Sünni Blok NATO İttifakı
İBRAHİM VARLI İBRAHİM VARLI
Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle uzun bir süredir varlık nedeni üzerinde tartışmalar yürütülen Kuzey Atlantik İttifakı (NATO), ortak düşman ihtiyacını giderecek yeni hedefler ve müdahale alanları yaratmayı başardı

Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle uzun bir süredir varlık nedeni üzerinde tartışmalar yürütülen Kuzey Atlantik İttifakı (NATO), ortak düşman ihtiyacını giderecek yeni hedefler ve müdahale alanları yaratmayı başardı. Galler’deki zirvede bu düşmanın adı resmen kondu: Rusya ve IŞİD. Meşruiyetini saldırganlığı üzerinden inşa etmeye çalışan savaş örgütünün 4-5 Eylül tarihlerindeki buluşmasında “tanımlı düşmanlar” üzerinden iki önemli karar çıktı.

Birincisi Rusya’ya karşı altı ülkeden oluşturulan “Acil Müdahale Gücü”nün kurulmasıydı. Biri Estonya’da, diğeri Brüksel’deki NATO merkezinde toplam beş üsse konuşlandırılacak 5 bin kişiden oluşacak birlik, “olağanüstü durumların önüne geçmek” amacıyla hazır bulundurulacak. Acil Müdahale Gücü ihtiyaç duyulduğu takdirde kırk sekiz saat içinde harekete geçebilecek şekilde dizayn edilecek.

•  •  •

Moskova’ya karşı kurulan Acil Müdahale Gücü’nün ABD ve AB ile Rusya arasındaki nüfuz mücadelesine sahne olan Ukrayna krizinin, küresel çatışmaya dönüşeceği endişesini hâd safhaya taşıdı. NATO’nun bu hamlesine karşı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in cevabı, orduya askeri tatbikatlara devam emri vermek oldu.

Obama’nın girişimleri, eski Başkan George W. Bush’un El Kaide ile savaşmak için 11 Eylül 2001’den sonra yarattığı koalisyondan bu yana en hırslı uluslararası koalisyon girişimi olarak görülüyor. NATO Genel Sekreteri Rasmussen “Rusya tehdidi”ne karşı oluşturulacak müdahale gücüne kara ve deniz birliklerinin dahil edileceğini açıkladı. Buna göre binlerce askerlik kara birlikleri gerektiğinde birkaç gün içerisinde istenilen noktaya anında  konuşlandırılabilecek. Birliğe asker gönderecek olan ülkeler Danimarka, Litvanya, Letonya, Estonya, Norveç ve Hollanda.

•  •  •

Newport şehrinde 28 üye ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının katılımıyla düzenlenen zirvede alınan bir diğer önem likarar ise IŞİD’e karşı on ülkeden oluşan uluslararası bir koalisyonun kurulması konusunda anlaşmaya varılmasıydı. IŞİD karşıtı koalisyonda ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada, Avustralya, İtalya, Polonya, Danimarka ve Türkiye gibi NATO’nun başat ülkeleri yer alacak.

IŞİD’in palazlanıp serpilmesinde payı olan ABD, kendi elleriyle yarattığı canavarı bu koalisyon üzerinden vurmanın arayışında. Obama’ya göre Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün gibi Sünni ülkelerin “adım atmalarına” ihtiyaç var. Sünni Blok’un kurulma nedenini Obama, “Müdahil olmaları lazım. Bu onların bölgesi. IŞİD onlara bizden daha çok doğrudan tehdit oluşturuyor” sözleriyle açığa vurdu.

•  •  •

İşi taşerona ihale etme hevesini saklamayan Obama, IŞİD ile mücadele stratejisini yarın açıklayacak. Stratejisinin bölgeye ABD askerinin gönderilmesini içermediğini vurgulayan ve bu yöndeki fikirleri “büyük bir hata” olarak değerlendiren Obama bu işi taşeron Sünni Cephe’yi mevziye göndererek gidermenin hesapları içinde. Sahadaki Irak askerlerini ve peşmergeleri desteklemek için hava saldırıları düzenlemekle yetinecek.

ABD, Türkiye başta olmak üzere bölgedeki Sünni ülkelerin, Irak ve Suriye’deki Sünni gruplar üzerinde etkili olacağı görüşünde. IŞİD’e karşı mücadele için bölgesel destek arayışındaki ABD’nin Savunma Bakanı Hagel bu kapsamda dün Ankara’daydı. Sünni Blok’un IŞİD’e karşı başarılı olma ihtimalini zaman gösterecek. Başına bela almak istemeyen Ürdün şimdiden kendi iç karışıklıklarını gerekçe göstererek Sünni Blok içerisinde yer alamayacağını açıkladı.

•  •  •

Ortadoğu’yu etnik ve mezhepsel fay hatları ekseninde bölen, ayrıştıran ve birbirine düşüren ABD’nin bu hamlesinin pratikteki karşılığı bölgenin topyekûn krize sürüklenmesi olacak. Ukrayna krizi ve IŞİD tehdidinin bitmesi daha uzun bir süre ufukta görünmeyecek gibi. Krizler derinleştikçe sorunlar daha da karmaşıklaşıyor. NATO’nun, yeni Doğu stratejisi ile caydırma fikrine geri dönmesi, uzun vadeli bir çatışmanın habercisi. Savaş İttifakı’nın sınırları genişledikçe, çatışma ihtimalleri de artıyor. ABD emperyalizmi ve NATO saldırı cephesini genişletme arayışını sürdürürken Musul’daki rehineler dolayısıyla “yeni Türkiye”nin koalisyonda utangaç bir görev üstlenmesi bekleniyor.