“Harezmi Eğitim Modeli”
ÜNAL ÖZMEN ÜNAL ÖZMEN

Eğitim modeli, otomobil modeli gibi bir şey değil! Otomobilin farıyla, kıyafetin düğme sayısıyla oynayarak yeni bir otomobil, yeni bir kıyafet modeli yaratabilirsiniz. Fakat bu tipik değişiklikler bile matematik, geometri ve hatta doğa bilimlerinden yararlanılarak tasarlanıyorken eğitimin orasıyla burasıyla oynayarak yeni bir eğitim modeli icat etmeye kalkışmak komiklik olur.

Son günlerde ‘Harezmi Eğitim Modeli’ diye bir eğitim modelinden bahsediliyor. Hiç duymamıştım; bunca yıldır eğitimle iştigal edip bu isimde bir eğitim modeli olduğunu ilk kez duymuş olmama içerlenmedim desem yalan olur. Bilmediğim bir modeli öğrenme umuduyla iki günümü Harezmi Eğitim Modeli ile ilgili makale aramakla geçirdim. Sonunda öğrendim ki STEM (fen, teknoloji, mühendislik, matematik) temelli öğrenme yaklaşımı çerçevesinde İstanbul’daki 5 okulda pilot uygulaması yapılan “Zihinden Makineye Bilgisayar Bilimleri Öğretimi “ adlı projenin değiştirilen adıymış “Harezmi Eğitim Modeli”. Fakat STEM projesinin adını değiştirirken projeyi de değiştirmişler; fen bilimlerine dini ilimleri de ekleyerek modeli millileştirmişler! Matematik, gökbilim, coğrafya, algoritma üzerine çalışmış Müslüman bilim insanı Ebû Ca’fer Muhammed bin Mûsâ el-Hârizmî’nin adını kullanarak da İslamileştirmişler!

Fakat önümüzdeki öğretim yılında 13 ilde daha uygulamaya sokularak yeni bir tartışmayı başlatacak olan model, bilim kavramlarıyla tanımlanıyor. “Bilgi işlemsel düşünme ve makinesiz bilgisayar bilimleri öğretimi bu modelin ana unsurlarından bir tanesi. Bu düşünme tarzı probleme ait çözüm yollarını ortaya koymak ve uygun olanla sorunu çözmek anlamını taşır. Bunun öncüsü ise algoritmik düşüncedir. Algoritmayı matematik bilimine hediye eden de Harezmi’dir. Dolayısıyla bizim eğitim modelimize bu ismin çok yakışacağını düşünerek verdik.”

Modelin uygulaması ise şöyle: Yer, eğitim modelini algoritmik düşünme tarzına dayandıran teorisyenin yönettiği İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü. Müdür, eş zamanlı olarak MEB-Diyanet işbirliği çerçevesinde Hafızlık Projesi’ni “dini tedrisat ile bilim birleştirilmeli” sloganıyla hayata geçiriyor. Muhabirimiz Mustafa Mert Bildircin’in haberinden öğreniyoruz ki imam hatip ortaokullarının hafızlık eğitimi artık camilerde yürütülecek. Yani ortaokul öğrencileri Kuran kurslarına giderek Kuran-ı Kerim, Surelerin Ezberi, İbadet, İtikat, Siyer, Ahlak, Arapça, Hüsn-i Hat, Dini Musiki dersleri alacak. Ve böylece çocuklarımız algoritmik, yani bir nevi soruları diyalektik mantık yöntemiyle çözecekler!

Köy Enstitüleri benzeri yeni ve özgün bir eğitim modeline kavuşuyoruz ümidi ile nerede, nasıl, hangi ihtiyaca karşılık, hangi bilimsel çalışmanın sonunda geliştirildiğini ararken Harezmi Eğitim Modeli’nin Batı modeline tepki olarak ortaya atılmış bir kavram karmaşası olduğunu öğrenmek hayal kırıklığım oldu! İsim babası olduğunu sandığım İstanbul milli eğitim müdürü Anadolu Ajansına yaptığı açıklamada şöyle diyor “Dünyada ve Türkiye’de STEM yaklaşımı ve kodlama, endüstri 4.0 gibi konuların popüler şekilde konuşulmaya başlanmasına protest bir bakış açısı geliştirdik.” Bir islamcının model geliştiremeyeceğini, ancak protesto edebileceğini baştan anlamamış olmanın utancı içindeyim!