Anasayfa KÜLTÜR SANAT Son görüldüğü yer…

Son görüldüğü yer…

“…Görecek hiçbir şey yok, görecek hiçbir şey kalmadı. Gördüklerimizden şüphe edebilmek için, hâlâ görmeyi, her şeye rağmen görmeyi bilmemiz gerekir. Yıkıma rağmen, her şeyin silinmesine rağmen. Bir arkeolog gözüyle bakmayı bilmemiz gerekir. Ve işte böyle bir bakış, böyle bir sorgulama sayesinde, şeyler saklı mekânlarından ve mazilerinden bize bakmaya başlar.”

Georges Didi-Huberman ‘Kabuklar’ adlı kitabında Auschwitz-Birkenau kompleksinde, sabahın erken saatinde, rehber henüz gelmeden dolaşıp, tel örgülerin, huş ağaçlarının, onlara ait kabuk parçalarının, boyalı ahşap tabelanın, yapay infaz duvarının, ölümün ve geçen zamanın uğraşlarıyla çatlayan son derece gerçek zeminin, barakanın kapısının, iki elektrik tel örgü arasındaki toprak yolun, beş numaralı krematoryumun karşısındaki kır çiçeği dizisinin, insan külleriyle dolu gölün fotoğraflarını çeker ve o görseller için “birkaç imge-böyle bir tarih için hiçbir şey” der.


Didi-Huberman’ın arkeolojik bir gözle bakıp çektiği fotoğraflar kendine ait.

Bu kitabı okuyunca, yıllar önce, Galata Fotoğrafhanesi’nde yapılan bir fotoğraf atölyesini anımsadım. Katılımcı arkadaşlardan biri Cumartesi Anneleri ile ilgili bir sergi açmıştı. (Bu çalışma hakkında daha önce BirGün gazetesinde yazmıştım, ancak bugün başka bir vesileyle yazıyorum.) Belgesel fotoğraflar diyebileceğimiz görseller arasında bir fotoğraf diğerleri arasında dikkat çekiyordu. (Sarayburnu -yanlış anımsamıyorsam sabahın ilk ışıkları- deniz ve ufuk.)

Huberman, fotoğrafıyla ilgili şunları yazmış: “Ama Birkenau’da ufuk nedir ki? Tüm umutları kırmak için tasarlanmış bu yerde ufuk nedir ki? Ufuk, öncelikle gözetleme kulesinin hâkim olduğu, bu ıssız –bugün ıssız olan, ama bir zamanlar dehşete düşürülmüş bir halkın sesiyle uğuldayan- toprak parçasıdır. Ayrıca, ormandaki ağaçların tepelerinin oluşturduğu çizgidir. O hâlde insan bakışlarını kampın elektrikli tel örgülerinin ötesine, olabildiğince uzağa yöneltmeye çalışmalıdır: Oraya, Fransızcada dendiği gibi, tabiatın “haklarını geri aldığı” ve bu kampta böyle etkin biçimde inkâr edilen insan haklarının belki de hâlâ bulunduğu yere. Ama burada ufuk, her şeyden önce, insan boyu yüksekliğinde, nerede durulursa durulsun yaşam kadar görüşü de hapseden, yaklaşık yirmi sıra dikenli telin yatay çizgisidir. (…) Uzaklara doğru açılacakken amansız dikenli tellere çarptığımız yalancı bir ufuk.”

Arka sırada huş ağaçları. Bir arkeolog gözüyle bakıldığında bu bitki örtüsünde büyük bir insanlık yıkımı yatıyor.

Arkadaşımın fotoğrafında görülen ufuk çizgisi, denizle gökyüzünün birleştiği yer olsaydı –ya da ben öyle okusaydım- Huberman’ın kitabını okuduğumda büyük olasılıkla sergideki o fotoğrafını anımsamazdım. Fotoğrafında görünen ufuktaki kurşuni bulutlarda da toplama kampındaki bitki örtüsü gibi insanlık yıkımı vardı. Fotoğrafın alt metninde yanlış anımsamıyorsam kayıp kişinin adı verilerek şu cümle yazılıydı:

“ … son görüldüğü yer.”

*Bir rica; ilk paragrafı bir kez daha okuyunuz.

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

9,968AbonelerAbone
- Reklam -

SON HABERLER

Bahanesi yok!

Geçen akşam Yüksek Seçim Kurulu (YSK), seçimin iptal gerekçesini uydurduğu 200 sayfalık,...

Bu bir gerekçe değildir!

Ressam Rene Magritte, oldukça “gerçek” görünen bir pipo resmi çizer ve altına...

Vatandaşın dövize talebi artıyor

BDDK aldığı bir kararla döviz alım işlemlerine vade kısıtı getirdi. 100 bin...

Usu Qaraz’ın veya hepimizin hikâyesi

Usu Qaraz iki metre boyundaydı, konuştuğunda gök gürlüyordu, tek kelime Türkçe bilmiyordu,...

Çünkü çürüdüler…

Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk da, kendinden önce aynı koltuğa oturmuş AKP’li...

Ortaöğretim Tasarımı ve gerçekler

Ortaöğretimi düzenleme projesi nasıl oldu da matematik var mı yok mu tartışmasına...

Sevgili Füsun Üstel,

2010’dan bu yana yazıyorum BirGün’de ve bu köşeyi kamu alanı olarak gördüğümden...

İşçiye ara dinlenmesi vermek yasal zorunluluktur

SORU: Özel bir şirkette 08.30-17.00 arası hizmet vermekteyiz. Yarım saat yemek paydosu...

Sözcükler hain, en tanıdık olanı bile!

Sadece kurumların içini boşaltmakla kalmadılar, dili de çökerttiler, dilden geriye enkaz kaldı....

Yöresel bir figür: Fatih Terim

“…Öğrenci dergisinin kapağı için tasarladığı amblemin kulübün resmi logosu haline gelmesi ve...

Sonraki haber