Zor zamanların gerçekliğini çocuklara dayatmamalıyız
06.03.2017 07:53 GÜNCEL
10. Eğitimde Edebiyat Semineri’nde konuşan Doç. Dr. Necdet Neydim: Edebiyat zor zamanların tanıklığıdır. İçinden geçtiğimiz bu zor zamanların gerçekliğini çocuklarımıza dayatmamalıyız

SERBAY MANSUROĞLU / [email protected]
@serbaymansur

Çocuk ve gençlik edebiyatının öncü yayınevi Günışığı Kitaplığı’nın düzenlediği 10. Eğitimde Edebiyat Semineri geniş bir katılımla gerçekleşti.

İstanbul Nişantaşı’nda bulunan bir okulun ev sahipliğinde gerçekleşen seminere çoğunluğu genç ve kadın 30’a yakın ilden 500’ü aşkın öğretmen, eğitimci, akademisyen ve kütüphaneci katıldı.

‘İlkbaharın umudunu ve kokusunu getirdiniz’

zor-zamanlarin-gercekligini-cocuklara-dayatmamaliyiz-253501-1.

Günışığı Kitaplığı adına açılış konuşması yapan Mine Soysal, “Ülkenin dört bir yanından edebiyat için buraya geldiniz. Ülkenin binbir rengini, ilkbahar umudunu ve kokusunu taşıyıp İstanbul’a getirdiniz. Günışığı sadece çocuk ve gençlik kitapları yayımlıyor. Çünkü öğrendiğimiz ve sevdiğimiz iş bu. Edebiyat her yaştan insana ulaşması gereken bir değer. Biz; yaşına ait bütün kararlar yetişkinler tarafından verilen çocukların edebiyatla buluşmasını ve sevmesini önemsiyoruz” dedi.

Soysal, edebiyat kitaplarının çocukluğun tersaneleri olduğunu belirterek, “O tersanelerin kızaklarında kendimize insan yapar, onarır ve vicdan katarız. Her sayfada yeni bir inşa vardır. Edebiyatla yetişen çocuklar daha derin düşünür, daha sakin davranır, büyük hayaller kuran iyi ve nazik insanlar olurlar. Barış ve huzur içinde yaşayan bir toplum için edebiyata ihtiyacımız var” ifadelerini kullandı.

Çocuk ve gençlik edebiyatı alanındaki kuramsal çalışmalarıyla da tanınan akademisyen, çevirmen ve yazar Doç. Dr. Necdet Neydim, “Zor Zamanlarda Edebiyat” başlıklı konuşmasında, ayrımcılık, nefret söylemi, göç, ölüm gibi zor konuların edebiyat yoluyla işlenmesinin önemini anlattı. Zor zamanların en sorunlu noktasının iletişim olduğuna dikkat çeken Neydim, “Edebiyat insanın dışavurumudur. Edebiyatta zor zaman derken yokluğu, ölümü, kaybı, savaşı, terk edilmeyi, ötekileşmeyi, göçü kastediyoruz” dedi. Doç. Dr. Neydim, şu ifadeleri kullandı: Zor zamanlarda insanoğlu neden edebiyata ihtiyaç duyar? İnsanoğlu önemli sıkıntı, kaygı ve umutlarını bir metin içine yerleştirmiştir. Destanlarda, masallarda pek çok edebi metinde bunu görüyoruz. Edebiyat zor zamanların tanıklığını yapar. Biz bugün zor zamanlardan geçiyoruz. Bugünü anlamak için dünü keşfetmemiz gerekir. Bugünü anlamaya çalışırken geleceği kurarız. Geleceğe giden iki yol var: Distopya veya ütopya. Eğer ütopya için yol alacaksanız farklı bir metin eğer geleceksizlik olan distopyayı kurcalayacaksanız farklı bir metin gerekir.

Doç. Dr. Neydim bugünü çocuklarımız için anlamaya çalışırken şu uyarıyı yaptı: İçinde yaşadığımız zor zamanları çocuklarımıza anlatabilecek bir dili bulmalıyız. Ancak içinden geçtiğimiz gerçekliği çocuklarımıza dayatmamalıyız.

‘Bırakınız okusunlar, teşvik edin okusunlar’

“Harry Potter” dizisinin çevirmenlerinden, medya yazarı Kutlukhan Kutlu’nun “Çocuklar Ejderhalardan Neden Korkmaz?” başlıklı konuşmasında, çocukların severek okumasına karşın çoğu yetişkinin mesafeli yaklaştığı fantastik edebiyatın aslında ne kadar donanımlı olduğuna işaret etti: “İmkânsız şeylerden esinlenmeyen insanlar sadece sıkıcı olmakla kalmazlar, aynı zamanda kısır zihinler de olurlar. O yüzden sadece, bırakınız okusunlar demiyorum; teşvik edin okusunlar.”

***

Seminerden notlar

»Sait Faik ve Sabahattin Ali gibi birçok usta yazarın kitaplarının editörü Sevengül Sönmez, öğretmenlik yıllarının deneyimiyle harmanladığı sunumunda, okulların, mevcut olanaklarından yararlanarak nasıl birer edebiyat mekânına dönüştürülebileceğini örneklerle aktardı.

»Çağdaş edebiyatımızın önemli öykücülerinden Behçet Çelik, seminerin kapanış konuşmasında, her yaştan okura dokunan yazarlık verimi ve avukatlık mesleğinden süzdüğü birikimle çocuğun ve gencin edebiyat hakkını farklı yönleriyle ele aldı.

»Seminerin “Yaratıcı Okuma Uygulamaları” bölümünde, Denizli, İstanbul ve Mersin’den öğretmenler, öğrencileriyle sürdürdükleri yaratıcı okuma uygulamalarını sundu.

»Kitap seçimi, okuma süreci ve uygulama adımlarına dek öğrencileri edebiyatla buluşturacak, pratik yöntemler ve kazanımlar aktarıldı, yeni ve etkili yollar örneklendi.

»Galatasaray Lisesi öğrencisi Bilge Arslan, 2012 yılında dereceye girdiği Zeynep Cemali Öykü Yarışması’nın bıraktığı izleri ve yaşamını nasıl yönlendirdiğini paylaşarak, yarışmaya dikkat çekti. 6, 7 ve 8. sınıfların katılabildiği yarışmanın 2017 başvuruları için son günün 23 Mayıs olduğu hatırlatıldı.

»Onuncu seminerin tüm içeriği, e-dergi Keçi’nin Haziran sayısı YAZ 2017’de yayımlanacak. Keçi edebiyat dergisi, keciedebiyat.com adresinden ücretsiz okunabiliyor.

»11. Eğitimde Edebiyat Semineri, Mart 2018’de gerçekleşecek.