‘Özelleştirme madencinin ölümü demek, izin vermeyiz’
09.11.2017 09:00 ÇALIŞMA YAŞAMI
Özel madende çalışan işçiler, işverenin tasarruf için kendilerine deniz suyunu bile arıtıp içirdiğini söyledi. TTK işçileri de “özelleştirmenin ne demek olduğunu çok iyi biliyoruz buna izin vermeyiz” dedi

BURCU CANSU [email protected] @burcu_cansu

TBMM Genel Kurul’unda maden işçilerinin kaderini yakından ilgilendiren 58’inci madde, bugün görüşülecek. 21 saat madenden çıkmama eylemi yapan ve Türkiye Taşkömürü Kurumu’nun kapsam dışı bırakılacağı vaadi ile eylemlerini sonlandıran işçiler, “Yasa bizim istediğimiz şekilde geçmezse madenin altında da üstünde de direniş sürer” dedi. TTK işçileri özelleştirmenin “ölüm” olduğunu vurgularken, Eren Holding’in işine son verdiği 3 maden işçisi özel madende çalışma koşullarını anlattı.

Sendikalılaşma talebi işten atılma sebebi
Yaklaşık 10 sene Eren Enerji’de çalıştıktan sonra sendika mücadelesi vermeye başladıklarında işlerine son verilen işçiler BirGün’e konuştu. 8,5 sene çalıştıktan sonra sendikal mücadelede öne çıktığı için iş akdi ilk fesih edilenlerden Özer Turan, şunları anlattı: “DİSK Enerji-Sen üyesiydik. Yönetim Kurulu kararı ile işime son verildi, iki aydır işsizim. Her cüma günü ‘işimizi geri istiyoruz’ talebi ile Eren Holding önünde eylemimiz sürüyor. İki sene zam yapılmayacağı, şubat ayı itibari ile 200 kişinin işten çıkarılacağı, çıkmak isteyen olursa 4 maaş ikramiye ödeneceği söylenerek işten çıkartmaya teşvik başlamıştı. Çok ağır şartlarda çalışma, işçileri sendika seçmeye yöneltmişti. Nisan ayı itibariyle sendikaya üye olmaya başladık, temmuz ayı itibariyle neredeyse yetkili sendika olacaktık ki işten çıkarmalar başladı. Şirket, Hak-İş sendikasına üye olan arkadaşlarımızın dahi işine son verdi. İşçilerin sendikalılaşması istenmedi. İşsizlik ve yoksullukla sınanıyoruz. Özelleştirme olursa keyfi şekilde işten atılıyorsun... Eve ekmek götüremeyeceğim, kredimi ödeyemeyeğim, sabah okula giden çocuğumun beslenme çantasına ne koyacağım korkusu... TTK’de yaşanan korku da bu. İki aydır işsizim, gece yatarken çocuğumun beslenme çantasına yarın ne koyacağım diye düşünüyorum."

Özelleşme ölümleri artırır
İşten atılan arkadaşlarına destek verdiği gerekçesi ile işine son verildiğini belirten maden işçisi Selçuk Demir de, “8 senedir Eren Enerji’de çalışıyorum öncesinde birçok termik santralde ve şantiyelerde çalıştım. Arkadaşım 15 metre yükseklikten düştü ve olay yerinde yaşamını kaybetti. Arkadaşın üzerinde emniyet kemeri yoktu ve bu şirket için büyük bir külfetti. Sağlık çalışanları yapacak bir şey dediğinde, ölen arkadaşımıza baret taktık, emniyet kemeri taktık... İş kazası olduğundan rapor tutulurken bareti takılımıydı emniyet kemeri takılımıydı diye sorduklarında ‘evet’ dedik. Adli Tıp’tan gelindiğinde fotoğrafları baretli ve emniyet kemeri ile çekildi. Zonguldak’ta kaçak ocakta çalışan arkadaşım ocak altında kaldı. Çıkardılar, yıkadılar, araba ile üzerinden geçip işe gelirken trafik kazası geçirdi diye duyurdular... Herkes bunu biliyordu ama kimse, ‘trafik kazasında değil ocakta göçük altında kalıp öldü’ demedi. Özelde çalışanlar olarak, özelleştirmeye bizler de karşıyız. Tazminatsız işime son verildi, işsizlik ödeneği de alamıyorum. Yüz kızartıcı bir suç işlemedik, özelde çalışanlar olarak sendikalı olmak istediğimiz işsizlikle sonuçlandı” diye konuştu.
ozellestirme-madencinin-olumu-demek-izin-vermeyiz-380631-1.
Özelde madenciye su yok
Özel sektörde madencinin canının değil, şirket kârının ön planda olduğunu söyleyen Süleyman Keskin, “Özel sektör kâr elde edebilmek için her şeyi yapıyor. Kürekçiler vardır. Kömürü kürekle atarken toz içinde kalan madenciler pet şişeden su açar, ağızlarını çalkalar ve su içer. Simsiyah olan o şişeden bir daha su içmez. Bir dahaki sefer temizini açar. Şirket, “Su israf ediyorsunuz, bizi zarara uğratıyorsunuz” diye içme suyunu kaldırdı. Deniz suyunu arıtarak bizlere bu suyu içmemizi istediler. Bine yakın işçinin çalıştığı yerde tedbir alıyoruz diyerek 5 tuvaletten 3 ünü kilitlediler. Tuvelette sular boşa akıyormuş... Bütün bunlar olurken de işten atma tehdidi vardı. Kölelik koşullarına karşı sendikalı olalım dedik. İşimize son verdiler bizler de ceketimizi alıp gitmeyeceğiz dedik. Güvenceli iş için direnişe başladık. İki hafta önce iş kazası oldu. Gündeme dahi gelmedi, işçiler Çinli olduğu için duyulmadı bile... Bir işçinin durumu ağır, gündeme dahi gelmedi. Her cuma vardiya değişim saatinde eylem yapıyoruz, işe geri alınana kadar mücadelemiz sürecek. Tazminatsız işten atılan arkadaşımız için dayanışma konseri düzenleyeceğiz” sözlerini kaydetti.

Keskin, “Eren Enerji termik santral ile doğayı katlediyor, bizleri kanser ediyor ama bunu yaparken kendisini ‘iyi’ göstermek için lise açıyor, tedavi için işçilere yardımcı oluyor, camiye kömür, spor takımlarına futbolcu desteği ile herkesi susturuyor. İşten atmalar ve iş kazaları olduğunda kimse konuşamıyor” dedi.

Ekmeğimize uzanan eli kırarız
Hükümet verdiği sözü tutmazsa yer altında da üstünde de direnişe devam edeceklerini söyleyen TTK işçileri ise, “Özel sektörün ne demek olduğunu bilen TTK işçileri buna izin vermez. Sendika başkanı diyor ki, iş aktimiz fesih edilebilirmiş. O iş o kadar kolay değil. Madenciler olarak ekmeğime uzanan eli kırarız” diye konuştu.

***

Özelleştirme sonuçları ağır oluyor

TMMOB Maden Mühendisleri Odası Zonguldak Şube Başkanı Erdoğan Kaymakçı:
“Anlaşmaya varılmış görüntüsü ortaya çıktı ama bizim amacımız TTK ve TKİ’nin tamamen torba yasadan çıkarılmasıdı. Havza madenciliği ilkelerine göre çalışılmasını öneriyoruz. Özelleştirme, taşeronlaştırma, esnekleştirme, kuralsızlaştırma şeklinde ortaya çıkan özelleştirmenin neler getirdiğini işçiler yaşayarak öğrendi. Soma’da, Ermenek’te gördük.”

***

Madenden çıkmayan işçiye ceza
TTK’nın özelleştirilmesi nedeniyle yer altında eylem yapan maden işçilerine ceza kesildi. TTK Genel Müdürlüğü tarafından panolara asılan bildiride Sendika ve Toplu İş Sözleşmeleri Kanunu’na göre kanun dışı grev yapmaları nedeniyle işçi başına 944 TL ceza kesildi. Grev yapan madenciler ile ilgili tutanak tutuldu. Madenciler bu karara tepki gösterdi.
GMİS Genel Başkanı Ahmet Demirci yazının müesseselere gönderildiğini fakat maden işçilerine hiç bir ceza kesilemeyeceğini belirtti. Genel Merkez’in her eylemde yapılan gerekli prosedürleri uyguladıklarını söyledi. Genel Merkez’in eğer işçilere bir ceza uygulaması yaptıkları takdirde sendika olarak harekete geçeceklerini ve işçilerin bu konuda bir endişe duymamaları gerektiğini dile getirdi.