Krala bozuk para fırlattılar
EVRİM COŞAR BİLGİN EVRİM COŞAR BİLGİN

İsveç’te haziran ortasından beri, başkent Stockholm, Malmö ve ülkenin kuzeyindeki Piteå bölgesinde, piyasada elden ele sahte paralar dolaşmaya başladı. Avrupa Birliği üye ülkelerinden olup da kendi para birimini kullanmaya devam eden İsveç için kronun durumu; şimdilik Euro ile başa çıkabilen bir para birimi olarak gösteriliyor. Kalpazanların basıp piyasaya sürdüğü sahte paranın piyasa değeri, iki ay içinde, Euro karşısında güçlü gözüken kronun değerini geçmiş durumda. Sahte paranın, sahteliğinden dolayı alım gücü olmaması gerekirken İsveç’te durum farklı.

Piyasadaki sahte İsveç kronlarını böylesi değerli yapan konunun polis tarafından değil de koleksiyoncular tarafından takip ediliyor olması. İsveç’teki para koleksiyoncuları, sahte paraların peşine düşünce sahte paraların değeri, paranın gerçek halini aratmıyor. İsveç polisi de sahte paralarla ilgili olarak henüz bir soruşturma açmış değil. Polisin bu konuda bir soruşturma başlatması için önce birilerinin sahtecilikten zarar gördüğüne dair şikâyette bulunması gerekiyor. İki aydır İsveç polisi, hiçbir vatandaştan böyle bir şikâyet başvurusu almamış. Durum böyle olunca polis, sahte para için hiç mesai harcamamış.

Polisin harcamadığı mesaiyi sahte parayı basan kalpazanlar harcamış ama. Kron basan kalpazanlar, belli ki bu işi kâr elde etmek için yapmamışlar. Bu kişi veya kişiler kimse, zahmetli ve astarı yüzünden pahalı bir yöntem izlemişler. Sahte madeni bir kronlar basmışlar. İşin uzmanları, madeni para basmanın, zor ve hiç de ucuz olmayan bir yöntem olduğunun altını çiziyor. Sahte bir kron basıp peşin peşin zarar etmeyi göze alan kalpazanların asıl hedefi İsveç Kralı.  

Önümüzdeki sene tahta oturuşunun kırkıncı yılını kutlamaya hazırlanan İsveç Kralı Carl 16’ncı Gustaf, kırk yıl düşünse aklına gelmeyecek bir duruma düştü. Kralın fotoğrafının bulunduğu ve normalde “İsveç Kralı Carl XVI Gustaf” yazması gereken yüze, kalpazanlar krala hakaret içeren bir not bırakmışlar. Sahte bir kronlarda kralın fotoğrafının çevresinde “Bizim o… çocuğundan bir kral” yazılmış. Hakaret içeren bu yazı aşağılamaya giriyor ve kanunlarda kralı aşağılamanın suç olduğuna dair paragraflar var. Sahteciliği yapan kişinin izi bulunsa bile yasaya göre dava için hükümetin girişimde bulunması gerekiyor. Kralın konu hakkında şimdiye kadar bir açıklaması olmadı. Saray da herhangi bir işlem yapılıp yapılmayacağına dair bir yorumda bulunmuyor. Bu durumda sahte parayı basanların peşine kimse düşmeyecek.

Hakaret içeren ifadenin dışında gerçeğinden ayırt edilemeyecek bir incelikte hazırlanmış sahte paralar için Merkez Bankası’ndan Mårten Gomer “Piyasayı sarsmayacak kadar azlar. Şikâyetçi değiliz. Kaldı ki bizim görev alanımızın dışında zaten sadece mağdurlar polise başvurabilir” diyor. 72 yaşındaki Karin Mattson, eline geçen sahte parayı fark edenlerden biri ve o mağdurlardan. “Basit bir suç mağduruyum ama her hangi bir başvuru yapmayacağım” diyen Mattson, sahte parasını elinden çıkarmayı da düşünmüyor. Yaşlı kadın parayı bir kutuya yerleştirdiğini söylüyor ve ekliyor, “Eğer bir misafirim varsa ve konuşma konuları tükendiyse bu parayı çıkartıp sohbete devam edebiliriz.”

Bu sahte para işinin ardında “intikam alınıyor” yorumları yapılıyor. 2010 yılında basılan bir kitapla İsveç Kralı Carl 16’ncı Gustaf’ın karıştığı seks skandalları dünya çapında olay olmuştu. Kralın o zamana kadar hiç yazılmamış karanlık yanları bu kitapla ortaya çıkmıştı. Gece yarıları saraydan kaçıp striptiz kulüplerine giden, suç dünyasından kişilerle arkadaşlık eden ve sık sık sevgili değiştiren İsveç Kralı, tanıkların ağzından aktarılmıştı. Krala kızgın bir grup İsveçlinin, şimdi, sahte paralarla 16’ncı Gustaf’u ve monarşiyi vurmaya çalıştığı konuşuluyor. İntikam soğuk yenen bir yemekmiş. Yasalarda dokunulmazlığı olan, adam öldürse suçlu sayılmayan kral, bu yolla beş bile değil, bir paralık edildi.