Türkiye'nin en büyük sanayi imalathanesiydi: OSTİM’de üretim tesisleri artık otopark
12.08.2018 08:03 EKONOMİ

HÜSEYİN ŞİMŞEK [email protected] @simsekhuseyinn

Türkiye’nin en büyük küçük ve orta ölçekli sanayi üretim alanı OSTİM, artık bir imalathaneden çok ticarethaneyi andırıyor. Bankaların esnafa kredi vermediği OSTİM’de, büyük işletmeler dâhil birçok işyeri kapısına kilit vurdu.
Faaliyetlerini sürdürenler ise imalat değil, Çin’den getirdikleri makine parçalarının ticaretini yapıyor.

7 sanayi sitesi kooperatifi ve bu kooperatifler etrafındaki sanayi yapılaşmasından oluşan; raylı sistem sanayi, savunma sanayi, makine sanayi gibi alanlarda gerçekleştirdiği üretimle ülke ekonomisine önemli katkısı bulunan ‘sanayi üretim merkezi’ OSTİM’de, esnaf artık iflastan nasıl kurtulacağını değil, ‘en az zararla nasıl iflas edeceğini’ düşünüyor.

Köklü firmalar çekiliyor

OSTİM’de birçok işyeri kapısına kilit vururken, iflasını açıklayan firmalar arasında OSTİM’in köklü firmaları da bulunuyor. Özellikle büyük firmaların OSTİM’deki üretimini sonlandırması, toplu işten çıkarmaları beraberinde getirdi. Alıcılar döviz kurundaki artış ve ‘ülkedeki güvensiz ekonomik ortam’ nedeniyle sipariş ettiği üründen vazgeçerken, bu duruma daha fazla dayanamayan küçük ve orta ölçekli işletmeler de önce eleman çıkardı ve küçüldü, ardından bu işletmelerin bir kısmı faaliyetlerine son verdi.

Akrabalar çalışıyor
OSTİM’de önceki yıllarda durmadan üretim yapıldığını aktaran esnaf Ekrem Gül, kısa süre öncesine kadar 50 personel istihdam ettiklerini, ancak ekonomik dar boğaza girdiklerini ve sermayeleri tükendiği için şimdi oğlu, yeğeni ve kardeşi ile işyerinin faaliyetlerini sürdürmeye çalıştıklarını anlattı.

turkiye-nin-en-buyuk-sanayi-imalathanesiydi-ostim-de-uretim-tesisleri-artik-otopark-498542-1.


OSTİM’de esnafın dükkânını açmadığında daha az zarar ettiğini söyleyen Gül, “Eskiden toplu siparişler alırdık, fakat şimdi parça parça iş yapıyoruz. Bu da üretimden elde ettiğimiz ürünün kendi maliyetini karşılamamasına neden oluyor. Esnaf sabah işyerine gelip makineleri çalıştırdığında, personel giderlerini de işin içine katarsak ciddi oranda zarar ediyor. Üstelik açık olan işyerlerinin büyük bir kısmı da müşteri gelsin diye bekliyor. İş yapmıyor” diye konuştu.

Kapanan işyerleri otopark oldu
1996 yılından bu yana OSTİM’de muhasebecilik yapan Deniz Güler ise işlerin hiç olmadığı kadar kötü olduğunu vurguladı. Kapanan işyerlerinin artık otopark olarak kullanıldığını ifade eden Güler, “Üretimin durmasının birçok nedeni var. Artık vadeli satış yapılamıyor. İnsanlar peşin çalışmak istiyor. Kimsede peşin ödeme yapacak nakit olmadığı için üretim duruyor” dedi.

Bankalar yüksek faiz talep ediyor
Bankalardan medet uman esnafın da eli boş döndüğünü belirten Güler, “Bankaların tamamına yakını esnafı artık ‘borcunu ödemesi zor müşteri’ kategorisinde görüyor. Kredi çekmek ve nakit ihtiyacını karşılamak isteyen esnafa ya hiç kredi verilmiyor ya da tam yüzde 30 faiz talep ediliyor. Faiz esnafın elini yakıyor” diye konuştu.

‘Çin’den mal getirip satıyorlar’
Alanının sadece yüzde 31’inde ticaret yapılan OSTİM’de, imalat alanının yüzde 62’si metal işletmelerinden, yüzde 20’si plastik ile kauçuk işletmelerinden, yüzde 8’i elektronik işletmelerinden ve yüzde 4’ü ise kimyasal işletmelerden oluşuyordu. OSTİM’de son zamanlarda ticaret alanı artarken, imalat alanı ise büyük bir daralma yaşıyor. Makine parçaları imalatı yapan firmaların artık üretimi sonlandırdığını anlatan Güler, “Bir makine parçasını, her şeyi dolarla aldığımız için yaklaşık 500 dolara mal ediyoruz. Yani kendi kârımızı koymadan bu fiyata parçayı yapıyoruz. Oysa aynı parçayı Çin’den 350 dolara getirebiliyoruz. Bunu gören esnaf da üretmek yerine Çin’den sipariş veriyor ve buradaki müşterilerine satıyor. Hem işgücünü kullanmıyor hem de üretim yapacağı şekilden daha fazlasını kazanıyor” ifadelerini kullandı.

***

Hisseleri de eriyor

Borsada OSTİM Endüstriyel Yatırımlar ve İşletme AŞ ismiyle işlem gören OSTİM’in hisseleri de eriyor. OSTİM’in borsadaki bir yıllık değer kaybı yüzde 21,82 olarak açıklandı.