirketlere kiralıyorlardı. Gates de birinin vasıtasıyla hafta sonraları şirkete gidip programı deniyordu. Daha sonra Washington Üniversitesi’nde ISI adlı bordro hazırlama programı yazılım karşılığı 1971’de 7 aylık dönemde, 7 gün 8 saat olmak üzere 1575 saat çalıştı. Lise yıllarında haftada 20-30 saatlik bir çalışmadan söz ediyorum. Sonra üniversitede, sabah 3 ile 6 arası kendi bir bilgisayar bulup çalıştı ve TRW adlı şirkette de programcı olarak bahar döneminde çalıştığında lise son sınıftaydı. Bunların hepsini 5 yıla sığdırmıştı. Harvard’ı ikinci sınıfta terk ettiğinde tam 7 yıldır sürekli program yapıyordu ve 10 bin saatin çok önündeydi.

Bu uç noktalardan futbola gelmek istiyorum;

Üst düzey futbolcu çıkarmamız gereken branş. Dünyanın paralarını harcayıp ama hiçbir yıldız adayının dahi çıkartılamadığı branş olan futbola.

10 bin saat ve 10 yıl nasıl olacak?

10 yaşında başlasa, günde 2 saatte ancak 10 yılda 7 bin saati bulur ki bir şey olmaz. Yıldız futbolcudan söz ettiğimiz için ona göre değerlendirme yapıyorum. 8 yaşında başlayan ve 17 yaş sonrası profesyonel antrenmanlarla bile 10 bin saati bulamaz da bir de hangi program ve nasıl bir pratik ile bu gerçekleşecek bunun tespiti de gerekir.

Ama, eskiden sokak futbolu vardı. Bizim mabetlerimiz! Mozart gibi, Beatles gibi, Gates gibi günde 4-5 saat pratik yapılan alanlar.

O yüzden Can Bartu, Şükrü Gülesin, Metin Oktay ve Lefter yetişip Avrupa’da aynı seviyede çok rahat futbol oynadılar. Onlar mahalle futbolu pratikleriyle bu açığı kapatarak istenilen pratik sayısına ulaştılar.

Okul bahçeleri futbol sahalarıydı, okul öncesi, okul sonrası saatlerce top oynanırdı. Sokaklar birer futbol mabediydi. Mahalle arası maçlar, Japon kale, minyatür kale maçlar oynanarak gelişim sağlanırdı.

Mahalle arası kupon arsalar futbol sahalarıydı! Şimdi bu mahalle sahalarının üzerine AVM’ler yapılarak bu alanlar yok edildi.

Herkes ailecek 10 bin saat dolaşarak pratik yapıyor ve çocukları 10 bin saate gerek olmadan tüketici canavarı haline getiriyorlar.

Dünyaya yıldız futbolcu sunmak için artık başka gezegende, başka koşullarda olabilme şansını arayacağız.

ESA ile şu kuyruklu yıldız için irtibat kurmak gerekiyor.

Her şeyimiz kuyruklu yalan da…