OVMP: IMF’siz kemer sıkma planı (1)
Aziz Konukman Aziz Konukman
Çok yıllı bütçe hazırlık sürecini yönlendiren Orta Vadeli Program(OVP)’ın ardından ikinci önemli belge Orta Vadeli Mali Plan (OVMP)’dır.

Çok yıllı bütçe hazırlık sürecini yönlendiren Orta Vadeli Program(OVP)’ın ardından ikinci önemli belge Orta Vadeli Mali Plan (OVMP)’dır. OVMP’de OVP ile öngörülen makro ekonomik çerçevede gelecek üç yıla ilişkin (2010-2012 dönemi) merkezi yönetim bütçesinin dayanacağı politikalar, bütçe büyüklükleri ile kamu idarelerinin ödenek teklif tavanları belirleniyor. OVP’ye ilişkin yazımızda OVP’nin IMF’siz bir IMF programı olduğunu ileri sürmüştük. Bu durumda OVP ile şekillenen OVMP’nin IMF’siz bir kemer sıkma planı olacağını söylemek sanırız abartlı bir değerlendirme olmayacaktır. Ama öncesinde OVMP’nin neyi içerdiğini bir görelim.
OVMP, giriş  hariç dört bölümden oluşuyor. OVMP’nin karakteristik özelliklerinin ortaya çıkartılabilmesi için ilk iki bölümün incelenmesi yeterli.
İlk bölümde merkezi yönetim bütçesinin dayandığı temel makroekonomik göstergeler ile gider ve gelirlere ilişkin temel politikalar ayrıntısıyla ele alınıyor. Göstergelere değinmiyoruz. Çünkü bu konuyu OVP değerlendirmemizde ayrıntılı bir şekilde incelemiştik. Dolayısıyla analizimiz politikalar demetiyle sınırlı olacaktır. Politikalar demetinden çarpıcı sayılabilecek olanları şöyle sıralanabilir:
»Maliye politikasının temel çerçevesi, kamu kesiminin kaynak kullanımındaki artan payını azaltmak suretiyle, ekonomik krizin de etkisiyle yükselen kamu açıklarını tedrici olarak makul seviyelere düşürmektir.
» Sağlık, eğitim ve sosyal nitelikli harcamalar ile büyümeyi ve istihdamı destekleyen ve bölgesel gelişmişlik farklarını azaltan harcamalara daha fazla önem verilerek, toplumun yaşam kalitesinin yükseltilmesi, beşeri sermayenin niteliklerinin geliştirilmesi yönündeki politikalar uygulanmaya devam edilecektir. Sosyal yardımlarda yerindelik ve harcamalarda etkinlik sağlanacaktır.
»Orta ve uzun vadede ekonominin verimliliğini ve üretken yapısını destekleyen altyapı yatırımlarına ağırlık verilecektir.
»Bütçe gelir politikalarının temel amacı; büyüme, yatırım ve istihdamın desteklenmesi ile ekonomide kayıtdışılığın azaltılmasına katkıda bulunmaktır.
»Vergi politikalarının uygulanmasında istikrar ve vergilendirmede öngörülebilirlik esas olacaktır.
»Vergi kanunlarında yer alan istisna, muafiyet ve vergi indirimi hükümleri, ekonomik ve sosyal politikalar çerçevesinde yeniden değerlendirilerek vergi mevzuatı sadeleştirilecektir.
»Vergi harcamalarının mali boyutunun tespitine yönelik çalışmalara devam edilecektir. Ayrıca, Avrupa Birliği mevzuatı ile uyum çalışmaları sürdürülecektir.
»Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Planı çerçevesinde kayıtdışılıkla mücadeleye tüm toplum kesimlerinin katılımı sağlanacaktır.
İkinci bölümde ise, merkezi yönetim bütçesinin bütçe büyüklükleri veriliyor. Bütçe büyüklükleri OVP’den farklı olarak ayrıca milli gelir paylarıyla birlikte sunuluyor. Bu dağılıma göre, personel, yatırım ve faiz giderlerinin öngörülen milli gelir payları 2010 yılında sırasıyla yüzde 5.9, 1.9 ve 5.5 iken bu payların 2012 yılında 5.6, 1.6 ve 4.5 olması planlanıyor. Merkezi yönetim bütçe vergi gelirleri (net) payının ise 2010 yılında yüzde 18.8 iken 2012 yılında 18.7 olması öngörülüyor.
Geliniz, değerlendirmeyi gelecek yazıya bırakalım.