ABD ve Rusya arasındaki 'nükleer silah' anlaşması bugün sona eriyor: BM'den müzakere çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, stratejik nükleer silahların sınırlandırılmasını öngören "Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmasının (New START)" bugün sona erecek olmasının uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir duruma işaret ettiği uyarısında bulunarak, tarafları yeniden anlaşma yapmaya çağırdı.

BM Genel Sekreter Sözcülüğü Ofisi, Guterres'in yazılı açıklamasını yayımladı.

Buna göre, Guterres, "Yeni START Antlaşması'nın bugün gece yarısı itibariyle sona ermesi, uluslararası barış ve güvenlik için ciddi bir ana işaret ediyor. Yarım yüzyıldan fazla bir süredir ilk kez, Rusya ve ABD'nin stratejik nükleer silahlarına bağlayıcı herhangi bir sınırlama olmaksızın bir dünyayla karşı karşıyayız." ifadelerine yer verdi.

Bu iki devletin küresel nükleer silah stokunun ezici çoğunluğuna sahip olduğuna işaret eden Guterres, Soğuk Savaş döneminde ve sonrasında bu hükümetler arasındaki nükleer silah kontrolünün felaketi önlemeye yardımcı olduğunu belirtti.

Guterres, söz konusu anlaşmanın binlerce nükleer silahın azaltılmasını kolaylaştırdığını da vurgulayarak, bu kontrolün başta ABD ve Rusya halkı olmak üzere tüm halkların güvenliğini önemli ölçüde iyileştirdiğini bildirdi.

Anlaşmanın sona ermesinin nükleer silah kullanılma riskinin son on yılların en yüksek seviyesinde olduğu bir döneme geldiğine dikkati çeken Guterres, "Her iki devleti de gecikmeden müzakere masasına dönmeye, riskleri azaltan ve ortak güvenliğimizi güçlendiren bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varmaya çağırıyorum." ifadelerini kullandı.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, 5 Şubat’ta (bugün) süresi sona erecek Yeni START'ı uzatma girişiminin ABD tarafından karşılık bulmadığını belirterek, tarafların artık yükümlülüklere bağlı olmayacağını açıklamıştı.

Açıklamada, "Anlaşma taraflarının, artık anlaşma bağlamındaki hiçbir yükümlülüğe bağlı olmadıkları ve bir sonraki adımlarını serbestçe seçebilecekleri gerçeğinden hareket ediyoruz." denilmişti.

YENİ START ANLAŞMASI

Yeni START, ABD’nin Sovyetler Birliği ile 1991’de ve Rusya Federasyonu ile 1993’te imzaladığı Stratejik Silahların Azaltılması Anlaşmaları’nın (START 1 ve START 2) devamı niteliğinde olup, 2010 yılında imzalanmıştı.

Washington ile Moskova arasında yürürlükte kalan son nükleer silah kontrol anlaşması olan Yeni START, uzun menzilli nükleer savaş başlıkları ve bu başlıkları taşıyan füze sistemlerine kısıtlamalar getiriyordu.

Rusya, geçen yıl süresi dolan anlaşmanın yükümlülüklerine bir yıl daha uyacağını açıklamış, bugün itibarıyla bu ek sürenin de sona erdiği bildirilmişti.