Üç hafta
EVRİM COŞAR BİLGİN EVRİM COŞAR BİLGİN
İsveç’te Savunma Bakanı, görevinden istifa etti. Yaklaşık 4,5 yıldır o koltukta oturan Sten Tolgfors, istifa kararını ve yaşadıklarını basına anlatırken hemen sol yanında, Başbakan Fredrik Reinfeldt, eski kabine arkadaşının konuşmasını ayakta dinledi. İstifa konuşmasında “Hata yaptığımı kabul etmiyorum” diyen Tolgfors’un ipini İsveç basını üç hafta içinde çekti. Böyle bir temizliğe nefesi yetmesin diye boğazı hepten sıkılan son dönem Türk medyasına ve de istifa seçeneğini hiç kullanamayan beceriksiz siyasetçilerimize önek olur umuduyla yazıyorum.   

Bakanı koltuğundan eden süreç, 6 Mart’ta İsveç Devlet Radyosu’nda yayınlanan Ekot haber programında açıklanan belgelerle başladı. Programı hazırlayanlar, İsveç’le Suudi Arabistan arasında 2007’den beri gizli bir şekilde yürütülen silah fabrikası projesinden bahsediyorlardı. İki ülke arasındaki bu iş birliğinin daha az politik olması için devletin bir kurumu İsveç Toplu Savunma Araştırma- Geliştirmeye, 2009’da paravan bir şirket kurdurulduğu programda konu edildi.

Program yayınlandıktan bir gün sonra 7 Mart’ta İsveç devlet televizyonuna konuşan kurumun şefi Jan Olof Lind, paravan şirketten ve yapılan sözleşmelerden kendisinin ancak 2010’da haberi olduğunu ve sözleşmeleri askıya aldığını açıkladı. Devletten gizli, devlet yapılanması bu açıklamayla ortaya çıktı. 9 Mart’ta Savunma Bakanı Sten Tolgfors, kurumu Suudi Arabistan’la ilişkileri karıştırmakla suçladı. “Yapabileceklerinden fazlasına söz vermişler” diyip kuruma “Paravan şirket, nasıl kurulmuş araştırın bakalım” dediğini açıkladı. Bundan beş gün sonra kurum tarafından araştırmaya başlandığı ama bu işin en erken yaz başında biteceği duyuruldu.

İsveç basını, eline geçen yılın en büyük haberinin böyle soğutulmasına izin vermedi. Köpürttükçe köpürttü. Bahar sonuna kalmadan 20 Mart’ta Toplu Savunma Araştırma-Geliştirme Kurumu, “Kurum içinde gizlilik ihlali var” diye Adalet Bakanlığına suç duyurusu yaptı. Bakanlık Ekot programını hazırlayan habercilere belgelere nasıl ulaştıklarını sordu. 22 Mart’ta paravan şirket soruşturmasına bu kez savcılık el attı.

Bakanı istifaya kadar götüren son gelişme 27 Mart’ta yaşandı. Ekot redaktörlerinden gelen bilgiler doğrultusunda, ordu istihbarat örgütüyle devletin güvenlik istihbarat örgütlerinin, Suudi Arabistan’a kurulacak silah fabrikası için açılan paravan şirketin içini doldurdukları, finansal destek oldukları ortaya çıktı. Bu gelişme üzerine oklar Savunma Bakanlığı’na çevrildi. Bakanlık, Bakan Sten Tolgfors’u korumak için dokümanları gizlemekle suçlandı. Tepesinde oturduğu bakanlığa bağlı kurumlarda neler döndüğünün kontrolünü kaybetmiş durumuna düşen Tolgfors, 29 Mart’ta istifasını açıkladı.

İstifa konuşmasında, eski bakan medyanın üzerine çok geldiğini söyleyip ailesinin bu süreçte perişan olduğunu beyan etti. Sten Tolgfors, iki yaşındaki oğlunun, babasını televizyonda görünce artık bunun  bir “sorun” olduğunu anladığını, gidip televizyonu kapattığını anlattı. Bakanın istifa konuşmasına bile basına tepkiliydi. Suudi Arabistan işiyle ilgili bilgi vereceğine kendinden daha zeki oğlunu anlattı diye yorumlar yapıldı.

Gazeteler şimdi Başbakan Reinfeldt’e yükleniyor. Suudi Arabistan gibi diktatör bir ülkeye silah fabrikası kurmak için atılan taklalar yakında Meclis çatısı altında da araştırmaya tabi tutulacak. Bir bakanı yerinden eden bu ‘derin’ mevzunun tamamen aydınlanması Başbakanı anca temize çıkarır çağrıları yapılıyor. Şimdi konu muhalefetin elinde malzeme olacak. Ayarı kaçıran hükümet hizaya getirilecek.