Jurassic Park Gerçek olabilir mi?
17.06.2015 11:24 YAŞAM

OZAN ZALOĞLU

Jurassic Park serisinin 4. filmi geçen hafta gösterime girdi. Peki dinozorları filmdeki gibi yeniden hayata döndürebilir miyiz? Filmde bilim insanları, kehribar içindeki sivrisineklerin midelerindeki emilmiş kandan 80 milyon yıllık dinozor DNA'larını çıkarıyor. Gerçekte ise bu pek mümkün gözükmüyor; çünkü DNA’nın, 65 milyon yıl önce yok olmuş dinozorlardan günümüze kadar korunmuş olması teorik olarak imkansız.

Bir zamanlar Yeni Zelanda'da yaşamış ve soyları tükenmiş uçamayan bir kuş takımı olan moa'dan DNA bozulma oranı ölçen bilim insanları, DNA'nın yarı ömrünü 521 yıl olarak belirlediler. Yani DNA’da var olan bağların yarısı, canlının ölümünden sonraki 521 yılda bozunuyor. Geriye kalanların yarısının bozunması bir 521 yıl daha alıyor. Ondan geri kalanın yarısının bozunması da... Bu böyle devam ediyor. Bu da, kusursuz şartlar altında bile DNA bağlarının en fazla 6,8 milyon yıl içerisinde tamamen yok olacağı anlamına geliyor. Şartlar neredeyse hiçbir zaman kusursuz olmadığı için, çoğu zaman en fazla 1 milyon yılda tüm DNA izleri ortadan kalkıyor. Grönland buz çekirdeklerindeki böcek ve bitkilerden kurtarılan en eski DNA örnekleri 800.000 yıla kadar uzanıyor.

Sıcaklıklar, oksijenleme ve diğer çevresel etmenler, bozulma oranı tespitini zorlaştırıyor. Muhafazayı etkileyen diğer etmenler arasında kazıdan sonraki saklama zamanı, toprak kimyası ve hatta hayvanın öldüğü yıl var. Diğer değişkenleri incelemek için daha fazla araştırma gerekiyor.

Bilim insanları küresel çapta DNA bölümlerinin nasıl bozulduğunu daha kesin haritalayarak DNA'nın hayatta kalma tahminlerini geliştirmeyi umuyorlar.