Anasayfa ARŞİV Mübadelede 'roman'

Mübadelede ‘roman’

Yunanistan’da “30 Kuşağı” diye adlandırılan ve çoğu Küçük Asyalı mübadil olduğu bilinen yazarlardan İlias Venezis’in, “Ege Hikȃyeleri” (Belge Yayıncılık) kitabında çarpıcı bir bölüm vardır.

Kurtuluş Savaşı sırasında İzmir alınınca Rumlar kayık, tekne ne bulurlarsa denize açılırlar. Hedefleri, bir an önce Yunanistan’a ulaşmaktır.

Bu arada Midillili Rumlar da hemen harekete geçerler.

Adada ne kadar Türk varsa, çoluk çocuk demeden hepsini, üstelik eşyaları ile birlikte denize dökerler.

Yalnız bir Türk’ü adada tutarlar.

O da adanın bahçıvanı Ahmet’tir.

Çünkü bahçıvan Ahmet, adanın kadastrosunu bilen tek kişidir. Küçük Asya’dan giden Rumlar onun yardımıyla Türklerin boşalttıkları alanlara yerleştirilecektir.

Toprak, özellikle üzerinde yaşadıkları toprak mübadele sırasında hem Türkler, hem Rumlar için yaşadıkları bunca acının çekirdeğini oluşturmaktadır.

Lozan mübadillerinden Mustafa Bozbey de yakın tarihte Gümülcine’nin Langaza köyüne gider dedesinin çocukluğunu aramak üzere…

Dedesi anlatırmış:

“Biz memlekette rençberdik, fakat Bursa’ya gelince ticaret yapmaya zorladılar. Biz de valiye çıkıp durumu arz ettik. Vali Bey bize hak vererek çevrede köy aramaya başladı ve Rumların bizim gibi mübadele yüzünden terk ettiği İnesi Köyü’nü buldu. Gidip köyü gördük ve çok beğendik. Birinin parasını Vali Bey, ikisinin parasını biz vererek üç öküz aldık ve tütün ekmeye başladık.”

Suyun iki yakasında da yaşananlar neredeyse aynıdır.

Üç aylık edebiyat dergisi “Roman Kahramanları”nın 20. sayısında Şebnem Aslan’ın “Yunan Edebiyatına Yansıyan Mübadele” başlıklı önemli bir yazısı var.

Aslan, mübadeleye Yunan edebiyatının penceresinden bakarak şu saptamada bulunuyor:

“Dido Sotiriu, İlias Venezis, Nobel Ödüllü Yorgo Seferis, Kostas Politis, Staris Dukas gibi yazarlar, halkların doğup büyüdükleri topraklardan zorla gönderilmelerinin verdiği hüzün ve acının insani yanını işleyerek döneme ışık tutmaya çalışmışlardır.”

Ve ekliyor:

“Bu yazarların çoğunun mübadeleyi yaşamış olması, yarattıkları edebi eserlere kendi yaşantılarını da eklemelerine ve aynı zamanda tarihi olaylara kaynak olmasına neden olması, Yunan edebiyatında ve dilde gelişmelere, modernleşmeye yeni ekollerin doğmasına yol açmıştır.”

Şebnem Aslan, Ayvalık doğumlu İlias Venezis’in “Eolya Toprağı” romanından bir bölüm de aktarıyor, yine “toprak” üzerine…

Bir aile, hüzün ve acıyla anayurtlarını terke mecbur bırakılmışlardır. “Bütün ömrü boyunca kendisini koruyan gökyüzüne başını yaslayan” nine bir türlü uyuyamamaktadır. Sanki yaşlı kocası gömleğinin altında yumru gibi bir şey saklamaktadır.

Nine sorar: “Bu ne?”

Yaşlı adam, “bedenine dokunan kalp atışlarına yakın duran yabancı kütleyi çıkarır.

“Bir şey değil, birazcık toprak”tır.

Memleketlerinin toprağı. Gidecekleri yabancı diyarda memleketlerinin toprağını hatırlamak adına fesleğen ekmek için yanına aldığı topraktır.

Yunan yazarlarının tavrının aynısını “dostluk” vurgusu altında Türkiyeli yazarlar da göstermektedir.

Arada politikacılar olmasa..

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

10,004AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Babacan başkanlık mı istiyor?

Bizim başkanlık sisteminin tam olarak ne olduğunu anlamak için YSK’nın İstanbul seçimi ile ilgili gerekçeli...

Yeni bir Nevin Yıldırım vakası daha

Isparta, Yalvaç’ta kendisine tecavüz eden Nurettin Gider'i av tüfeği ile öldürüp başını...

Sınır vizyonda: İnsanlar, insansılar ve hayvanlar

İki ülke arasındaki hayali çizgidir sınır. Bizle ötekileri ayırır. Ama başka sınırlar...

Leyton Orient FC: Amatör futbol candır

Leyton Orient FC… Londra’nın Fulham’dan sonra en eski takımı, 117 seneden sonra 2016-17...

İmamoğlu: İBB’de kibir ve partizanlık üzerine kurulu bir düzen var

Halkın oylarıyla seçilen ancak YSK tarafından mazbatası alınan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı...

Mağluptur bu 
yolda galip!

Yunis AlaçamSüper Lig’de geçen hafta Başakşehir’i yenerek...

Erdoğan: Bizim literatürümüzde UBER diye bir şey yoktur

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul'da esnaf ve sanatkarlar ile bir araya...

Endonezya’da Agung Yanardağı’nda patlama

Endonezya'nın Bali Adası'ndaki Agung Yanardağı'nda patlama meydana geldi.

İptal oyu veren YSK üyesinin eşi AKP aday adayı çıktı

İBB seçimlerinin iptali yönünde oy kullanan YSK üyesi İlhan Hanağası'nın eşi Avukat...

Selçuk Kozağaçlı’ya ‘Lawyers For Lawyers’ ödülü

‘Lawyers For Lawyers’ ödülü tutuklu Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) Genel Başkanı Selçuk Kozağaçlı’ya...

Sonraki haber