İthalat da yasaklanacak mı?
08.09.2018 10:09 EKONOMİ
Bir zamanların tahıl ülkesi Türkiye şimdi ise ürettiği ununu bile ihraç edemez halde. Irak’a götürülmek üzere yola çıkan TIRların Habur Sınır Kapısı’ndan geçişine izin verilmedi

Hükümetin neoliberal politikaları harfiyen yerine getiren uygulamalarıyla birlikte bir zamanlar tahıl deposu olarak adlandırılan Türkiye, şimdi ise ürettiği unu bile ihraç edemez hale getirilmiş durumda. Üretimdeki düzensizlik, ithalattaki artış ve küçük üreticinin toprağına küstürülmesine Türk Lirası’ndaki soluksuz değer kaybı da eklenince unun çuval fiyatı 170 liraya kadar yükseldi. Un fiyatındaki yükselişin tüm ürünlerde zincirleme zamlar getirmesinden endişelenen hükümet ise çözümü un ihracatını önlemekte buldu. Türkiye’nin toplam ihtiyacının yüzde 1’i oranındaki unun ihracatına sınırlandırma getirilirken, tablonun vahim olduğu ise böylece kamuoyuna da duyurulmuş oldu.

Gümrük işlemi önce yapıldı ancak...

Un krizinin ardından getirilen ihracat yasağının ilk etkisi Habur Sınır Kapısı’nda görüldü. Irak’a un götüren TIRların Habur Sınır Kapısı’ndan çıkışına izin verilmedi. Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi Başkanvekili Aziz Odabaşı, gümrükleme işleminin 3 Eylül tarihinde yapıldığını, sorunun çözümü için bakanlık yetkilileri ile yaptıkları görüşmelerde, TIR’ların geçişine izin verilemeyeceğinin kendilerine bildirildiğini söyledi.

Bakanlık’tan stok açıklaması

Sektörün yaşadığı krizin dünyada da derinleştiğine dönük haberlerin de dolaşıma girmesi üzerine Tarım ve Ormak Bakanlığı’ndan açıklama geldi. Bakanlık, “Dünyada 26 günlük buğday stoku kaldığına ilişkin haber gerçeği yansıtmamaktadır” dedi. Yapılan açıklamada, “Sezon sonunda yani 30 Haziran 2019’da 8 majör ihracatçının elinde dünyanın yaklaşık bir aylık tüketimi kadar stok kalacağı (62 milyon ton) tahmin edilmektedir. Haberde bu rakam sanki dünyada şu an mevcut bulunan stok miktarıymış gibi yansıtılmaktadır” ifadesi kullanıldı.

Yapılan açıklamada buğday stokuna dair haberlerin gerçeği yansıtmadığı ifade edilse de, verilen bilgiler buğday üretiminin önemli oranda düştüğünü, fiyatların daha da yükselme tehlikesinin bulunduğunu gösterir nitelikte. Bakanlık tarafından verilen bilgiye göre, dünya buğday üretimi bu yıl 42 milyon ton azalışla 716 milyon tona, tüketimi ise 2 milyon ton azalışla 734 milyon tona geriledi. Önemli ihracatçı ülkelerde üretim ve kalitede düşüş yaşandı. Rusya’da üretim 85 milyon tondan 67 milyon tona, Ukrayna’da 27 milyon tondan 25,5 milyon tona, Avrupa Birliği’nde (AB) 151 milyon tondan 136 milyon tona düştü. Üretimde yaşanan düşüşlerle birlikte küresel buğday fiyatlarının daha da yükselmesi, kurdaki yükselişin devam etmesi nedeniyle un fiyatlarının artması bekleniyor.