Tribün kapatma, forma çıkarma!
ZİYA ADNAN ZİYA ADNAN

Yakın geçmişte oynanan toz duman İstanbul derbisinden birkaç gün önce, ülkenin çok satan gazetelerinin birinde artık çok alışılmış bir haber: “Galatasaray derbisindeki çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle tribün kapatma cezası alan ve bu cezanın kaldırılması için itirazda bulunan Fenerbahçe Kulübü’nün başvurusu reddedildi. Tahkim Kurulu’nun aldığı bu karar nedeniyle Fenerbahçe bu hafta oynayacağı Beşiktaş maçında Okul Açık ve Migros tribünlerine taraftar alamayacak. Ayrıca Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu, SAİ Kayseri Erciyesspor ile oynadığı mücadelede taraftarlarının neden olduğu çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle, Beşiktaş’a tribün kapatma cezası verdi. Siyah-beyazlıların 26. haftada İstanbul Başakşehirspor ile Fatih Terim Stadı’nda oynayacağı mücadelede Güney Kale Arkası ve Maraton tribüne taraftar alınmayacak.”

TFF, bu sezona kadar saha kapatma adı altında, kimi zaman sadece kadınlar ve çocuklar önünde, kimi zaman seyircisiz oynanan, üstelik cinsel ayrımcılığı körükleyen ve caydırıcılığı olmayan “Made in Turkey” cezalardan umudu kesmiş olmalı ki, bu sezon farklı bir uygulama getirdi: “Tribün kapatma”, hayırlara vesile... Bizim oralarda artık saha kapatma yerine, tribün kapatıyorlar! Misal, 10 bin kişilik tribünde 100 kişi sinkaflı tezahürat mı yaptı, kapat tribünü, al sana ceza! Passolig’le zaten boş kalmış statlarda, şimdi de kapatılmış tribünler... Eduardo Galeano’nun futbol dilencisi bile şaşar kalırdı bu duruma. Düşünsenize, bankadasınız, kuyrukta 50 kişi. Bir anda kuyruktan çıkan üç kişi silahlarını çıkarıp soyguna yelteniyor. TFF’ye göre o kuyrukta olan 50 kişi de tutuklanmalı. Bu, meselenin trajikomik özeti! Ama şaşırma, neticede futbol dahil her şeyin başkalaştığı bir yer bizim coğrafya. Ülke futbolunun da nasibini aldığı berbat bir şaka ama hemen herkes memnun halinden, ucunda puan silme olmadıktan sonra…

Yeri gelmişken, o dünya derbisinde (!) kendisini protesto eden taraftarlara kızarak formasını çıkartıp, sahayı hakemin izni olmadan terk eden, sonrasında yöneticilerin zorlamasıyla yine hakemin izni olmadan sahaya dönen ama hakemden sarı kart bile görmeyen ağlamaklı futbolcunun fotoğrafıdır aslında ülke futbolunun geldiği nokta. Kimileri dünya derbisi olarak göredursun, arkadaşlarına kızınca topunu alıp giden mahalle maçlarını hatırlatır. İzlememiş olanlar için, geçenlerde Liverpool’un, Manchester United karşısında oynadığı bir maçta taç çizgisi kenarında rakibiyle didişen Balotelli’nin formasından çekerek rakiple olası bir kavgayı engelleyen taraftarı da hatırlayalım. Bir de böylesi var futbolun içinde…

Bir de Emre meselesi var ki of ki ne of! Anladık, bizim hakemlerin ona kart göstermeye gücü yetmiyor ama bari ‘görmedik’ diyerek izleyiciyi aptal yerine koymasınlar bi zahmet. Ulusal Takım’a seçilmesini geçtim, çünkü bu Ulusal Takım tam da ülke futbolunun geldiği noktayı anlatıyor. Velhasıl, 10 kişi küfür etti diye tribün kapatıp, sahada küfür edenin Ulusal Takım ile ödüllendirildiği garip bir düzen bizimkisi!

• • •

Konumuza dönelim. Uzaklara, futbolun beşiğine... Futbol şehrinin pembe gazetesi “Liverpool Echo”da 65 Liverpool FC, Everton and Tranmere Rovers taraftarının statlara girişinin yasaklandığı, taraftarlara verilen cezaların üç ila on sene değiştiğini yazıyor. Ceza alanlardan 32’si Liverpool, 25’i Everton taraftarı. Ada’da “Football Banning Orders (FBOs)” 2000’den beri futbol şiddetini önlemek için uygulanıyor. Euro 2000’de Belçika’nın Charleroi kasabasında çıkan olaylardan sonra uygulamaya konulmuş. Stat içinde ve dışında yer alan kapalı devre sistemler sayesinde olaylara karışanlar tespit ediliyor. Ceza alan taraftarlar ortalama 6 sene takımlarını sahada izleme fırsatından mahrum kalıyor...

Euro 2000’de 105, Japonya ve Kore’de düzenlenen 2002 Dünya Kupasında 1.053, Portekiz’de düzenlenen Euro 2004’te 2.370 taraftarın turnuvaya gidişi engellenmiş. (Kaynak*). Ceza alan taraftarlar maç günleri polise denetiminde tutuluyor ve pasaportlarına el konularak yurt dışına çıkmaları engelleniyor. Faillerin ceza alması için suçun illa stat içinde işlenmiş olması gibi bir kural da yok. Maçtan 24 saat önce ya da sonra gerçekleşen kavga gibi durumlarda, olaya karışanların futbolla ilgisi kanıtlanırsa FBO uygulanıyor. Statlardan men edildiği halde maç günü stada girmeye çalışmanın cezası da 6 aydan başlıyor…

Premier Lig’de 2013-2014 sezonunun en fazla yasaklı taraftarları Newcastle sevdalıları. Toplamda 127 taraftar men edilmiş. Onları 91 taraftarla Chelsea takip ediyor. Premier Lig’in bir altında, Championship’te Ada futbolunun sabıkası kabarıkları Cardiff City (93) ve Millwall (72) yasaklılar listesinin ilk sırasında. O sezon İngiltere’nin dört profesyonel liginde 2.273 taraftarın statlara girişi yasaklanmış…

Peki tribün kapatma yerine böyle bir uygulama bizim coğrafyada mümkün olabilir mi? Sanırım mümkün ama günlük hayatında adaleti sağlayamamış bir ülkenin tribünleri de o ülkenin futbol hallerini anlatır elbet. Bizim bahtsız coğrafyada futbola rağmen futbolu sevmek... Meselenin en acı yanı da bu…