Anasayfa ARŞİV İktidarların edebiyat merakı

İktidarların edebiyat merakı

Fransız Akademisi’ni bilirsiniz. Fransız dili ve kültürünün Kabe’si sayılır. Mukaddesatçı-muhafazakâr Yeni Türkiye döneminde Fransız’a bile Kabe örneği verilmeli!

Fransız Akademisi 1635 yılında kurulmuştur. Küresel kapitalizm denen şeyin tarihsel başlangıç döneminde yani. Denizaşırı ticaretin ve denizaşırı şirketlerin doğum zamanıdır. Küresel kapitalizm hızla dünyayı kaplamaya başlamıştır.

Bu dönemde, Fransa’da Kardinal Richelieu başbakan olarak monarşiyi güçlendirmekle, sorunları savaşla çözmekle meşguldür. Bir yandan da İngiltere ile rekabet vardır. Avrupa –ve dünya- pazarı için Fransız dilinin güçlenmesi gereklidir. Çünkü mal ile, pazar ile dilin doğrudan bir ilişkisi vardır. Egemen dil, egemen pazar demektir. Kardinalin döneminde Fransız Akademisi’nin kurulmasının altında bu etkenler de yatar. İktidarlar edebiyatı değil, parayı sever.

Bizim iktidarlar da bu genel kuralın dışında sayılmaz. 2012 yılında, siyasal iktidarın aklına edebiyatı desteklemek geldi. O dönemde, kısmen olumlu içerikte bir yönetmelik çıkartıldı. “Edebiyat Eserlerinin Teşvik Edilmesi Hakkında Yönetmelik” 14 Mart 2012 Çarşamba günü, Resmî Gazete’de 28233 sayı ile yayımlandı. 12. maddede, edebiyatçılara destek kararı verecek kurulun oluşumu yer alıyordu: Bakanlık temsilcisi Genel Müdür veya görevlendireceği Genel Müdür yardımcısı, sonra, PEN, Türkiye Yazarlar Birliği, Edebiyatçılar Derneği, Türkiye Yazarlar Sendikası, İLESAM ve BESAM’dan birer üye. Üye alınacak kurumların farklılığı dikkat çekiyordu. Gerçekten de görünüm demokratikti. Denebilir ki, mevcut siyasal iktidarın en demokratik yasal metniydi. Ama bu düzenlemeye inanamadığım için o dönemde yazmadım. Açıkçası, bir de pozitif oto sansür ile yazmamayı özellikle seçtim. Çünkü birileri fark edip, “Bu kurulda solcuların edebiyat örgütleri da var!” diyebilirdi!

Nitekim bu yönetmelik asla uygulanmadı. Dahası, 25 Aralık 2013 tarihinde, yine bir Çarşamba günlü Resmî Gazete’de 28862 sayı ile yeni bir yönetmelik çıktı; “Edebiyat Eserlerinin Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik.” Önceki yönetmelik kaldırıldı. O demokratik 12. madde uçtu! Yerine ne geldi? Destek kararı vermek için oluşturulan kurul şöyle belirlendi; “Müsteşar veya ilgili müsteşar yardımcısı başkanlığında, Genel Müdür ve edebiyat alanında temayüz etmiş kişiler arasından Bakanlık onayı ile belirlenecek 5 kişi olmak üzere toplam 7 üyeden…”

Bizler gibi fanilerin haberi olmasına bile gerek olmadan bu kurul oluşturulmuş. Edebiyat alanında “temayüz etmiş” beş kişi bulunmuş. Bu kişiler, belirledikleri yazarlara destek vermişler. Kimlere? İktidar, yaratım özgürlüğüne ve yaratımın kişiselliğine saygısından olsa gerek, isimleri gizli tutuyor. Ama bizden kaçmaz! Muhafazakâr-mukaddesatçı yeni süreçte az bir detektiflik yaparak anlayabiliriz. Örneğin, daha önce “aşkın kolyesinde kırık bir incisin sen/ çık git kalbimden” yazan şair, şimdi “aşkın tesbihinde kırık danesin sen/…” diye yazdıysa, anlarız ki, destek almış! Çünkü, kapılanılan beye göre yazmak yapmak eskiden neyse, şimdi de, kapılan iktidar parasına uygun kalem oynatmak da öyle… İktidarın “yazar namusuna” uygun yöntemle edebiyata desteği olabilir. Sorun, bu kadar açık “oyuna” karşın, iktidarın demokratlığına toz kondurtmayan “münevverlerin” kalem namusunda! Bu arada Fransız’ın akademisi var da bizim yok mu? Bizim de akademilerimiz var; polisi ve harp akademisi! Başka; imam hatip akademisi!

Haftaya dize; “bak kederle yapıyorum şarabın provasını” ( Gözde Dilek Güzel, Lacivert, Sayı 58)

SON HABERLER

Beka ve gelecek!

AKP-MHP koalisyonu altında birleşen elitler, izledikleri politikalar nedeniyle memleketi çıkmaz yola soktular....

Sorumluluk ve şefkat

Tekrar tekrar Farid Ahmed’i izliyorum. Onu duymak ve anlayabilmek için… Söyledikleri açık...

Beklenti

Ziya Selçuk, seminer konuşmalarında sık sık bakanlığa atanmasıyla filizlenen beklentiden söz ediyor....

The Paper ve siyasetin yeraltısı…

Netflix’de The Paper dizisini izliyorum; iki sezon ve toplam 23 bölümden oluşan...

Tenzili rütbe yapmışlar

SORU: Ben 2 yıldır bir firmada şef pozisyonunda çalışıyorum. Ameliyat geçirdim ve...

İzmir Newrozu’nda 16 gözaltı

İzmir'de HDP il örgütünce organize edilen Newroz kutlamalarında "Abdullah Öcalan lehine slogan...

Facebook, kullanıcılarının şifrelerini ‘düz metin’ olarak saklıyormuş

Sosyal medya platformu Facebook, kullanıcı şifrelerinin düz metin olarak saklandığını açıkladı.

UEFA’dan Ronaldo’ya ‘gol sevinci’ cezası

UEFA, Şampiyonlar Ligi'nde oynanan Atletico Madrid maçındaki gol sevinci nedeniyle Juventus'un Portekizli...

İstanbul Valiliği, Tiyatrolar Günü yürüyüşünü yasakladı

İstanbul Valiliği, 27 Mart Tiyatrolar Günü yürüyüşünü yasakladı. Gerekçe olarak "seçim öncesi...

Trump: İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki egemenliğini tanımanın zamanı geldi

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail işgali altındaki Suriye toprağı Golan Tepeleri için...