-Reklam-
Anasayfa SİYASET Işık karanlıktan doğar

Işık karanlıktan doğar

Her şeyi oluruna bırakma eğilimi, entelektüel yoksulluğun etkisi dikkate alınırsa, alışılmış kalıpları zorlayan yaklaşımların değeri daha da artıyor, Bugün iki arkadaşın “dur, okuyup geçme, düşün” diyen yazılarından söz edeceğim, İkisi de yazılarından, kitaplarından çok şey öğrendiğim arkadaşlar. Gündüz Fındıkçıoğlu’nu İktisat Cemiyeti’nin lokalinde tanımıştım, arkadaşım dediğime bakmayın, iznini almış değilim; hızlı düşünen, o hız içinde, eskiler “insicam” derlerdi, tutarlılığını yitirmeyen, sivri dilli bir entelektüel olarak kalmış belleğimde.


Facebook’taki son paylaşımı onun sivri dilinin arkasındaki ironiye takılanları bile düşündürecek cinstendi. Sözü fazla uzatmadan özetle aktarayım: “Devrimlerin modelleri olabilir; ama ‘model devrim’ yoktur. Toplumsal değişme modelleri olabilir; ancak ‘model toplumsal değişim’ yoktur. Çin Devrimi’ne uzaktan yakından benzeyen köylü devrimleri olabilir; ama bu ‘model devrimi’ tekrar eden bir köylü devrimi yoktur. Ulus-devletin kuruluşu modelleri olabilir. Ama ‘model ulus-devlet’ (veya ‘model kuruluş’) mümkün değildir. Sosyal bilimlere aykırıdır çünkü; zaman, mekân, mantık açılarından böyle bir kavram söz konusu olamaz. Dolayısıyla ‘model’ de yoktur.”

Öteki yazı, dostluğundan, arkadaşlığından gurur duyduğum Metin Çulhaoğlu’nun. İleri Haber’deki son makalesi ile karanlığın dibini gösterdi bize. Yazı, Metin sık sık “enseyi karartmayalım” dese de üstünkörü bir okumada ruhumuzu karartacak türdendi. Önemli bir saptamayı aktarmakla yetinelim:

“Aydınlanma düşüncesinin toplumsal ve siyasal düzleme yansıması olarak değerlendirebileceğimiz ilk dönemden (1775-1850) başlamak üzere onu izleyen iki dönem de kendinden önceki dönemden bir tür ‘kolektif hafıza’ devralmıştı. İçinde bulunduğumuz dönemin özelliği ise kolektif hafızanın neredeyse tümüyle silinmiş olmasıdır. Tarihsel süreçlerdeki süreklilik-kopuş diyalektiği bu alanda ne yazık ki ağırlığı “kopuşa” kaydıracak şekilde tecelli etmiştir. Üstelik teknoloji dışında ‘yeni’ denebilecek hiçbir şeyin kurulamadığı bir kopuş…”

Şu cümleye de ayrıca dikkatinizi çekmek isterim: “Bir sorundur ve ‘geçmişte bu vardı’ deyip öyle yapmayı değil, önce yapmayı sonra ‘geçmişte bu da vardı’ diye hatırlatmayı gerektiren bir praksisi dayatmaktadır.”

Metin’in “süreklilik-kopuş” diyalektiğinde ağırlığın kopuşa kaydığı saptamasını ikisi arasındaki ilişkinin nesnel olarak süreklilikten güç aldığı varsayımına güvenerek, ne derlerdi eskiler, “çarnaçar” kabul etmek durumundayız. Yine de yazının sonundaki “iyimserliğe” sığınalım mı?

Ama o da nereden baksanız çalışılması gereken bir iyimserliktir. Şöyledir: “Çok mu karamsar? Böyle bakılmaması gerekir. ‘Eşitsiz ve bileşik gelişme’ dediğimiz olgu bugün de gündemdedir ve dünya ne kadar ‘küreselleşmiş’ olursa olsun, aydının düşünce ve kurgu ölçeğini büyütmesini ne kadar dayatırsa dayatsın, ardından dünyayı da etkileyecek sıçramalara elverişli ‘cepler’ (ülke, bölge) hala vardır. Bugün Türkiye’de devrimci olmanın karşılığı da ‘biz neden bu ceplerden biri olmayalım?’ demek ve karşılığı neyse onun için çalışmaktır.”

“Süreklilik ve kopuşta” kopuşa eğilim gösteren yazı, “eşitsiz ve bileşik” gelişmenin çağrıştırdığı olanaklara dikkat çekiyor. Neden olmasın. Devrimciler determinist rüyaların, klişelerin izinden gidip devrim hayali kurmazlar. Gündüz’ün söylediği gibi, “model” yok. Doğal olarak tarih de kendini yinelemiyor ama onun da bir diyalektiği var:
Işık hep karanlıktan doğuyor.


- Reklam -

SON HABERLER

Kılıçdaroğlu’na saldıran 6 kişinin kimliği belirlendi

Ankara'da CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nu hedef alan saldırı sonrası 6 saldırganın...

Ayvalık’ta zeytin ve meyve ağaçları yandı

Balıkesir'in Ayvalık ilçesinde, zeytin ve meyve ağaçlarının bulunduğu ormanlıkta çıkan yangında, 6...

Kılıçdaroğlu’na cenazede saldırı

Hakkari’de yaşamını yitiren asker Yener Kırıkçı’nın Ankara'daki cenaze töreninin ardından olaylar çıktı....

Adana’da ‘tüpçü’ diyene de ‘hırsız’ diyene de kapıyı açıyorlar

Adana'da hırsızlık olaylarına karşı bilinçlendirme çalışması yapan polis ekipleri kendilerini "tüpçü" olarak...

Palandöken Barajı’nın boru hattı patladı, Erzurum susuz kaldı

Erzurum'un içme suyu ihtiyacını karşılayan Palandöken Barajı'nın boru hattında meydana gelen patlama...

AKP’den İYİ Parti’ye geçen belediyede 41 bin 155 TL höşmerim borcu

AKP’den İYİ Parti’ye geçen Susurluk Belediyesi’nin 58 milyon TL borcu var. Bu...

AKP’li Yavuz: Aldığımız duyumlara göre YSK, Pazartesi görüşmeye başlayacak

AKP Genel Başkan Yardımcısı Ali İhsan Yavuz, "Aldığımız duyumlara göre YSK Pazartesi...

Oyun bilgisayarı toplamayı düşünenlerin dikkat etmesi gerekenler

Şu aralar bir oyun bilgisayarı mı toplamak istiyorsunuz? O zaman yeni nesil...

Palu ailesi film oluyor

Yönetmen Emin Alper, Palu ailesini konu alan korku filmi çekeceğini açıkladı.

İstanbul’da ‘Yeni Bir Başlangıç’ coşkusu

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun Maltepe’de düzenlediği “İstanbul’a Yeni Bir Başlangıç"...

Sonraki haber