Anasayfa YAZARLAR Küçüldük, yoksullaştık!

Küçüldük, yoksullaştık!

Bu hafta TÜİK Türkiye ekonomisinin büyüme verilerini açıkladı. Adına “büyüme” denilmesine bakmayın. Ekonomi aslında küçüldü. Net. Üstelik takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış verilere göre son iki çeyrektir ekonomi küçülüyor. Yani büyümeyi bir kenara bırakalım, mevcudu bile koruyamamışız. 2017’de 851 milyar dolar olan milli gelir 2018 yılında 784 milyar dolara gerilemiş. Ekonomi küçüldüğü için yoksullaştık da. Kişi başına düşen milli gelir de 9.632 dolara geriledi.

İki dönem arka arkaya küçülme ders kitaplarında “resesyon” olarak tanımlanıyor. Evet, Türkiye resesyona girdi ve en az iki dönem daha burada kalacak.

Üstelik yüksek enflasyon ile birlikte resesyonda. Bu durum “slumpflasyon” mu, “stagflasyon” mu tartışıldı bu hafta. Bu iki tanımlama da bir anormalliğe işaret etmektedir. Normalde görmeye alışık olunmayan durum. Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu bu durum ender görüldüğü için “vaka çalışması(case study)” olmaya aday.

Veriler sürpriz mi? Değil. Son zamanlarda açıklanan tüm makro göstergeler bu sonuca işaret ediyordu. Örneğin, sanayi üretim endeksi uzun süreden beri düşüyordu. Aralık ayında da %10 kadar düşmüştü. Tüketim harcamaları azalmış, yatırım harcamaları ekside. Bunların sonucunda küçülmek kaçınılmazdı. Küçülmenin “sınırlı” olmasını sağlayan iki faktör var. Kamu harcamaları ve ihracat. Hükümetin para harcayarak ekonomiyi canlandırmak istediğini biliyoruz. Bütçe verileri de bunu gösteriyor. Devletin yıllık nihai harcamaları%3,6 artmış. İhracat da artmış. Belki en önemli olumlu gösterge bu.

Rakamlar açıklandıktan sonra Bakan Albayrak yaptığı açıklamada “en kötüsü geride kaldı” dedi. Kaldı mı gerçekten? Hayır, kalmadı. İçinde bulunduğumuz kötü durum devam edecek. Neden mi? Çünkü dün açıklanan sanayi üretim endeksi verileri küçülmenin devam ettiğini gösteriyor. Sanayi üretimi Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %7,3 oranında küçülmüş. Diğer bir ifade ile geçen yılın Ocak ayında ürettiğimizden %7,3 daha az üretebilmişiz. Sanayi üretim verisinin detaylarına baktığımız zaman en fazla küçülmenin ara mallarında (-%10,9) olduğu görülüyor. Ara malı, üretimde kullanılan girdilerdir. Bunun azalması gelecek dönemlerde yapılacak üretimin de azalacağının beklendiğini gösterir. Üstelik üretimde kullanılan sermaye mallarına baktığımızda da çok hızlı bir küçülmenin olduğu görülüyor, -%8,1. Hem üretim yapacak araçlar hem de üretime girdi olacak mallar azalıyor. Demek ki Türkiye ekonomik olarak küçülmeye devam ediyor.

Ekonominin büyümesi için artan miktarda üretmeniz lazım. Üretmeden büyüyemezsiniz. Peki, neden üretim yapılır? Bunları birilerine satabileceğinizi düşündüğünüz için. Son iki çeyrektir talep oluşturmayanlar şimdi neden almaya başlasınlar? Vatandaşta para yok, üstelik borcu da çok. Geliri artmayanlar ve borcu çok olanlar nasıl harcama yapacak? Daha fazla borçlanarak mı? Bana makul gelmiyor.

Diyebilirler ki “ihracatı artıracağız”. Evet, geçen yıl ihracat olumlu katkı yaptı ancak bu yıl aynı oranda artırmak pek kolay olmayacak. Çünkü bizim mal sattığımız ülkeler de kendi sorunlarıyla boğuşuyor. Geçen hafta OECD, başta Avrupa bölgesi olmak üzere, büyüme beklentilerini aşağı doğru revize etti, yani küçülttü. Avrupa Merkez Bankası da benzer risklere vurgu yaparak parasal genişlemeye devam edeceğini açıkladı. Avrupa’da, özellikle Almanya’da, büyümenin yavaşlayacağı beklentisi bizim için önemli bir risk kaynağı. Çünkü ihracatımızın neredeyse yarıya yakını bu bölgeye. Dünya ekonomisi de yavaşlıyor. Onlar yavaşlarken bizden nasıl daha fazla mal alacaklar?

Türkiye ekonomisi maalesef küçülmeye devam edecek, biraz daha yoksullaşacağız.

- Reklam -

SON HABERLER

AKP’liler MHP’lileri hastanelik etti

Kırşehir'in Mucur ilçesinde AKP'liler, MHP'li aday Hasan Hüseyin Köşker'in kardeşi Hulusi Köşker'in...

Danıştay’dan hukuksuz bildiri kararı

Danıştay 8. Dairesi üniversitelerde izinsiz bildiri dağıtmaya kınama cezası veren maddeye yapılan...

Galatasaray Başkanı: Görevimizin başındayız

Galatasaray'da zorunlu seçim kararı ile sonuçlanan genel kurulun ardından başkan Mustafa Cengiz...

İran’da sel felaketi: 11 ölü

İran'da sel felaketi sonucu 11 kişi hayatını kaybetti, 35 kişi yaralandı.

Tanzim sonrası sebze fiyatlarında yüzde 220’ye varan artış

Tanzim satışlarıyla birlikte başlayan indirimler kalıcı olmadı. Son günlerde hal esnafının sebze...

Ebeveynlerinin sünnet etmeye çalıştığı bebek yaşamını yitirdi

İtalya'da evde yapılmaya çalışılan sünnet 5 aylık bir bebeğin ölümüne neden oldu....

İtalya’da yerel seçimleri aşırı sağ kazandı

İtalya'nın güneyindeki Basilicata bölgesindeki yerel parlamento seçimlerini aşırı sağ partilerin ittifakı kazandı....

Mazgala sıkışan adamı itfaiye kurtardı

İzmir’in Konak ilçesinde, sokakta yaşayan ve iddialara göre temizlik yapmak için yağmur...

Eskişehir Newrozu’nda gözaltına alınan 4 HDP’li serbest

Eskişehir'de, Newroz kutlamalarındaki konuşmalarında "örgüt propagandası" yaptıkları iddiasıyla gözaltına alınan ve adliyeye...

Unicorn Store’dan ilk fragman yayınlandı

Oscar ödüllü oyuncu Brie Larson, ilk kez yönetmen koltuğunda oturduğu filmi...