Anasayfa KÜLTÜR SANAT Öz toplum, üvey iktidar?

Öz toplum, üvey iktidar?

Ben! Benim! Bana! Hepsi benim, hepsi bana!

BerlusconiPutinRTETrumpgiller’in küresel resmi ideolojiye dönüştürdüğü gerçek-sonrası (post-truth) toplum için Stephen Colbert’ın uydurduğu ‘gerçeğimsicilik’ (truthiness) kavramının üzerinde yükseldiği olgu bu işte: Birinci tekil şahıs…


Hastalık derecesine ulaşmış bu ‘ben’ takıntısının en somutlaştığı yerin selfie/özçekim olması şaşırtıcı değil tabii. Gündelik yaşamda ‘ben’in özçekimsiz düşünülemediği bir çağdayız; gittiğimiz her yerde kendimizi fotoğraflıyor, telefon alırken artık ön kameranın görüntü kalitesine daha çok önem veriyoruz. Özçekim ile ‘gerçeğimsicilik’ arasındaki bağın temelindeyse ‘görünen gerçeklik’ değil, ‘görünmesi istenen gerçeklik’, ‘benim algıladığım gerçeklik’ var.

Özçekimle fotoğraf üretmenin karşı konulmaz cazibesi ‘arzuladığım ben’i üretebilme potansiyelinde yatar. Biliyorsunuz, kimse vesikalık fotoğrafını beğenmez. Bunun nedeni, fotoğraftakinin hiç de aynada gördüğümüz yüz olmamasıdır. Aynada gördüğümüz ‘ben’in kaşları hareket eder, gözleri kısılıp açılır, yüz kasları kasılır, dudakları büzülür, başımızı bir kaç santim hareket ettirdiğimizde değişen ışık tenimizin farklı tonlarını görünür kılar vs. Yani aslında aynaya bakarken yüzümüzün tek bir anlık görüntüsüne değil, bir ‘canlı ifadeler’ dizisine bakarız. Vesikalık fotoğraf ise o ifadeler dizgesinin aynaya ne kadar bakarsanız bakın göremeyeceğiniz tek bir anını yakalamıştır. Bu durum ‘başkası’ tarafından çekilmiş fotoğrafların hemen hepsinde böyledir.

Deklanşöre basılacak anın ‘ben’in kontrolünde olduğu özçekim sayesinde bu imaj sıkıntısı ortadan kalkıyor; varlık-gerçeklik ilişkisi yerini başka bir şeye bırakıyor: ‘Kendimi ben görüntülüyorum, görülmek istediğim şekilde var ediyorum kendimi.’

‘Ben’ takıntısı sadece imaj üretimiyle kalacaksa çok da dert etmeye gerek yok tabii, ama egoizm, narsisizm, megalomani gibi psikolojik rahatsızlıkların iktidarın tepesinden sokaktaki insana kadar her kesimin gündelik rutinine dönüştüğü bir dönemde ‘ben’ sıkıntısı daha da büyüyor.

Bu yeni toplumun en net örneklerini, ülke nüfusunun önemli bir kısmının zihinsel işleyişinde karşılık bulan Gelin Evi, İşte Benim Stilim, Yemekteyiz tarzı gündüz kuşağı TV programlarında görüyoruz. En temel ihtiyaçlardan ‘beslenme’ üzerine kurulu olanına bakalım: Kendi yaptıkları dışında hiçbir şeyi beğenmeyen agresif yarışmacıların sürüsüne bereket olduğu bu programların her bölümünde farklı saldırganlıklara, çeşitli boyutlarda narsisistik kişilik bozukluklarına rastlayabilirsiniz, ama istisnasız her programda değişmeden tanıklık edeceğiniz bir şey var: ‘Ben’in etrafında dönen dünya algısı… Yarışmacılar markette alışveriş yaparken “Şimdi soğanımı alacağım”, “Tereyağımı aldım mı acaba?” “İçeceklerimi unuttum!” gibi çok ilginç bir ‘sahiplenme’yle konuşuyorlar. Mutfakta yemek yaparken şu tür ifadeler havada uçuşuyor: “Çorbamı yapıyorum.”, “Ocağımı yakmayı unutmuşum!”, “Şimdi mantarlarımı yıkayacağım.”, “Domateslerimi de tencereme koydum.”

Kısa süre öncesine kadar ‘yeni birey-yeni toplum’ dendiğinde akla genellikle olumlu bir gelişme eğrisi gelirdi, oysa kendi domatesi, kendi çorbası, kendi mantarı, kendi tenceresi, kendi tuzu, kendi çektiği fotosu dışında hiçbir şeyi beğenmeyen bu ‘gerçeğimsici’ yeni bireyin işaret ve inşa ettiği ‘özdoyum’ toplumunun durumu hiç de iyi görünmüyor. Bu birey toplumsal yaşamı kendi yolu, kendi köprüsü, kendi sarayı, kendi meclisi, kendi makamı, kendi inancı etrafında döndürdüğü hastalıklı bir politikayla belirlemeye çalışan iktidarı besliyor, o iktidardan besleniyor.

Bu beslenme zincirini, bu özdoyum-özçekim ilişkisini kırmak mümkündür muhakkak, umarım hepimizin paylaşabileceği bir yöntemle…

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

11,529AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Milli Savunma Bakanlığı’ndan Ceylanpınar açıklaması: Karşılık verildi

Ceylanpınar'a roket atılması sonucu 5 kişi yaralandı.

Nijerya’da kaçırılan 4 Türk için 44 bin dolar fidye istendi

Nijerya’da bir taş ocağında çalışan 4 Türk vatandaşı, Cumartesi gecesi Kwara eyaletinin...

Trump’tan tehdit: 10 gün içinde dünyadan silebiliriz ama 10 milyon insanı öldürmek istemiyorum

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan Başbakanı İmran Han ile Beyaz Saray'da yaptığı...

HDP’li Temelli: Çözüm istiyorsan çık Afrin’den, Afrinliler geri dönsün

Halkların Demokratik Partisi (HDP), Diyarbakır İstasyon Meydanı’nda “Onurlu barış için demokratik çözüm”...

Ceylanpınar’da patlama

Şanlıurfa’nın Ceylanpınar ilçesinde bir patlama meydana geldi.

İYİ Parti ilçe başkanına saldırı: 6 kişi gözaltında

İYİ Parti Güngören İlçe Başkanı Ayhan Kurt, bir grubun saldırısına uğradı. Kurt,...

CHP’li Gürsel Tekin: İntiharların en büyük nedeni işsizlik, kamu harcamalarını sıfırlayın

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2009-2018 yılları arasında intihar sayısının 30 bin...

Yurt dışı telefon kaydı 1500 lira oldu, ‘100 liraya kayıt’ başladı

Cep telefonlarının yurt dışı fiyatı Türkiye'ye göre oldukça uygun olması nedeniyle vatandaşın...

Akar-Jeffrey görüşmesinin ardından bakanlıktan açıklama

Milli Savunma Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Bakan Hulusi Akar'ın, ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi...

Babacan’ın partisini kuracak isimlere ilişkin iddia

Karar yazarı Ali Bayramoğlu, AKP'den istifa ederek yeni parti kuracağını açıklayan Ali...

Sonraki haber