Sağcılar hata veriyor
EVRİM COŞAR BİLGİN EVRİM COŞAR BİLGİN

İsveç’te sağ politikacılar panikledi. Yunanistan’da olup bitenin buralara etkisi midir kestiremem ama sağ ve aşırı sağ kanatta siyaset yapan üç partinin lideri, haftayı ağızda baklasız tamamlıyor. İlk haber ırkçı parti İsveç Demokratları’ndan geldi. Salı günü bir basın bülteniyle Parti Lideri Jimmie Åkesson’un raporunun 31 Mart’a kadar uzatıldığı duyuruldu. İsveç Demokratları Partisi’ni, 2014 Eylül seçimlerinde üçüncü büyük parti olarak Parlamento’ya taşıyan ve seçim sonrası hükümette yer almak için hiçbir şans bulamayan Jimmie Åkesson, aylardır tükenmişlik sendromuyla başa çıkmaya çalışıyor. Siyasi başarısına rağmen kendini kötü hissettiği için doktoruna başvuran Jimmie Åkesson’un bu halsizliğine geçen yıl kasım ayında teşhis konmuş ve Åkesson parti liderliğini bırakıp evinde dinlenmeye başlamıştı. Son seçimlerde Parlamento’daki milletvekili sayısını ikiye katlayan İsveç Demokratları şimdi geçici lider Mattias Karlsson tarafından yönetiliyor. Karlsson’un imzasıyla duyurulan basın bülteninde, raporlu lider Jimmie Åkesson’un daha iyi olduğu ve iyileşme sürecinin doğru yolda ilerlediği duyuruldu. Åkesson, tedavisinin ardından görevine geri dönecek.

Irkçı lider Jimmie Åkesson’un siyasetteki boşluğunu bir başka partinin lideri doldurmaya niyet etti. Sağ blok partilerden Halk Parti’nin başkanı Jan Björklund, parlamento çatısı altında bir tek ırkçı partinin alkış tuttuğu “göçmenlere hızlı entegrasyon” paketini açıkladı. Jan Björklund ve parti arkadaşları, daha iyi bir entegrasyon için Avrupa’nın liberal sağ hükümetlerinin izlediği yolların aynısını reçetelendirdi. Halk Parti, İsveç vatandaşlığı için dil koşulu getirilmesini istiyor. Akraba göçünde kendini geçindirebilme önkoşulu aranması ve geçiş sürecindeki göçmenlere ekonomik yardımın kaldırılması isteniyor.

Çarşamba günü bir basın toplantısı düzenleyen Björklund, İsveç’in uzun seneler boyunca bir bakma ve koruma perspektifinde entegrasyon politikalarını yürüttüğünü ve bunu değiştirmek gerektiğini söyledi. “Entegrasyon için iş piyasasına girişin daha yakın olması gerekir” diyen Jan Björklund, oturma izni alan kişilerin ancak çalıştığı bir işi ve kendine bakabilecek bir durumu varsa onlara sürekli oturma izni verilmesi gerektiğini söyledi. Vatandaşlık için dil ve İsveç bilgisi şartının eski bir Halk Partisi önerisi olduğunu hatırlatan Björklund, partinin bunu hâlâ savunarak göçmenler için zorunluluk haline getirilmesi gerektiğini vurguladı. Halk Parti’nin lideri, yabancılara daha düşük işe giriş ücretleri verilmesinin gerektiğini entegrasyon için “aman da ne kadar gerekli” diye savundu.

Halk Partisi, ilk kez 2002’deki seçimler öncesi göçmenlerin vatandaşlığa geçişte dil sınavına sokulması önerisini getirmişti. Bu öneriyle parti, 1998’den beri dört yıllık bir süreç içinde hiç görmediği kadar yüksek bir oy oranıyla seçimlere kendini taşıdı. Şimdi, aralıktan beri yapılan kamuoyu yoklamalarında ortalama 5,1’lik bir oy oranına takılı kalan Halk Partisi, yüzde dört olan seçim barajını geçiyor görünse de ertelenmiş bir erken seçimin hazırlığında gibi.

İsveç’in Parlamento’daki dört sağ blok partisinden Hıristiyan Demokratlar’dan da bu hafta bir istifa haberi geldi. Hıristiyan Demokratlar’ın 11 senedir parti liderliğini yapan Göran Hägglund, görevinden ayrıldı. 1991’den beri parlamenter olan Hägglund’un liderliğinde partisinin, son seçimlerde oy oranında düşüş yaşanmıştı. Göran Hägglund, “Bu yıpratıcı bir iş. Seçimden sonra iyice düşünme zamanı gelmişti. Noel tatilinde kararımı verdim” açıklamasını yaptı. Bu son istifayla eski Başbakan Fredrik Reinfeldt’le sağda blok kurup partilerine iki seçim arka arkaya kazandırmış ve son seçimlerde iktidarı sola kaptırmış olan sağ liderlerin hepsi değişti.