ABD’yle ittifak yetmiyor

Dış Haberler

İsrail’in Katar’da Hamas üyelerini hedef aldığı saldırısı, ABD’nin bölgedeki en yakın müttefiklerinin bile güvende olmadığını ortaya koyarken Arap ve Müslüman liderler, Doha’daki olağanüstü zirvede “ortak eylem” mesajı verdi. İsrail’i ziyaret eden ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise ülkesinin İsrail’e “sarsılmaz desteğini” yinelerken İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırıların süreceğinin sinyalini verdi. İsrail’in Doha’daki saldırısı bölge ülkelerinde güvenlik endişelerini derinleştirirken Arap Birliği-İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) liderleri Katar’ın ev sahipliği yaptığı Doha’daki zirvede bir araya geldi.

Zirveye, AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yanı sıra 50’ye yakın İİT ile Arap Birliği üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları katıldı.

SOMUT ADIMLAR GEREK

İsrail’in 9 Eylül’de Doha’da Hamas müzakere heyetinin bulunduğu binaya düzenlediği saldırıda 5’i Hamas üyesi 6 kişi yaşamını yitirmişti. Zirvede, İsrail’in Katar’a düzenlediği saldırı başta olmak üzere İsrail’in Gazze’deki saldırıları, bölgesel güvenlik ve Filistin meselesine ilişkin ortak adımlar masaya yatırıldı. Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani, zirvede yaptığı konuşmada “İsrail hükümetinin kan dökme arzusuna karşı somut adımlar atılması gerektiğini” söyledi. Katar Emiri, “Netanyahu, bölgenin İsrail’in nüfuz alanı haline gelmesini hayal ediyor ancak bu büyük bir yanılsama ve bu planlar gerçekleşmeyecek” dedi. Zirve öncesi yayımlanan taslak bildiride İsrail’in saldırısı “en sert ifadelerle” kınanırken “Katar’ın atacağı her adımda yanında olunacağı” vurgulandı.

‘NORMALLEŞME TEHLİKEDE’

Uluslararası medyada yer alan haberlere göre taslak bildiride liderler, İsrail’in Katar’a yönelik saldırısının ve diğer “düşmanca eylemlerinin” bölgede “ilişkileri normalleştirme ve barış çabalarını tehdit ettiğini” vurguladı. Taslakta ayrıca, bu eylemlerin “İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi yolunda şu ana kadar elde edilen her şeyi ve gelecekteki anlaşmalar da dâhil olmak üzere tüm süreci tehdit ettiği” vurgulandı.

Karar taslağına göre liderler, “İsrail’in Katar’a yönelik saldırısı ile soykırım, etnik temizlik ve aç bırakma gibi saldırgan eylemlerinin barışın ve birlikte yaşamın gerçekleşme ihtimalini azalttığını” söyledi. “Bölgede yeni bir gerçeklik yaratma çalışan İsrail’in planlarına karşı durulmalı” denilen bildiride Katar’la tam bir dayanışma içinde olduğunu vurgulayan liderler “Doha’nın alacağı her adımda yanında olacağını” ilan etti.

Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Abdurrahman Al Thani, pazar günü yaptığı açıklamada da Arap ve İslam ülkelerinin atacakları adımlara tam desteğini ilettiğini belirtmişti. “Devlet terörü” olarak tanımladığı saldırının “doğrudan arabuluculuk ilkesini hedef aldığını” kaydeden Al Thani, İsrail-Hamas arasında ateşkese varılması için Mısır ve ABD ile birlikte çalışmaya kararlı olduklarını söylemişti. Al Thani ayrıca “uluslararası toplumun çifte standart uygulamayı bırakmasının ve İsrail’i işlediği tüm suçlardan dolayı cezalandırmasının zamanı geldiğini” vurgulamıştı.

Zire için Doha’da bulunan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ülkesinin “tüm Müslüman kardeşlerinin yanında olduğunu” belirterek “İslam dünyasının İsrail’e karşı etkili adımlar atması gerek” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in saldırısına ilişkin pazar günü yaptığı açıklamada “Katar’ın ABD’nin harika bir müttefiki olduğuna” dikkat çekerek Netanyahu’ya “Bu yüzden İsrail ve diğer herkes, bu konuda dikkatli olmalı. Bir yere saldırdığımızda dikkatli olmalısınız” mesajı vermişti.

NETANYAHU’DAN TEHDİT

İsrail’e resmi ziyarette bulunan ABD Dışişleri Bakanı Rubio ise Batı Kudüs’te Başbakan Netanyahu ile gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Netanyahu, ABD ile İsrail arasındaki ikili ilişkilerin “tarihin en iyi döneminde olduğunu” savunarak Trump’a teşekkür etti. Katar’daki saldırının “başarısız olmadığını” öne süren Netanyahu, “Bizim vermek istediğimiz en önemli mesaj; dünyanın hiçbir yerinde dokunulmazlık elde edemeyeceğinizdir” dedi. “Kaçabilirsiniz, saklanabilirsiniz ama sizi bulacağız. Teröristlere hiçbir yerde dokunulmazlık yok” sözleriyle tehditlerini sürdüren Netanyahu, Doha’daki saldırının “tamamen İsrail tarafından gerçekleştirildiğini” savundu. İsrail’in Katar’daki saldırısını eleştirmeyen ABD’li Bakan Rubio ise “Bundan sonra ne olacak, ona odaklandık” demekle yetindi. Hamas’ın “ortadan kaldırılması” ve Gazze’deki tüm İsrailli esirlerin serbest bırakılması gerektiğini de söyleyen Rubio, ABD Başkanı Trump’ın “bu hedeflere bağlı kalmayı sürdürdüğünü” ifade etti.

İsrail’in Gazze’deki işgal operasyonuna dair ABD’nin duruşuna ilişkin bir soruya yanıt veren Rubio “Hamas silahsızlandırılmadan ve tüm İsrailli esirler serbest bırakılmadan Gazze’deki Filistinlilerin barışa ve daha iyi bir geleceğe sahip olmayacağını” söyledi. Rubio, Fransa başta olmak üzere bazı ülkelerin Filistin Devleti’ni tanıma kararının “büyük oranda sembolik olduğunu ve Filistin Devleti’nin kurulmasına yakınlaşmada hiçbir etkisi olmayacağını” savundu.

İRAN’A GÖZDAĞI VERDİ

Kudüs’ten Tahran’a gözdağı veren Rubio ayrıca “İran’ın İsrail’in yanı sıra hem Körfez hem de Avrupa ülkelerine” tehdit oluşturduğunu, nükleer silaha sahip bir İran’ın dünya için “kabul edilemez bir risk” olduğunu ileri sürdü. Avrupa ülkelerini İran’a yaptırım uygulamaya teşvik ettiklerini belirten Rubio, Tahran’a yönelik “maksimum baskı” politikasının süreceğini kaydetti.