Anasayfa ARŞİV İki varolma biçimi

İki varolma biçimi

“İyi de, neyin ticareti? Arabistan’da, çok zorlu çevre ve iklim koşullarında o kadar uzun bir mesafenin aşılmasını gerekli kılacak, sonuçta da doğal kaynaklardan uzak bir bölgede kurulmuş küçük bir şehrin büyümesine yetecek kadar kâr sağlayacak ne gibi bir ürün vardı ki?”

Meccan Trade and the Rise of Islam (Mekke Ticareti ve İslam’ın Yükselişi) adlı çarpıcı araştırmasında Patricia Crone bu sorunun cevabını arıyor: “Diocletianus’un zamanında karada 80 km yolculuktansa İskenderiye’den Roma’ya 2 bin km boyunca gemilerle buğday taşımak daha ucuza geliyordu. …Mekkeliler her ne satıyorduysa epey nadir, çok talep gören, olabildiğince hafif ve fazlasıyla pahalı bir şey olmalı…”

Bir dinin kuruluş ve hızla yayılışının amacını ve araçsal dinamiklerini çözümlemeye çalışan Crone’un özellikle ‘The Spices of Araby’ (Arap Baharatları) başlıklı bölümde kaynaklarla detaylı biçimde gösterdiği gibi Arap Yarımadası’nın bazı bölgeleri Greko-Romen dünyayla baharat üzerinden iyi bir ticaret köprüsü kurmuştu ama Mekke’nin bu ticaret ağına girebilecek düzeyde geniş ve değerli bir ürün yelpazesi yoktu. Ulaşım açısından da sorunlu bir coğrafyaydı -Mekke’nin kendine has bir ticareti olmayışı meselesine cevap veremeyen ‘İslamcı’ İslam tarihçileri tam bu noktada esans, baharat, ipek gibi egzotik ürünlerle köle ticareti yollarının güneyden kuzeye, doğudan batıya doğru ilerlerken Mekke’den geçtiğini söyleyen Montgomery Watt’a başvurur, ama Mekke, Arap Yarımadası’nın epey kenarında kaldığından bu hem yolculuk koşulları hem de ticaret açısından gerçekçi değildir. Richard W. Bulliet da, Arapların niçin tekerlek yerine deveyi tercih ettiği ve bunun ticareti nasıl etkilediğine dair 1975 tarihli muhteşem kitabı ‘The Camel and the Wheel’da (Deve ve Tekerlek) aynen şöyle diyor: “Buradaki kuzey-güney rotası ve doğu-batı ticaret yollarının doğal biçimde kesiştiğini söyleyebilmek ancak paramparça olmuş bir haritanın okumasıyla mümkün olabilir.”

Sonuç olarak, MS 6. yüzyılın sonlarında Mekke hiç de ticari bir merkez falan değildi. Ama Arap Birliği’ni sağlayacak bir ümmet kültürü kurmak için iyi bir politik harekât merkezi olabilirdi. Şimdi bu önemsiz çöl şehrini parlatmak için tek gereken…

İspanya’daki Altamira Mağarası’nı biliyorsunuzdur; tıpkı Lascaux Mağarası’ndaki gibi, tarihi bundan 18 bin yıl öncesine kadar uzanan resimlerin bulunduğu bir kültür harikası, insanlığın insanlığa gerçek mirası. Ama Altamira’yı benzerlerinden ayıran bir unsur var: Hayvan figürlerinin ve şaşırtıcı geometrik desenlerin arasına bırakılmış çocuksu izler… Henüz ‘tasvir yasağı’ gibi dinsel baskılar yokken, kurumsallaşmış bir din bile yokken, kapkaranlık bir mağarada yaktıkları ateşin ışığında duvarlara gördüklerini, yaşadıklarını, arzuladıklarını çizen atalarımız kendi ellerini de duvara dayayıp etrafını boyayarak imzalarını atmışlar. Bugün insan ırkının tırnağı bile olmayı başaramadığı kadar saf, naif, güzel imzalar…

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

11,519AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Bağlaçların bitmeyen çilesi!

“Ağaç yaşken eğilir” diye boşuna söylememişler. Dille ilgili kimi bilgiler sonradan kolay...

Rüzgâr ancak soldan döner

Bugün AKP hızla kemik tabanına doğru daralıyor. O tabanın takriben %20’lik bir...

Ellerindeki kanları yıkatmayın

Önce 31 Mart ardından 23 Haziran seçimleriyle Türkiye’de yeni bir siyasal dönemin...

Bağımlılık bağımlılığı

Cuma günkü Yeni Akit gazetesinin manşeti neydi biliyor musunuz?

Sendrom doğuran sendrom

Dan Simmons’ın ‘Vietnam sendromu’ ile ilgili E-Ticket to ‘Namland (Vietnampark’a E-Bilet) adlı...

Yatağan’da maden ocağında iş cinayeti

BERKAY SAĞOLMuğla'nın Yatağan ilçesinde maden sahasında bulunan...

Domates sanılıp yeniliyor: Bakanlıktan uyarı geldi

Pazaryeri ilçe Tarım Müdürlüğü konuyla ilgili sosyal medya hesabından bir açıklama yaparak...

Karar yazarı Albayrak: Geçmişte Erdoğan’a soru sormak yerine iltifat yağdırmam yanlıştı

Karar gazetesi yazarı Hakan Albayrak, sosyal medya üzerinden 17-25 Aralık sürecinde katıldığı...

‘Ülke ekonomik krizle karşı karşıyayken Saray’ın 5 aylık harcaması 1 milyar TL’yi aştı’

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Emek Büroları Genel Koordinatörü Veli Ağbaba, hazırladığı...

Nijerya’da kaçırılan 4 Türk için operasyon başlatıldı

Nijerya’da 4 Türk vatandaşı Cumartesi gecesi kimliği belirsiz kişilerce fidye için kaçırıldı....

Sonraki haber