Havası temiz tek kent Rize
19.11.2017 08:54 ÇEVRE
Türk Toraks Derneği açıkladı: Havası tek temiz kent Rize çıktı. En kirli noktalar İstanbul’da Göztepe, Esenyurt ve Aksaray; Ankara’da Sıhhiye ve Kayaş; İzmir’de ise Bornova ve Bayraklı oldu. Doç. Dr. Elbek: İstanbul’da Esenyurt, Göztepe ve Aksaray’dan kaçın

SEVİL ASLAN

Türk Toraks Derneği, İstanbul Şişli’de Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği limitlere göre havası en kirli ve en temiz kentleri açıkladı. 2017 yılında Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği oranlara (PM10) göre havası tek temiz kent Rize oldu. Sempozyum kapsamındaki basın toplantısının açılış konuşmasını yapan Türk Toraks Derneği Genel Başkanı Prof. Dr. Fuat Kalyoncu, “Dünya Sağlık Örgütü’nün ‘görünmez katil’ olarak tanımladığı ve dünyada her yıl 7 milyondan fazla kişinin ölümüne yol açan bu sorunun tanınmasını ve bu sayede her an soluduğumuz zehirli havanın artık son bulmasını istiyoruz” dedi.

Sempozyumun Eşbaşkanı Doç. Dr. Haluk Çalışır, Türkiye’de ve dünyada en çok öldüren ve sağlığa en çok olumsuz etki yaratan kalp-damar hastalıklarının, inmenin ve solunum sistemi hastalıklarının hava kirliliği ile doğrudan ilişkili olduğunun altını çizdi. Doç. Dr. Çalışır konuşmasında, “Hava kirliliği; çocuklarda hiperreaktivite, dikkat eksikliği, bilişsel gerilik, akciğer fonksiyonlarında düşüklük; yetişkinlerde astım, akciğer hastalığı ve akciğerde ölümcül hasara neden olan damar pıhtılaşmasına yol açmaktadır. Ayrıca hava kirliliği özellikle çocuklar ve 65 yaş üstü nüfusta zatürre gelişimini 6 kat artırmaktadır” dedi.
havasi-temiz-tek-kent-rize-386896-1.
‘Kömürlü termik santral olmasın’
Sempozyumun diğer Eşbaşkanı olan Yrd. Doç. Dr. Nilüfer Aykaç ise yaptığı açıklamada hava kirliliğine yol açan fosil yakıtların kullanılmasına bağlı olarak Türkiye’de 2.876 erken ölümün, 4.311 hastaneye yatışın ve yılda 3 milyar avroyu aşan bir sağlık harcamasının gerçekleştiğine dikkat çekti. Yrd. Doç. Dr. Aykaç, “Türkiye yakın gelecekte onlarca sayıda kömürlü termik santralı daha faaliyete sokmayı planlamaktadır. Biz insanların sağlığını korumaya and içmiş bir mesleğin temsilcileri olarak, sağlık üzerinde ölümcül yıkıma neden olacak bu adımın gerçekleşmemesi için toplumsal sorumluluk üstleniyor ve bu nedenle ‘sürdürülebilir kalkınma’ yerine ‘sürdürülebilir gelecek ve yaşamdan’ yana safımızı seçiyoruz” diyerek tamamladı.

‘Trafik canavarından 8 kat daha tehlikeli’
Sempozyum Bilimsel Komite Başkanı Prof. Dr. Hasan Bayram ise “Hava kirliliği Türkiye’de ‘trafik canavarı’ndan 8 kat daha fazla insan öldürmektedir” diye konuştu. Dünya Sağlık Örgütü PM10 sınır değerini 20 ve üzeri kabul ederken Sağlık Bakanlığı PM10’da 48 değerin üstünü kirlilik olarak kabul ediyor.

***

‘Yenilenebilir enerji ve toplu taşıma vurgusu’

Dünya Sağlık Örgütü Çevre Bilimleri bölümünden Dr. Annette Prüss, dünyada her yıl hayatını kaybeden 7 milyon insandan 3 milyonunun açık havada bulunan kirlilik nedeniyle öldüğüne dikkat çekti. Hava kirliliğine karşı nasıl önlem alınması gerektiğine vurgu yapan Prüss şunları söyledi: “DSÖ olarak biz hava kirliliğini halk sağlığı aciliyeti ilan etmiş vaziyetteyiz. Hava kirliliği iklim değişikliğine de etki ediyor. Acilen yaşam tarzımızı değiştirmemiz lazım. Enerji kaynaklarımızı yeniden değerlendirmemiz ve daha temiz enerji kaynaklarına yönlenmemiz gerekiyor. Özellikle özel araçlar yerine toplu taşıma ile ilgili kararlarımızı yaşarken almamız lazım.”

***

‘Cerattepeleri kaybettikçe havamızı kaybediyoruz’

havasi-temiz-tek-kent-rize-386897-1.

Türkiye’nin son bir yıllık hava kirliliği sonuçlarını açıklayan Türk Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Osman Elbek, son 1 yılda partikül madde açısından sadece Rize ilinde sınırın aşılmadığını, Şırnak ilinde yeterli ölçüm yapılmadığını, geri kalan 79 ilde hava kirliliğinin yaşandığını ifade etti. Doç. Dr. Elbek, “Türkiye’nin sınır değeri dikkate alınsa dahi yeterli ölçüm yapılan 80 ilin 53’ünün yani yüzde 66’sının havası kirlidir” dedi. İstanbul, Ankara ve İzmir illerinin ilçe düzeyinde kirlilik haritasının da açıklandığı toplantıda en kirli noktalar İstanbul’da Göztepe, Esenyurt ve Aksaray; Ankara’da Sıhhiye ve Kayaş; İzmir’de ise Bornova ve Bayraklı olduğu dikkat çekti.


Doç. Dr. Elbek, “Göztepe, Esenyurt ve Aksaray’dan kaçın. Dünya Sağlık Örgütü’nün izin verdiği sınırlar içerisinde olmasa da İstanbul’da yaşayanların öncelikle Silivri, Sarıyer ve Şile’de; Ankara’da Sincan ve Bahçelievler’de; İzmir halkının ise Güzelyalı’da yaşamayı tercih etmelerini öneririz” diye ifade etti. Doç. Dr. Elbek, “Cerattepeleri kaybettikçe havamızı kaybediyoruz. Bu kirlilikler havadan düşmüyor. Birileri daha fazla para kazansın diye santrallarla, madenlerle havamızı kirletiyorlar” diyerek sözlerini tamamladı. Toplantıda, Türkiye’nin tüm illerinin hava kirliliğinin takip edildiği ‘Havanız Cebinizde’ aplikasyon tanıtımı da yapıldı.