Açlık programına kimse inanmıyor

EKONOMİ SERVİSİ 

Yurttaşın enflasyon öngörüleri iyileşmiyor. Merkez Bankası'nın açıkladığı Hanehalkı Beklenti Anketi, yurttaşın hayat pahalılığının düzeleceğine dair inancının olmadığını ortaya koydu. Yurttaş, 12 ay sonra yıllık enflasyonun yüzde 48,81 düzeyinde gerçekleşmesini bekliyor. Hanehalkının bir önceki aydaki beklentisi de yine yüzde 48,81 seviyesindeydi.

Sektörel beklentileri de açıklayan Merkez'e göre, 12 ay sonrası için yıllık enflasyon beklentileri geçen aya göre, piyasa katılımcıları için 0,1 puan azalarak yüzde 22,10, reel sektör için 0,90 puan düşerek yüzde 32 oldu. Merkez'in anketi, kendi öngörüleri ile de uyuşmadığını gösterdi. Merkez Bankası'nın 2026 yıl sonu için yüzde 15-21, 2027 yılı için yüzde 6-12 olan tahmin aralığına; piyasa da yaklaşmadı.

Dün Koç Üniversitesi de Hanehalkı Enflasyon Beklenti Anketi sonuçlarını açıkladı. Buna göre Şubat 2027’ye kadar olan gelecek 12 aylık dönemde enflasyon beklentisi yüzde 50 olurken, geçmiş 12 ay için enflasyon hissiyatı yüzde 58 oldu.

Önceki gün Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi'nin (BETAM) açıkladığı enflasyon beklentisi anketinin sonuçları da düşüşe rağmen yüksek seviyesini korudu. BETAM'a göre yurttaşın bir yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi bir önceki anket dönemine kıyasla 4,5 puan azalarak yüzde 50,8 oldu.

Ankete göre kadınların enflasyona bakışı, erkeklerden kötümser oldu. 2026 yılı Şubat verilerine göre enflasyon beklentisi bir önceki aya kıyasla erkeklerde 6 puan, kadınlarda ise 1,5 puan azaldı. Şubat ayında ortalama enflasyon beklentisi erkeklerde yüzde 49, kadınlarda yüzde 54,3 olarak gerçekleşti.

İLERİ YAŞTA EKONOMİYE GÜVEN YOK

En yüksek enflasyon beklentisi ileri yaştakilerden geldi. Güncel verilere göre ortalama enflasyon beklentisi 18-24 yaş grubunda yüzde 50, 25-34 yaş grubunda yüzde 50,1, 35-44 yaş grubunda yüzde 52,6, 45-54 yaş grubunda yüzde 45,9, 55-64 yaş grubunda yüzde 53, 65 yaş ve üstü grupta ise yüzde 54,2 oldu.

Verilere göre ortalama enflasyon beklentisi emekli/çalışmıyor grubunda yüzde 52,2, günlük/yevmiyeli çalışanlarda yüzde 52,5, kendi hesabına çalışan veya işverenlerde yüzde 49,2, maaşlı devlet çalışanlarında yüzde 44, işsiz ama iş aramayanlarda yüzde 54,3, öğrencilerde yüzde 57,3, ücretli özel sektör çalışanlarında yüzde 50,7, işsiz ve iş arayanlarda ise yüzde 49,3 olarak ölçüldü.

HEDEFTE EMEK VAR

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise Merkez'in anket sonuçlarını överek "Geçici unsurların fiyatlama davranışlarına yansımasını sınırlayacak politikalarımızı sürdürürken arz yönlü adımlarla dezenflasyon sürecini desteklemeye devam ediyoruz" dedi. Bakan Şimşek'in "geçici unsurlar" ifadesi, ekonomi yönetiminin market CEO'larından "ramazan indirimi" istemesi gibi uygulamaları hatırlattı.

Şimşek'in uyguladığı IMF'siz IMF programı ile daha fazla sıkılaşma ve ücret baskılama işaretleri de gelmeye devam ediyor. IMF'nin Şubat'ta yayınladığı Türkiye raporunda Şimşek'e "Daha fazla kemer sık" diyen talimatıyla beraber dezenflasyon yöntemlerinin "açlığa mahkûmiyet" olduğu anlaşılıyor. Özellikle Ocak ayı enflasyonunda, "dışarıda yeme içme" gibi temel olmayan harcamalardaki artışın enflasyon oranına etkisi daha fazla gözlemlenmişti. Enflasyonun sınıfsal boyutu her geçen ay daha da belirginleşirken Şimşek-IMF programının hedefinde yine emek gelirleri var. IMF'nin "kemerde bir delik daha" talimatı, yüksek faizin devam etmesi olasılığı ile emek gelirlerine saldırının artması riskini beraberinde getiriyor. Şimşek programıyla alım gücü eriyen, açlıkla mücadele etmeye mecbur bırakılan halk için ise "başarı" söyleminin etkili olmadığı Merkez'in anketiyle de okunabiliyor.