Anasayfa YAZARLAR Yargı etiği bildirgesi ve Anayasa

Yargı etiği bildirgesi ve Anayasa

“Hakimler ve savcılar, görevlerini yerine getirirken adaletin en hassas ve doğru şekilde dağıtıldığından emin olan, mesleki sorumluluk içinde davranan, (…) insanlardır. Anayasa ve kanunlardan aldıkları yetki çerçevesinde, hür vicdanları ile evrensel değerleri şiar edinerek bağımsız ve tarafsız olarak görevlerini yürütürler…” şeklinde bir giriş ile başlayan ve her biri, “Hâkimler ve Savcılar” öznesi ile başlayan 8 bölüm ve 61 maddeden oluşan Türk Yargı Etiği Bildirgesi (TYEB), 11 Mart 2019’da yayımlandı. Bölüm başlıkları şöyle: Hâkimler ve savcılar;

  • İnsan onuruna saygılıdır, insan haklarını korur ve herkese eşit davranırlar.
  • Bağımsızdırlar.
  • Tarafsızdırlar.
  • Dürüst ve tutarlıdırlar.
  • Yargıya olan güveni temsil ederler.
  • Mahremiyeti gözetirler.
  • Mesleğe yaraşır şekilde davranırlar.
  • Yetkindir ve mesleklerinde özenli davranırlar.

Sonuç: “Bu bildirge, Türkiye Cumhuriyeti hâkimleri ve savcılarının takip edecekleri etik ilkeleri belirleyen bağlayıcı bir belgedir.”

BİLDİRGE VE ÖTESİ

Türkiye, “Bangalor Yargı Etiği İlkeleri” (BM, 2001) ve “Yargı Etiği Tavsiyeleri” (Avrupa Konseyi, 2010) başta, birçok uluslararası bildirgeye taraf.

TYEB, ulusal renk verilmeye çalışılan bir belge. Hukuki güvenlik, insan haklarına dayalı devlet ve yeterli gerekçe vb. temel kavramlar yer almakla birlikte, dikkat çeken sorunlar, üç başlık altında toplanılabilir.

Anayasa, uluslararası hukuk ve adil yargılama yükümlülüğü.

ANAYASA

Anayasa’nın bağlayıcılığı ve üstünlüğünden mahkemelerin bağımsızlığına kadar birçok norm yürürlükte iken, “Anayasa ve kanunlardan aldıkları yetki çerçevesinde” kaydı ile geçiştirilmesi, Anayasa’da yeterli kurallar yokmuş veya anayasal kurallara uyulduğu halde adil karar verilemiyormuş gibi yanlış izlenimlerin yanı sıra, yargı etik ilkeleri, sadece savcı ve yargıçların sorunu imiş algısı da doğuyor.

Oysa en ciddi sorun, Anayasa’nın, “yürütme-yargı ve yasama” üçlüsünde sürekli ihlal edilmesidir. Emredici ve yasaklayıcı Anayasa hükümleri sürekli ihlal edildikçe, bir değil bin bir TYEB hazırlansa işlevsel olamaz.

ULUSLARARASI HUKUK

Mecelle tanımını kalkış eşiği kabul eden TYEB, “medeniyetimizin ve evrensel kabulün bir tezahürü olarak, insan onurunu esas alır” ifadesi ile evrensele kapı aralamış olsa da, Türkiye’nin, insan hakları uluslararası hukuku alanındaki yüz yıllık kazanımları göz ardı edilmiştir. Avrupa Sözleşmesi’ni en çok ihlal eden devletlerin başında olmanın, “yürütme-yasama-yargı” üçlüsünün yürürlükteki hukuku sürekli ihlalinden kaynaklanıyor olması da…

ADİL YARGILAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

TYEB’de kavram olarak yer alsa da; adil yargılanma hakkının ancak, “sav-savunma-hüküm” üçlüsünde gerçekleşebileceği olgusu göz ardı ediliyor. Haliyle, avukatlar, diğer meslek mensupları olarak görülüyor.

Anayasa ve insan hakları uluslararası hukuku alanındaki kazanımlar, kalkış eşiği olarak alınmadığı için, adil yargılanma hakkının asgari gerekleri geçiştiriliyor. Oysa bunlar, Anayasa ve Avrupa Sözleşmesi’nin amir hükümleri.

Yasalaştırılan OHAL KHK’leri mevzuattan ayıklanmadıkça âdil yargılanma hakkının sağlanamayacağı da bir gerçek.

“SİYASİ TARAFGİRLİĞE DÜŞMEYECEK”

TYEB’nin iskeletini oluşturan, bağımsızlık ve tarafsızlık, bir statü ve erdem sorunu. Yürütme’nin güdümündeki Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)’nun anayasal yapısı ile bağımsızlık sağlanamaz. Haliyle, “siyasal tarafgirliğe düşmeyecek” ilkesi de havada kalıyor. “İktidardakilerin hakareti serbest, muhalefetin eleştirisi yasak” anlayış ve uygulamasında, yargının Anayasa ihlali belirleyici değil mi? CHP lideri Sayın Kılıçdaroğlu hakkında hazırlanan fezleke, bunun güncel örneği.

Unutmayalım: hukukun olmadığı yerde, ahlak ve etikten söz edilemez; inançtan ise, asla!

BİRGÜN TV'Yİ YOUTUBE'DA TAKİP EDİN

10,944AbonelerABONE OL
- Reklam -

SON HABERLER

Geride kalanlar

Seçimler de geçti bakalım şimdi nefret tayfa ne yapacak. Son haftalarda artık yurttaşa...

G-20’ye doğru dünya ekonomisi

Küresel kapitalizm 2019’u bedbin bir ruh hali içerisinde geçiriyor. Fazla geriye gitmeye...

Şimdi başlıyor

Sandıklardan umut çıktı. İktidar, demokrasinin kırıntısı olarak elinde tuttuğu sandığı bir YSK tekmesiyle yıkmıştı....

Çarpıtılmış umut

Seçimlerin ardından sevinç içinde sokağa çıkan insanları izlerken içimde nedense tuhaf bir hüzün...

Besteci Aslıhan K

Genç bestecimiz Aslıhan Keçebaşoğlu (24) Sibelius Akademisi’ni kazandı, fakat 6 Temmuz’dan önce burs bulunabilmeli...

Kayıp olarak aranan kişi yakılmış halde bulundu

İzmir'in Bayındır ilçesinde, 6 gün önce kendisinden haber alınamayan Ali Merter Girgin'in (28) yakılmış halde...

Ekrem İmamoğlu’ndan İBB önünde bildiri okuyan personelle ilgili açıklama: Benim hiç kimseye bir kinim yok

23 Haziran'da yapılan İstanbul seçiminde yeniden İBB Belediye Başkanı seçilen Ekrem İmamoğlu, seçim...

İşten çıkarılan Aliağa Belediyesi işçilerinin son hakedişleri ödenmedi

İşten çıkarılan Aliağa Belediyesi işçileri 22 Haziran’da almaları gereken Mayıs ayı hak edişlerini...

“Halkı bilgilendirmek, bilinçlendirmek görevimizdir”

Aydın Karacasu Dereköy Mahallesi'nde jeotermale karşı bilgilendirme toplantısına katılan Aydın Tabip Odası...

Abbasağa Parkı’nı gökkuşağı renklerine boyayanlara faşist saldırı

Her yıl, sanatçı Kazım Koyuncu'nun ölüm yıl dönümünde gerçekleştirilen 'Kazım İsyandır' etkinliği...

Sonraki haber