"Polonya’da aşırı sağcı gruplar toplumdaki çoğunluğu kazanmak için dini kullanıyor"
09.02.2018 16:37 DÜNYA
Jolanta Urbanska, son zamanlarda Polonya’da Katolik kilisesinin aşırı sağ gruplarla yakın ilişkiler kurduğunu söyledi

Muhafazakar Katolik kilisesinin aşırı sağcı gruplarla kurduğu yakın ilişkiler Polonya’nın gündeminde en çok tartışılan konulardan birisi.

Aşırı sağcı grupların Katolik rahiplerle birlikte düzenlediği gösterilerden birisine tanıklık eden yerel siyasetçi ve aktivist Jolanta Urbanska izlenimlerini Euronews’a şu sözlerle aktardı: “Çok tedirgindim. Holiganlar ‘Beyaz Polonya’ ve birçok benzeri ırkçı ve faşist slogonlar atıyorlardı. Rahipleri bu güruhla birlikte ilerlerken görmek ve bu sloganları aldırmayaşları beni sadece biraz daha huzursuzlandırıyordu. İçlerinden iki göstericiye doğru yaklaştım ve ‘Katoliklikten anladığınız bu mu?’ diye sordum, başlarını eğdiler ve bir şey söylemediler.”

Jolanta Urbanska, son zamanlarda Polonya’da Katolik kilisesinin aşırı sağ gruplarla yakın ilişkiler kurduğunu söyledi. Urbanska ayrıca tarihsel olarak, Sovyetler Birliği yönetimi altındaki Polonya’nın direniş ve özgürlük simgesi olarak gördüğü kilisenin siyasal anlamda da önemli bir konuma sahip olduğunu ekledi.

Polonya’da dini duygular sömürülerek kürtaj ve eşcinsel evlilik karşıtı sağcı söylemlerin yükselişte olduğunu söyleyen Urbanska, kimlik ve gruba aidiyet arayışında olan gençlerin dini duygularla manipüle edildiğini belirtiyor.

Irkçılıkla mücadele eden Bir Daha Asla Derneği’nin kurucularından Rafal Pankowski ise şunları söyledi: “Katolik kilisesinin aşırı milliyetçi kanadı kontrolü ele geçirmekte ve kimse bunu engelleyemiyor ya da engellemek istemiyor.”

Pankowski’ye göre, sıradan bir rahip olan Tadeusz Rydzyk şu an Polonya’da Papa Francis’ten daha güçlü bir konumda.

Rahip Rydzyk, Polonya’da Katolik kilisesinin aşırı sağcı gruplar tarafından desteklendiğinin somut bir örneği. Aşırı muhafazakar olarak bilinen rahip Rydzyk, ayrıca ülkece tanınan Radyo Maryja ve bir televizyon kanalının da sahibi.

Adı geçen radyo ve televizyon kanalları, Yahudilik ve İslam karşıtı söylemleri ve homofobik içeriklerinden ötürü suçlanıyor. Medya sektörüne ilgisiyle tanınan rahip Rydzyk, ayrıca jeotermal enerji gibi ekonomik projelerle de ilgileniyor.

Tüm Polonyalı Gençlik adındaki aşırı sağcı grup lideri Mateusz Marzoch, Hristiyan milliyetçiliği hayat felsefesi olarak gördüğünü dile getiriyor. Marzoch’a göre Hristiyan milliyetçilik; hem Katolik inancı hem de iyi bir ulus olma koşullarını gerektiriyor.

Avrupa'da dini ve milliyetçi söylemleriyle bilinen başka bir siyasi yükseliş ise Avusturya'da görülüyor. Irkçı söylemleri nedeniyle eleştirilen Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ), milliyetçilik ve Hristiyanlık unsurlarını birlikte kullanıp 2007'de Avusturya Halk Partisi ile koalisyon yaparak hükümette çoğunluğu elde etti.