-Reklam-
Anasayfa ARŞİV Fütürizm-Bir Kopuş

Fütürizm-Bir Kopuş

Le Figaro gazetesi Şubat 1909’da ( baş sayfa) İtalyan şairi ve oyun yazarı Marinetti’nin kaleme aldığı bir bildiriyi basmıştı; “Biz şiirlerimizde tehlike tutkusunu, enerji ve ataklık alışkanlığını dile getirmek istiyoruz. Korkusuzluk, gözü peklik, başkaldırı, şiirimizin başlıca öğeleri olacaktır…” cümleleri ile devam eden yazı, Fütürizm (gelecekçilik)i  tanımlamaktaydı.
Marinetti, manifestosunda, etkili ve coşkulu bir dille, mekanik güçlerle donanmış dünyayı  alkışlıyor, geçmişle bütün bağları koparıyordu. Bütün bunların arasında, “Hızın güzelliği”nin sanayi ürünü  olan bir yarış otomobiliyle, Louvre müzesinde sergilenen ve Hellenistik döneme ait bir heykelin karşılaştırılması yoluyla öne çıkarılması  dikkat çekicidir.
Fütürizm, geleneksel yaşam biçimine, kültür değerlerine, sanat kurallarına karşı çıkar. İnsanı geçmişe bağlayan tutucu kurumların yok edilmesinden yanadır. Fütürizm, akıl, sağduyu ve ölçülülükten ayrılmayan klasik sanat anlayışına da, duyumsal gerçeği taklitle yetinen gerçekçi sanata da karşıdır.
19. yüzyılın en belirgin karşı gerçekçi akımı simgeciliği, yaşam gerçeğine uzak düştüğü için yetersiz bulur. Çağdaş  sanatın geleneksel biçim kalıplarından bağımsız olmasını,  özgürlük içinde, yeni ve çağdaş olanı dile getirmesini ister. Fütüristlere göre, yeni olanın özünde, insan gücünü  simgeleyen makine dinamizmi yatmaktadır.
Sanat, bu dinamizmi özgürce ifade edecek biçimler bulmalıdır. Fütürist sanat değişik amaçları ve etkileri yansıtan bir akımdır. Bildirilerde sözü edilen ülküleri ve yöntemleri bu sanatçılar yapıtlarında tam anlamıyla gerçekleştirememekle birlikte, bazı  ortak amaçları benimsemişlerdir. Bunun yanında kendi aralarında önemli ayrılıklar ve anlaşmazlıklarda vardır bu yüzden Fütürizmi tekyönlü bir sanat olayı olarak göremeyiz.
Fütürizm, tiyatro sanatında yeni bir sahne-seyirci ilişkisi kurma eğilimindedir. Yaşama karşı olan geleneksel tavrın değiştirilebilmesi için, seyirci ile doğrudan karşı karşıya gelecek bir sahne anlayışı  savunulur. 1910 yılından başlayarak düzenlenen gösterilerde, seyircinin arasına sokulma, seyirci ile kaynaşma girişimlerinde bulunulmuştur. Bu girişimler genellikle tepki ile karşılanmış, gösteriler, çürük yumurta yağmuruna tutulmuş, kavgayla, dövüşle son bulmuştur.
1913’te Marinetti ve on dokuz arkadaşı tarafından kaleme alınan “Fütürist Oyun Yazarları Bildirgesi”nde şu görüşlere yer verilir: “Tiyatroda alışılagelmiş çalışmalara karşı çıkılmalı, yenilik getirilmelidir. Geleceğin tiyatrosu, kendine örnek olarak gece kulüplerini, müzikholleri, sirk gösterilerini almalıdır. Tiyatro gerçeğin taklidini değil, ruhunu yansıtmalı ve bu öze popüler eğlence türlerinin biçimini uygulamalıdır.”
Fütürizm tiyatroda, çeşitli gösteri araçlarının öğelerini bir araya getirerek devingen bir görüntü sağlamıştır ayrıca oyuncular arasında canlı bir alışveriş kurması da özellikleri arasındadır. Fütürizm, bir tiyatro akımı oluşturmamakla beraber, sahnede plastik anlatıma ve harekete verdiği önemle, eşzamanlılık ve çok odaklılık deneyimleri ile çağdaş tiyatronun gelişimini etkilemiştir. Bu gelişim içinde tiyatro uygulaması  ve düşüncesinde önemli aşamayı gerçekleştiren sanatçı, Rus sahneye koyucusu Meyerhold olmuştur.
Bugün bağlamlarından kopartılmış kavramlar yığını içinde, fütürist bir dünya ya da bir kopuşu simgeleyen bir mecrayı/akımı doğurmak mümkün mü? Evet, mümkün. Nasıl olacağını hep birlikte düşünebiliriz, belki…

- Reklam -

SON HABERLER

Metrobüste tacize tutuklama: Biz değil siz utanacaksınız

KARDELEN TATARİstanbul’da, metrobüste bir adamın, aynı araçta...

Küçükçekmece’de çocuğa cinsel istismara karşı tepki çığ gibi büyüyor: Çocukları korumak zorundayız!

MERAL DANYILDIZKüçükçekmece’de 5 yaşındaki bir kız çocuğu,...

Tıpta gericileşme kongresi başladı

DİLAN ESENCumhurbaşkanlığı ve Sağlık Bakanlığı himayesinde gerçekleşen...

CNN Türk’ten ‘Ekrem İmamoğlu’ kararı

CNN Türk'ün, ‘Ekrem İmamoğlu görevi devraldı’ haberinde fotoşoplu resim kullandığı gerekçesiyle Ana...

Gerici çevrelerin aşı reddine karşı hekimlerden uyarı: Aşı her yıl 3 milyon hayat kurtarıyor

Dünya genelinde aşı karşıtlığı gün geçtikçe artarken, Türkiye’de son 6 yılda aşı...

Meslek liseleri sermayeye devredilemez

İzmir Eğitim Sen, Milli Eğitim Bakanlığı ile TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi...

CHP’den linç girişimine ilişkin yeni veriler

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yönelik saldırıya ilişkin parti içinde oluşturulan araştırma...

CHP Oğuzeli İlçe Başkanı öldürüldü!

Antep'in Oğuzeli ilçesinde CHP'li İlçe Başkanı İlhan Keskinsoy öldürüldü. Antep Valiliğinden yapılan...

Cemaat eleştirisine ceza AYM’den döndü

Anayasa Mahkemesi (AYM), köşe yazısı nedeniyle bir bankanın itibarına zarar verdiği gerekçesiyle...

WhatsApp’a ekran görüntüsü yasağı geliyor

WhatsApp, kullanıcıların sıklıkla kullandığı bir özellikte değişikliğe gidiyor. Henüz resmi bir açıklamanın...

Sonraki haber