"30 yıllık emeğimiz bir ev almaya yetmedi"

İlaç, yem, su ve elektrik gibi girdi maliyetlerine üst üste gelen zamlar süt üreticilerini zorluyor. Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) çiğ süt tavsiye satış fiyatına göre, çiğ sütün litresi 17,15 TL’ye satılıyor. Ulusal Süt Konseyi’nin, aralık ayına ait bölgelere göre 1 litre çiğ süt maliyet tablosuna göre ise, sütün maliyeti 15,60 TL. Sütün litresi marketlerde ise 30 ila 40 TL arasında değişiyor. Para kazanamayan üreticiler ise hayvancılıktan bir bir uzaklaşıyor.

Üreticilerin hayvancılık ve süt üreticiliğinden uzaklaşmasının en son örneklerinden biri Afyonkarahisar’ın Dazkırı ilçesinde yaşandı. Aile tarımı şeklinde hayvancılık ve süt üreticiliği yapan Bülent Toker ve eşi Sevgi Toker yaklaşık 30 yıl hayvancılık ve süt üreticiliği yaptıktan sonra 10 tanesi süt ineği olmak üzere toplam 20 hayvanının tamamını sattı. Geçen aylarda hayvanlarının tamamını 1 milyon 300 bin TL’ye satan Bülent ve Sevgi Toker, borçlanarak 2 milyon TL’ye aynı ilçede bir daire satın aldı ve bu daireyi aylık 10 bin TL’ye kiraya verdi. Böylece aylık 10 bin TL kira gelirine karşılık hayvancılık ve süt üreticiliğinden vazgeçildi.

"HER ŞEYİ SATTIK ÜZERİNE BORÇLANDIK"

Bülent Toker, “Yaklaşık 30 yıl her gün çalıştık artık bir anlamı olmadığı için süt üreticiliğini bıraktık. Bırakırken hayvanların tamamını sattık ama 30 yıl her gün çalışmanın karşılığı bir ev bile olmadı. Bir de üzerine borçlanarak bir ev ancak satın alabildik. Şimdi o evden aylık 10 bin TL kira alıyoruz, bir yandan da çiftçilik yapmaya devam ediyoruz. Geçimimizi ancak sağlayabiliyoruz” dedi.

Yemin kilosu, saman ve silajı hesaplayınca maliyetin çiğ sütün litre fiyatını her türlü geçtiğini belirten Toker, “Kendi emeğimizi hesaba hiç katmadık bile. Bir de haftanın her günü çalışarak kendi emeğimizi katsak tamamen çıldırır insan. Üretici litre başına sürekli zarar ediyor. İnekler birbirini yiyor. Bir tane inek satıyoruz, saman ve yem alıyoruz. 1 litre süt satınca 1,5 kilo yem bile alamıyoruz. Bir ineğin günde en az 9 kilogram yem yemesi lazım ki verimli bir şekilde süt alabilelim. Aslında maliyet 15 TL’nin üzerinde” diye konuştu.

Sevgi Toker de, şunları aktardı: “Biz bu kadar yıl boyunca küçük üreticiler olarak işçilik maliyetini hesaba katmadığımız için ayakta kalabildik. Biz üretimi bırakalı yaklaşık 3 ay oldu ama şu anda üretime devam etsek aylık ortalama 3 ton süt üretiyorduk ve yaklaşık 5 bin TL para kazanacaktık. İki kişinin sürekli olarak verdiği emeğin karşılığı bu. Bize ilk öğretilen şeylerden biri 1 litre sütün 4 kilo yem almasıydı ama şu anda buradan çok uzaktayız. Biz tüm bunları göz önüne alarak hayvanlarımızın tamamını sattık ve üzerine kredi çekerek bir daire satın aldık. En azından eskisi kadar yorulmuyoruz.”