Anasayfa ÇALIŞMA YAŞAMI Krizin faturası işçiye yükleniyor

Krizin faturası işçiye yükleniyor

DİSK-AR, ekonomik krizin bilançosunu çıkardı. Tüm göstergeler, krizin faturasının işçi sınıfına ve ücretli çalışanlara yüklenmek istendiğini gösteriyor

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR), ekonomik krizin 2018’de çalışma yaşamı ve işçi sınıfı üzerindeki etkilerini inceleyen bir araştırma raporu hazırladı. Buna göre, bir yandan tırmanan fiyatlar diğer yandan tırmanan işsizlik ve geçim şartlarının zorlaşması, krizin emekçiler açısından en olumsuz sonuçları olarak çıkıyor. Tüm göstergeler, krizin faturasının işçi sınıfına ve ücretli çalışanlara yüklenmek istendiğini gösteriyor. Raporda, krizin etkilerinin uzun vadeli olacağı ve krizden çıkışın zaman alacağı da belirtiliyor.

Raporda öne çıkan maddelerden bazıları şöyle:

Türkiye enflasyonda lider

Ekonomik kriz Türkiye’yi OECD ülkeleri içinde tüketici fiyatlarının en yüksek olduğu ülke haline getirdi. Türkiye OECD ortalamasının 8,5 katı, AB ortalamasının 12 katı enflasyona sahip. 2018’de gıda enflasyonu yüzde 31, ev eşyası yüzde 29 oranında arttı. Elektrik ve doğalgaz fiyatlarındaki artış ise ortalama enflasyonun çok üzerinde gerçekleşti. TÜİK’e göre 2018 yılında elektrik fiyatları yüzde 45, doğalgaz fiyatları ise yüzde 31 arttı.

Yarım milyon yeni işsiz

AKP döneminde işsizlik oranları AKP öncesi döneme göre yaklaşık dört puan arttı. 1988-2002 arasında ortalama işsizlik oranı yüzde 8 iken, 2002-2018 arasında ortalama işsizlik yüzde 10,7’ye yükseldi. Türkiye bugün yüzde 11’in üzerine çıkan ve yükselmeye devam eden işsizlik oranı ile OECD içinde en yüksek işsizlik oranına sahip üçüncü ülke.

2018’de en yüksek işsiz sayısı ekim ayında görüldü. İşsiz sayısı Ekim 2017’den Ekim 2018’e 501 bin, 2018’de ocak ayından itibaren ise 564 bin arttı. Geniş tanımlı işsiz sayısı bir yılda 517 bin kişi arttı ve 6,4 milyona yaklaştı. 2018 yılında bütün işsizlik türlerinde artış yaşandı. En yüksek artış genç işsizliği ve tarım dışı genç kadın işsizliğinde görüldü. Genç işsizliği yüzde 19,3’ten yüzde 22,3’e, tarım dışı genç kadın işsizliği ise yüzde 33’e tırmandı.

Kayıtlı işsiz sayısı 1 milyon arttı

Ocak 2018’de İŞKUR’a kayıtlı işsiz olarak başvuranların sayısı 2 milyon 457 bin iken, bu sayı Aralık 2018’de 3 milyon 500 bine yükseldi. Böylece 2018’de İŞKUR’a 1 milyon 52 bin yeni işsiz başvurdu. Öte yandan Ocak-Aralık 2017 döneminde toplam 2 milyon 691 bin bine ulaşan İŞKUR’a kayıtlı açık iş sayısı, 2018 Ocak-Aralık döneminde yüzde 11’lik azalışla 2 milyon 394 bine geriledi. İşverenlerin işçi talebi düştü.

Kadın işsiz sayısı daha fazla

İlk defa 2018‘de kayıtlı kadın işsiz sayısı kayıtlı erkek işsiz sayısını geçti. 2018’de kayıtlı erkek işsiz sayısı 1 milyon 704 bin olurken, kayıtlı kadın işsiz sayısı 1 milyon 805 bine yükseldi.

Aralık 2017’de aylık 117 bin olan işsizlik ödeneği başvuru sayısı, Aralık 2018’de yüzde 80 artışla 211 bine ulaştı. İşsizlik ödeneği alanların sayısı ise Aralık 2018’de rekor seviyeye ulaştı. Aralık 2017’de 408 bin olan işsizlik ödeneği alanların sayısı Aralık 2018’de 577 bine çıktı.

Aralık 2017’de 293 olan Ücret Garanti Fonu’ndan yararlananların sayısı Aralık 2018’de 7 bine yaklaştı. Ücret Garanti Fonu, ödeme güçlüğüne düşen ve konkordato ilan eden işverenlerin ödeyemediği işçi alacaklarının bir bölümünü ödüyor.

İşverenlere destek fonu!

Krizle birlikte İşsizlik Sigortası Fonu (İSF) daha çok işsizler için kullanılacak yerde işverenler için kullanılıyor. İşverenler 2018 yılında İşsizlik Sigortası Fonu’na 9,2 milyar prim ödemesi yaparken, 10,7 milyar teşvik ve destek aldı. İşsizlik sigortası ödemelerinin toplam gelire oranında ise düşüş yaşandı. 2015 yılında yüzde 20,3 olan işsizlik sigortası ödemelerinin toplam gelire oranı 2018’de 16,9’a geriledi.

Sigortalı işçi sayısında düşüş

SGK’ye göre 2018 Eylül ve Kasım ayları arasında sigortalı sayısındaki azalış 361 bin oldu. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından açıklanan sendikalaşma istatistiklerine göre ise Ocak 2018-Ocak 2019 arasında sigortalı işçi sayısı 433 bin azaldı.

Asgari ücret açlık sınırında

Şubat 2017’de bin 658 TL olan açlık sınırı, Ocak 2019’da 1957 TL’ye yükseldi. Yoksulluk sınırı Şubat 2017’de 5 bin 738 TL iken, Ocak 2018’de 6758 TL’ye çıktı. Böylece 2019 için saptanan 2020 TL asgari ücret, daha yılın ilk ayında açlık sınırı düzeyine geriledi.

İşçinin vergi yükü arttı

2019 Gelir Vergisi Genel Tebliği’ne göre yüzde 15’lik ilk gelir vergisi dilimi 18 bin TL olarak hesaplandı. Böylece ilk vergi dilimi yüzde 21,6 oranında arttı. Asgari ücretteki yüzde 26 oranında artış karşısında vergi dilimi düşük kaldı. Hükümetin ilk vergi dilimi tutarını düşük tutması nedeniyle çalışanlar mayıs veya haziran ayından itibaren yüzde 20’lik vergi dilimine girerek daha fazla vergi ödeyecek.

Kredi ve kart borçları ödenemiyor

2018 yılı Ocak ve Kasım döneminde kredi ve kredi kartı borcunu ödeyememiş gerçek kişi sayısı, 2017 yılına göre önemli bir artış gösterdi. Ekim 2017’de 152 bin olanas ödeme yapmayan borçlu sayısı, Ekim 2018’de 184 bine yükseldi.

Emekli aylıkları hızla eriyor

2002’ye göre emekli aylıkları milli gelire göre yüzde 20 geriledi. Emekli aylıklarının milli gelir karşısında 2017 ve 2018’de erimesi arttı.

Krizin yükü ücretlilere

Rapora göre, krizin ekonomik ve toplumsal etkileri konkordato ilanları, şirket iflas ve ödeme güçlükleri, işten çıkarma, ücretsiz izin, üretimi durdurma, üretimi azaltma, intihar ve kendine zarar verme eylemleri ve krize karşı işçi eylemleri biçiminde görülüyor. Krizin yoğunlaştığı 2018’in son dört ayında binlerce konkordato başvurusu gerçekleşti.
İşten çıkarmaların en yoğun olduğu sektörler olarak konkordato başvurularında olduğu gibi inşaat, metal, petro-kimya, dokuma, madencilik ve gıda olarak öne çıkıyor.

Kriz döneminde bazı işyerleri işten çıkarmaları tercih ederken bazıları da işçileri ücretsiz izne çıkarma/çalışanlara zorla izin kullandırma, fazla çalışmaları kaldırma, işçi ücretlerinde kesintiler uygulama, vardiya sayılarında değişiklik yapma ve üretimi durdurma gibi yöntemleri tercih ediyor. Böylece kimi şirketler işçi çıkarmayı bir süre öteliyor.

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

11,467AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Kum zambağını koparmanın cezası 60 bin lira

Nesli tükenme tehlikesi altında olan bitkiler arasında gösterilen ve Dünya Doğa Koruma...

Beyaz Saray’dan Türkiye’nin F-35 programından çıkışına onay

Beyaz Saray, Rusya'dan S-400 hava savunma sistemini satın alan Türkiye'nin F-35 programından...

Kum zambağını koparmanın cezası 60 bin lira

Sinop'un Sarıkum Tabiat Koruma Alanı ve Akliman Koyu’nda yetişen dünyada nesli tükenme...

Süper Lig’de derbi haftaları belli oldu

Spor Toto Süper Lig'de, efsane futbolcu Cemil Usta'nın ismiyle oynanacak olan 2019-2020...

Rosteh: Türkiye isterse Su-35 göndermeye hazırız

Basına konuşan Rosteh CEO’su Sergey Chemezov, Ankara’nın böyle bir isteği olması durumunda,...

İran devlet televizyonu: Yakıt taşıyan yabancı bir gemiye el konuldu

İran devlet televizyonu, İran Devrim Muhafızları'nın Umman Körfezi'nde bir milyon varil yakıt...

Ümraniye’de İSKİ’nin çalışması sırasında evleri atık su bastı

İstanbul Ümraniye'de İSKİ'nin yaptığı çalışma sırasında bazı binaları atık su bastı.

Tunç Soyer, Kadifekale’de “Üretici Pazarı” açıyor

Seçim çalışmaları sırasında her ilçede üretici pazarı açmayı hedeflediklerini söyleyen İzmir Büyükşehir...

Oyun yazarı Tuncer Cücenoğlu yaşamını yitirdi

Oyun yazarı Tuncer Cücenoğlu, tedavi gördüğü İstanbul Sancaktepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde...

Van’da katliam gibi kaza: 15 sığınmacı hayatını kaybetti, çok sayıda yaralı var

Van'ın Özalp ilçesinde sığınmacıları taşıyan minibüs şarampole devrildi.

Sonraki haber