AB’de savaş histerisi
Rusya’nın hava sahasını ihlal ettiği iddiaları NATO’nun doğu kanadından Danimarka’ya kadar uzanırken gerilim tırmanıyor. Savaş hazırlığındaki Avrupalı liderler, Polonya’daki güvenlik zirvesinde yeni yaptırımlar açıkladı.
Dış Haberler
Rusya ile Avrupa ve NATO arasında hava sahası ihlali iddialarına ilişkin karşılıklı sertleşen açıklamalarla gerilim tırmanıyor.
Avrupa’da güvenlik diplomasisi hız kazanırken Avrupalı yetkililer, güvenlik forumuna ev sahipliği yapan Polonya’nın başkenti Varşova’da bir araya geldi. Hava sahasının tekrar ihlal edildiğini iddia eden Danimarka ise Kopenhag’daki Avrupa Birliği (AB) zirvesi öncesi tüm drone uçuşlarını yasakladı.
Eylül ayı boyunca Polonya, Estonya, Romanya ve Norveç gibi birçok NATO üyesi ülke, Rusya’ya ait uçak ve İHA’ların hava sahalarını ihlal ettiğini iddia etmişti.
‘BU BİZİM DE SAVAŞIMIZ’
Varşova Güvenlik Forumu’nun açılışında konuşan Polonya Başbakanı Donald Tusk, Ukrayna Savaşı’na ilişkin “Bu, bizim savaşımızdır. Çünkü Ukrayna’daki savaş, dünyada zaman zaman yeniden ortaya çıkan o korkunç siyasi projenin sadece bir parçasıdır” dedi.
Bu projenin amacının “halkları köleleştirmek ve bireylerin özgürlüklerini elinden almak” olduğunu belirten Tusk “savaşın kaybedilmesi halinde sonuçlarının yalnızca Avrupa’yı değil, dünyanın dört bir yanındaki gelecek nesilleri etkileyeceğini” ifade etti.
Tusk, Liderlerin en önemli görevinin, Batı ve transatlantik toplumlarına savaşın hâlâ sürdüğünü anlatmak olduğunu belirtti.
NATO’YA RUSYA UYARISI
Polonya ziyaretinde konuşan Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ise Moskova'nın “giderek artan sıklık ve yoğunlukta NATO müttefiklerini sınadığını” belirtti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in “kasten Avrupa'nın güvenliğini ve Avrupa ülkelerinin toprak bütünlüğünü sarsmaya yönelik girişimlerde” bulunduğunu iddia eden Alman Bakan, “NATO üyesi ülkeleri provoke etmeye çalışıyor. İttifakımız içindeki zaafları ortaya çıkarmak istiyor” dedi.
Avrupalıların Ukrayna ile dayanışmadan vazgeçmemeleri çağrısında bulunan Pistorius, “Siyasi, mali ve elbette en önemlisi askeri desteğimizi sürdürmeliyiz” ifadelerini kullandı. Öte yandan Almanya’nın Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da düzenlenecek gayriresmi Avrupa Birliği (AB) zirvesine güvenlik desteği vereceği bildirildi.
AB’DEN YENİ YAPTIRIM
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot da Avrupalı ortakların Rusya'ya karşı yeni “güçlü” yaptırımları devreye koyacağını belirtti. Polonyalı mevkidaşı Radoslaw Sikorski, Alman mevkidaşı Johann Wadephul ve Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile ortak basın toplantısında konuşan Barrot, yaptırımların Ocak 2027’ye kadar Rusya’dan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının tamamen durdurulmasını içerdiğini aktardı.
“Rusya'nın Avrupa sınırlarındaki son provokasyonları Avrupalıların cesaretini kırmadı aksine kararlılığımızı güçlendirdi” diyen Barrott, Rusya’ya “karşılık vermeye hazır olduklarını” ifade etti.
DANİMARKA TEYAKKUZDA
Danimarka ise hafta sonu bazı askeri tesislerde tekrar İHA’ların görüldüğü iddiasının ardından tüm sivil insansız hava aracı (İHA) uçuşlarını yasaklamak üzere harekete geçti.
Danimarka Ulaştırma Bakanı Thomas Danielsen, yarın düzenlenecek AB zirvesinin güvenliğine odaklanacaklarını belirterek pazartesiden cumaya kadar hava sahasında tüm sivil İHA uçuşlarının yasaklanacağını bildirdi.
NATO, cumartesi günü Danimarka'da bir dizi “İHA faaliyeti” görüldüğünü iddia ederek olarak Baltık Denizi'ndeki misyonunu güçlendirdiğini duyurmuştu. Geçen pazartesi de Kopenhag Havalimanı, birkaç İHA görüldüğü gerekçesiyle saatlerce kapalı kalmıştı. Başbakan Mette Frederiksen, yaşananları “hibrit saldırılar” olarak nitelendirmişti. Polonya da Baltık denizindeki misyonunu yükseltmesinin ardından hava sahasını kapatma kararı almıştı.
İHLAL İDDİALARI
NATO, geçtiğimiz haftalarda Rusya'ya ait İHA’ların Polonya hava sahasına girdiği iddiasının ardından “Doğu Gözcüsü” isimli bir girişimi hayata geçirme kararı almıştı. Bu adım, hava sahası ihlalinin, NATO'nun kuruluş antlaşmasının 4'üncü Maddesi uyarınca istişare edilmesini isteyen Polonya'nın talebi üzerine atılmıştı. Ayrıca NATO’nun doğu kanadındaki AB üyesi 10 ülke, hava sahası ihlallerine karşı “İHA duvarı” projesini başlatmıştı.
Rusya, şimdiye kadarki hava sahası ihlalleri iddialarını yalanladı. Cumartesi günü New York’taki Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda konuşan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov “Moskova'nın Batı'ya saldırmak gibi bir planı olmadığını, ancak kışkırtılırsa harekete geçmeye hazır olduğu” uyarısı yapmıştı.
∗∗∗
‘BİRLİK SAVAŞ PROJESİ HALİNE GELDİ’
Rusya ile ilişkileri bozmamayı savundukları gerekçesiyle Avrupa’da eleştirilerin odağındaki Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve Slovakya Başbakanı Robert Fico, Rus petrol ve doğalgazını aşamalı olarak devre dışı bırakma planı nedeniyle AB’yi eleştirerek “AB bir savaş projesi haline geldi” dedi. Tuna Nehri üzerinde iki ülkeyi birbirine bağlayan Maria Valeria Köprüsü’nün inşasının 130. yıldönümünde konuşan Fico, Rus gazından kopmanın tüm AB’ye büyük zarar vereceğini söyledi. Orban ise “Brüksel artık Avrupa'da barıştan bahsederken aslında savaştan bahsediyor” ifadelerini kullandı.
ORBAN’I BAYPAS PLANI
Öte yandan Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Ukrayna’nın AB üyelik sürecini tıkayan Macaristan vetosunu aşmak için yeni bir plan hazırladı. Nitelikli çoğunlukla müzakere başlıklarının açılmasını öngören önerinin, Ukrayna ve Moldova’nın reformlara başlamasının önünü açabileceği belirtildi.
