birgün

12° PARÇALI BULUTLU

Ağır yoksulluk engelliyi vurdu

Eğitimden sağlığa, ulaşımdan iş hayatına dek çok sayıda sorunla karşı karşıya kalan engelliler “Eşit ve adil yaşam” talebini bir kez daha yineliyor. Engelliler “Hasta bezi, tekerlekli sandalye gibi ürünlere ciddi fark ücretleri ödüyoruz. Aynı sondayı sterilize ederek birkaç kez kullananlar var” diyor.

GÜNCEL 03.12.2022 07:28
Ağır yoksulluk engelliyi vurdu
Abone Ol google-news

Sibel BAHÇETEPE

Ülke nüfusunun yüzde 12,29’u yani 9 milyona yakın kişi engelli. Engelli bireyler, eğitim, sağlık, istihdam başta olmak üzere kamu binaları ile toplu taşıma araçlarındaki düzenlemelerin yetersizliği gibi nedenler yüzünden hayatın her alanında sorun yaşıyor.

Devletin engellileri yok saydığını belirten engelli yurttaşlar ve aileleri “İnsanca ve eşit koşullarda yaşamak istiyoruz” dedi.

GÖZDEN ÇIKARILDIK

AKP iktidarı döneminde kentlerde gerçekleştirilen altyapı yatırımlarının neredeyse hiçbirinde engellilere yönelik düzenlemelere rastlanmaması, sorunlarının katlanmasına neden oldu. 3 Aralık Dünya Engelliler Günü nedeniyle BirGün’e açıklamalar yapan SMA hastası ve tekerlekli sandalyede yaşamını sürdüren Toplumsal Haklar ve Araştırmalar Derneği’nden Hakan Özgül engellilerin yok sayıldığına dikkat çekti. Özgül, 2005 yılında Engelliler Kanunu’nun çıkarıldığını anımsatarak “Engelliler Kanunu 2005’te çıktı. En son 2012 tarihi milat verildi ve yıl 2022 halen adımlar atılmadı. Hükümet engelli kişileri gözden çıkarmış durumda" dedi. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) engellilerin kullanmak zorunda kaldığı tıbbi ve sarf malzemelerin birçoğunu karşılamakta çok yetersiz kaldığına dikkat çeken Özgül, şöyle devam etti: "Tekerlekli sandalye kullanan birçok kullanıcı bası yarasına karşı minder kullanır. Bu minderler için SGK’nin ödediği tutar 88 TL, gerçekten bası yarasından korunmak için almanız gereken minder 8-10 bin TL. SGK’nin manuel tekerlekli sandalye için ödediği tutar 550 TL. Piyasada en kötü (kullanılamaz) olanlar bin 200 TL. ‘Galiba kullanabilirim, param buna yetti’ diyebilecekleriniz 7-8 bin TL, bedenime ve fiziksel koşullarıma uygun olanı, almam gerekeni aldım deseniz 30-35 bin TL. Hasta bezleri için de çok düşük miktarlar ödeniyor. İnsanlar bunun için her ay 600 TL ile bin lira arasında fark ödemek zorunda kalıyor. Tek geliri engelli aylığı veya evde bakım aylığı olan kişiler için durum katlanılamaz noktaya geldi. Öyle ki alt bezi kullanmak zorunda olan bazı engelliler, hastalar ve yaşlılar SGK’nin da geri ödeme tutarlarının çok düşük kalmasıyla bu ihtiyaçlarını gideremez, dolayısıyla alt bezi dahi alamaz hale geldiler. İnsanlar konfeksiyon atık bezlerinden çare arıyor veya aynı sondayı sterilize ederek birkaç kez kullanıyorlar. Bu da başka hastalıkları tetikliyor haliyle."

AĞIR YOKSULLUK ŞARTLARI

Türkiye’de engelli kişilerin, engelli emekliler veya malulen emekli olanların en az yüzde 65-70’inin daha da fakirleştiğini vurgulayan Özgül, “Engellilerin yaşam koşulları günden güne ağırlaşmış, derin yoksullukla karşı karşıya gelmişlerdir" dedi. Türkiye Sakatlar Derneği Genel Başkanı Şükrü Boyraz ise engelli hakları yönünden Türkiye’de iki temel hukuksal düzenleme yapıldığını anımsatarak, "2005’te 5378 sayılı Engelli Hakları Hakkında Kanun yürürlüğe girmiş ve ardından 2008 yılında BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme’nin ulusal mevzuatımızın bir parçası olmuştur" diye konuştu. Boyraz engellilerin taleplerini şöyle sıraladı:

• Sağlık raporları Dünya Sağlık Örgütü ölçütlerine göre düzenlenmeli, engellilerin çalışma, emeklilik başta olmak üzere haklarından adil şekilde yararlanmalarının önü açılmalı.

• Toplu ulaşımın engellilere uygun hale getirilmesinin ertelenmesine son verilmeli, eski araçlar düzeltilmeli.

• Devlet memurları ve iş kanunlarındaki istihdam kotaları eksiksiz uygulanmalıdır.

• Evde bakım yardımı ve engelli aylığı almak için gerekli koşullar keyfiyetten çıkarılmalı.

• Engellilerin kullandığı ilaç, ortez, protez gibi ürünler SGK tarafından tümüyle karşılanmalı.

• Engellilerin haklarından tam ve eksiksiz yararlanmalarının önü açılmalı, adil, eşit ve insanca bir yaşam hakkımız tanınmalı.

İSTİHDAM KADINLARDA DÜŞÜK

TÜİK temmuz 2022 verilerine göre, engelli yurttaşların işgücüne katılma oranı şöyle:

• Erkeklerde yüzde 35,4
• Kadınlarda ise yüzde 12,5
• Türkiye’deki engellilerin yüzde 27’si 0-21 yaş, yüzde 36’sı 22-49 yaş, yüzde 37’siyse 50-64 yaş arasında
• AB ülkelerinde ilkokuldan sonra okulu bırakan engelli oranı yüzde 25. Bu oran İsveç’te yüzde 11’ken, Türkiye’de yüzde 60
• AB’de engellilerin yüzde 29,9’u yoksulluk/sosyal dışlanmışlık riski altında, Türkiye’de bu oran yüzde 77,1

Video haberler için YouTube kanalımıza abone olun

Birgün'e Abone ol